ئەم کێشەی خەوە کاتێک ڕوودەدات کە هەناسەدان بۆ ماوەی ١٠ چرکە تا چەند خولەک دووبارە دەوەستێت؛ هۆکاری خەفەبوون لە خەودا بە جۆری کێشەکە دەگۆڕێت.
جۆرەکان و هۆکاری خەفەبوون لە خەودا
هۆکارەکانی ئەم کێشەیە بە پێی جۆری ئاڵۆزییەکەی کە کەسەکە تووشی بووە جیاوازن:
- جۆری ئاستەنگی: ئەمە باوترین جۆرە و بەهۆی داخستنی تەواو یان بەشەکیی ڕێڕەوی سەرەوەی هەوا ڕوودەدات؛ ئەمەش بەهۆی کەوتنەخوارەوەی بافتە نەرمەکانی دواوەی قوڕگ، ڕێژەی گەیشتنی ئۆکسجین بە ئەندامە گرنگەکان کەم دەکاتەوە.
- جۆری ناوەندی: پەیوەندی بە داخستنی جەستەییەوە نییە؛ بەڵکوو مێشک ناتوانێت نیشانە عەسەبییەکان بۆ ماسولکەکانی هەناسەدان بنێرێت. ئەم جۆرە زۆرجار لە کەسانی تووشبوو بە سکلێرۆزی ئەمیۆترۆفیکی یان جەڵتەی مێشکدا دەبینرێت.
- وەستانی هەناسەی تێکەڵ لە خەودا: ئەم جۆرە تێکەڵەیەکە لە هۆکارە ئاستەنگی و ناوەندییەکان.
ئەو هۆکارانەی مەترسیی تووشبوون زیاد دەکەن
چەندین هۆکار هەن کە ئەگەری تووشبوون بە خەفەبوون لە خەودا زیاد دەکەن، لەوانە:
- کێش و تەمەن: قەڵەوی زۆر مەترسی زیاد دەکات؛ ٧٠٪ی کەسانی کێش زیاد ئەم کێشەیان هەیە. هەروەها ئەگەری تووشبوون لای ئەوانەی تەمەنیان لە ٥٠ ساڵ زیاترە زیاد دەبێت.
- عادەتە تەندروستییەکان: جگەرەکێشان، خواردنەوەی کحول و بەکارهێنانی دەرمانی ئارامبەخش کە ماسولکەکانی قوڕگ شل دەکاتەوە.
- دۆخە پزیشکییەکان: نەخۆشیی شەکرە، کەمکاریی چارەسەرنەکراوی تیروئید و بەرزیی پەستانی خوێن.
- ڕەگەز و بۆماوە: پیاوان بە ڕێژەی ٢٥٪ زیاتر لە ژنان کە ڕێژەکەیان ١٥٪ە تووش دەبن؛ مێژووی خێزانییش ڕۆڵی هەیە لە زیادکردنی ئەگەری تووشبوون.
- دۆخی جەستە: وەستانی هەناسە لە خەودا بە پشتەوە دەبێتە هۆی گەڕانەوەی زمان و بافتەکان بەرەو قوڕگ، کە ڕێڕەوی هەوا تەسک دەکاتەوە.
هەڵبژاردەکانی چارەسەری وەستانی هەناسە لە خەودا
شێوازەکانی مامەڵەکردن بە پێی توندیی کێشەکە و هۆکارەکەی جیاوازن:
گۆڕینی شێوازی ژیان (چارەسەرە پارێزکارانەکان)
ئەم ڕێکارانە بۆ دۆخە سووک و مامناوەندەکان سوودبەخشن و ئەمانە دەگرنەوە:
- کەمکردنەوەی کێشی زیادە، وەرزشکردن و یۆگا بۆ بەهێزکردنی ماسولکەکانی برۆنشییەکان.
- خۆپاراستن لە خەوتن بە پشتەوە و بەکارهێنانی سەرین کە یارمەتی خەوتن بە لایەن دەدەن.
- وازهێنان لە جگەرەکێشان و خۆپاراستن لە دەرمانی ئارامبەخش و کحول.
دەستێوەردانە میکانیکی و پزیشکییەکان
ئەم ڕێکارانە لە دۆخە مامناوەند تا توندەکاندا بەکاردەهێنرێن؛ لە گرنگترینیان:
- ئامێرەکانی پەستانی ئەرێنیی هەوا: وەک ئامێری (CPAP) کە بە ماسکەوە جەریانێکی بەردەوامی هەوا دەنێرێت بۆ ئەوەی ڕێڕەوی هەناسە داخراو نەبێت.
- ئامێرەکانی ناو دەم: وەک ئامێری ڕێکخستنی چەناگەی خوارەوە کە ڕێگە لە داخستنی قوڕگ بەهۆی زمانەوە دەگرێت.
- هاندەرە عەسەبییەکان: چاندنی ئامێرێک لە ژێر پێست بۆ کۆنترۆڵکردنی جووڵەی زمان.
نەشتەرگەری
کاتێک کەسەکە وەڵامی چارەسەرەکانی پێشوو نەداتەوە، پەنای بۆ نەشتەرگەری دەبرێت؛ وەک لابردنی بادەمکەکان لە منداڵان، ڕاستکردنەوەی لاربوونی پەردەی ناو لووت یان نەشتەرگەریی پێشخستنی چەناگەی خوارەوە.
پرسیارە باوەکان
نیشانەکانی وەستانی هەناسەی ئاستەنگی لە خەودا چین؟
نیشانەکان بریتین لە خورپەی شەوانە، خەواڵوویی زۆر لە ڕۆژدا، کێشەی سەرنج و بیرەوەری، هەروەها وشکبوونی قوڕگ یان نیگەرانی و خەمۆکی.
چۆن مێشکت لە زیانەکانی وەستانی هەناسەی ئاستەنگی لە خەودا دەپارێزیت؟
دەتوانرێت لە ماددەی سپیی مێشک و کارکردە هۆشیارییەکان بپارێزرێت بە خواردنی خواردنی هاوسەنگ، پاراستنی کێشی گونجاو و بەردەوام بەکارهێنانی ئامێری پەستانی ئەرێنیی هەوا (CPAP) بەبێ پچڕان.
لە ناوەڕاستی شەودا لە خەو هەڵدەستم و ناتوانم دیسان بخەوم؛ چی بکەم؟
پێشنیار دەکرێت ڕۆتینێکی ئارامبەخش جێبەجێ بکەیت، پێش خەوتن لە شاشە ئەلیکترۆنییەکان دوور بکەویتەوە و دوای نیوەڕۆ کافایین بەکارنەهێنیت. ئەگەر بێخەوی لە ٢٠ خولەک زیاتر بەردەوام بوو، باشترە لە جێگای خەو هەڵبستیت و چالاکییەکی ئارام بکەیت تا خەواڵووییت بێت.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
کاتێک هەر یەکێک لەم نیشانانە دەرکەوت، دەبێت دەستبەجێ ڕاوێژ بە پزیشک بکەیت:
- خورپەی زۆر بەرز کە لەگەڵ وەستانی هەناسەدا دەبێت.
- بەردەوام لە خەو هەڵدەستیت و هەست بە خنکان دەکەیت.
- خەواڵوویی زۆر کە کاریگەری لەسەر چالاکیی ڕۆژانەت دادەنێت.
- کێشەی سەرنج یان لەدەستدانی بیرەوەریی بێ هۆکار.
بەرپرسیارنەبوون: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و جێگای ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- کۆکەی وشک چییە؟ ڕێگاکانی چارەسەر
- نیشانەکانی زکام و هۆکارەکانی
- دەرمانی ئەلێرژی بۆ کەمکردنەوەی نیشانەکان
- هۆکار و چارەسەری برۆنکایت؛ ڕێنمایی تەندروستی
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی سییەکان
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team