دەرمانی هەوکردنی گەروو بەهۆی هۆکاری نەخۆشییەکەوە دەگۆڕێت؛ هۆکارەکە دەتوانێت ڤایرۆسی، بەکتریایی یان ژینگەیی وەک هەوای وشک بێت.
جۆرەکانی هەوکردنی گەروو و هۆکارەکانی
وشەی هەوکردنی گەروو بۆ کۆمەڵێک دۆخ بەکاردێت کە ئازار، خوران، وشکی و قورسیی قووتدان دروست دەکەن. ئەمانە بریتین لە:
- هەوکردنی قوڕگ.
- هەوکردنی حەنجەرە.
- هەوکردنی لۆزەکان.
هۆکارەکان جۆراوجۆرن؛ لەوانە هەوکردنی ڤایرۆسی (وەک ئەنفلۆنزا یان ئاوەڵە) کە زۆرجار خۆی لەخۆیدا چاک دەبێتەوە، و هەوکردنی گەروو بەهۆی بەکتریا کە پێویستی بە دەستێوەردانی دەرمانیی دیاریکراو هەیە. هەروەها هەوکردنەکە دەتوانێت نیشانەی گەڕانەوەی ترشیی گەدە بێت؛ کاتێک ترشی دەگاتە قوڕگ و دەبێتە هۆی ئاوسان و هەستکردن بەوەی شتێک لە گەروودا گیر کردووە.
دەرمانی هەوکردنی گەروو بۆ کەمکردنەوەی نیشانەکان
دەتوانرێت دەرمانەکانی بێ پێویستی بە ڕەچەتە بەکاربهێنرێن بۆ کەمکردنەوەی ئازار و سووتان:
دەرمانی ئازارشکێن
- پاراسیتامۆل: بۆ گەورەساڵان و منداڵان گونجاوە. بۆ گەورەساڵان (سەرووی ١٨ ساڵ)، دۆزەکە ٥٠٠ یان ٦٥٠ ملغە لە هەر ٤-٦ کاتژمێرێکدا (زۆرترین دۆز ٣٢٥٠ ملغە لە ڕۆژێکدا). بۆ منداڵانی خوار ١٢ ساڵ، دۆزەکە ١٠-١٥ ملغە بۆ هەر کیلۆگرامێکە لە هەر ٤-٦ کاتژمێرێکدا (زۆرترین دۆز ٧٥ ملغە بۆ هەر کیلۆگرامێک لە ڕۆژێکدا).
- ئیبوپرۆفین: بۆ گەورەساڵان، ٢٠٠-٤٠٠ ملغە لە هەر ٤-٦ کاتژمێرێکدا (زۆرترین دۆز ١٢٠٠ ملغە لە ڕۆژێکدا). بۆ منداڵانی ١-١١ ساڵ، ٥-١٠ ملغە بۆ هەر کیلۆگرامێک لە هەر ٦-٨ کاتژمێرێکدا (زۆرترین دۆز ٤٠ ملغە بۆ هەر کیلۆگرامێک لە ڕۆژێکدا).
- ئەسپیرین: بۆ گەورەساڵان، ٣٠٠-٦٥٠ ملغە لە هەر ٤-٦ کاتژمێرێکدا (زۆرترین دۆز ٤٠٠٠ ملغە لە ڕۆژێکدا). نابێت بدرێتە کەسانی خوار ١٨ ساڵ، چونکە پەیوەندی بە نیشانەکانی ڕایەوە هەیە.
چارەسەرە ناوخۆییەکان
- سپڕەی گەروو: وەک سپڕەی فینۆڵ؛ هەر دوو کاتژمێرێک بەکاردێت (زۆرترین ١٢ جار لە ڕۆژێکدا) بۆ گەورەساڵان و منداڵانی سەرووی ٣ ساڵ، و نابێت زیاتر لە دوو ڕۆژ بەردەوام بەکاربهێنرێت.
- حەبی مژینەوە: وەک حەبی مەنتۆڵ و بێنزۆکائین؛ نزیکەی هەر دوو کاتژمێرێک بە مژینەوە بەکاردێت تا بتوێتەوە.
چارەسەری هەوکردنی گەروو بەهۆی بەکتریا
ئەگەر هەوکردنی بەکتریایی تشخیص بکرێت، پزیشک دژەبەکتریا دەنووسێت و دەبێت کۆرسەکەی تەواو بکرێت، بۆ ئەوەی لە ئاڵۆزییەکانی وەک تاوی ڕۆماتیزمی یان هەوکردنی گورچیلە ڕێگری بکرێت.
- ئامۆکسەلین و پێنیسیلین V: بە دوو لە باشترین هەڵبژاردەکان دادەنرێن. دۆزی ئامۆکسەلین بۆ گەورەساڵان دەتوانێت ١٠٠٠ ملغە جارێک لە ڕۆژدا یان ٥٠٠ ملغە دوو جار بێت. دۆزی پێنیسیلین V بۆ گەورەساڵان بە شێوەیەکی ئاسایی ١٢٥-٢٥٠ ملغەیە لە هەر ٦-٨ کاتژمێرێکدا بۆ ماوەی ١٠ ڕۆژ.
- ئازیسڕۆمایسین: جێگرەوەیەکە بۆ ئەوانەی هەستیارییان بە پێنیسیلین هەیە. دۆزی گەورەساڵان ٥٠٠ ملغەیە لە ڕۆژی یەکەمدا، پاشان ٢٥٠ ملغە ڕۆژانە تا ڕۆژی پێنجەم.
- کلین دامایسین: بۆ گەورەساڵان ١٥٠-٣٠٠ ملغە لە هەر ٦ کاتژمێرێکدا لە دۆخە مامناوەندەکاندا، و ٣٠٠-٤٥٠ ملغە لە دۆخە قورسترەکاندا.
- کلاریترۆمایسین: بۆ گەورەساڵان ٢٥٠ ملغەیە لە هەر ١٢ کاتژمێرێکدا بۆ ماوەی ١٠ ڕۆژ.
چارەسەری هەوکردنی گەروو لە کاتی دووگیانیدا
ژنانی دووگیان پێش خواردنی هەر دەرمانێک دەبێت ڕاوێژ بە پزیشک بکەن. لە ڕێکارە سەلامەتەکاندا غرغڕەکردن بە ئاوی خوێ، پشوودان و دوورکەوتنەوە لە خواردنەوەی سارد هەن. سەبارەت بە دژەبەکتریاکان، پێنیسیلین و ئامۆکسەلین و سێفالێکسین لە پۆلی سەلامەتی (ب) دان و ئەگەر هەڵبژاردەیەکی تر بەردەست نەبێت، دوای ڕەزامەندیی پزیشک دەتوانرێن بەکاربهێنرێن.
پرسیارە باوەکان
پەیوەندیی نێوان گەڕانەوەی ترشیی گەدە و هەوکردنی گەروو چییە؟
هەوکردنەکە کاتێک ڕوودەدات کە ترشیی گەدە لە ماسولکەی داخەریی مری بپەڕێتەوە و بگاتە قوڕگ یان حەنجەرە؛ ئەمە دەبێتە هۆی ئاوسان، خشەی دەنگ و تامی ترش لە دەمدا.
گەڕانەوەی ترشیی گەدە چۆن تشخیص دەکرێت؟
بە پشکنینی کلینیکی، یان ئەندۆسکۆپیی ناوەوەییی سەرەوە، یان تاقیکردنەوەی پڕۆبی ترشیی جووڵاو، یان پێوانەکردنی پەستانی مری، یان وێنەگرتنی ئەشعەییی سیستەمی گەوارەییی سەرەوە تشخیص دەکرێت.
چارەسەری گەڕانەوەی ترشیی گەدە چییە؟
چارەسەرەکە دژەترشییەکان لەخۆدەگرێت (وەک هایدرۆکسایدی مەگنیزیۆم)، دەرمانەکانی کەمکردنەوەی بەرهەمهێنانی ترشی (وەک فامۆتیدین و ئۆمەپرەزۆل)، یان دەستێوەردانی نەشتەرگەری وەک پێچاندنی بنەوەی گەدە.
ئاڵۆزییەکانی گەڕانەوەی ترشیی گەدە چین؟
دەتوانێت ببێتە هۆی تەسکبوونی مری بەهۆی بافتی برین‌گرتوو، دروستبوونی برینی کراوە لە بافتی مری، یان تووشبوون بە مریی بارێت کە دەتوانێت ئەگەری شێرپەنجەی مری زیاد بکات.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟
لە کاتی دەرکەوتنی ئەم نیشانانەدا دەبێت دەستبەجێ سەردانی پزیشک بکرێت:
- دەرکەوتنی خاڵی سپی لەسەر لۆزەکان.
- چاکنەبوونی نیشانەکان دوای ٤٨ کاتژمێر لە دەستپێکردنی دژەبەکتریاکان.
- قورسیی زۆر لە قووتدان یان هەناسەدان.
- بەرزبوونەوەی زۆری پلەی گەرما کە بە دەرمانی ئازارشکێن کۆنترۆڵ نابێت.
ئاگاداری: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژ لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ یان دەرمانساز نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- هۆکاری خەفەبوون لە خەودا و چارەسەرەکان
- چارەسەری ئەنفلۆنزا و سەرماخۆردن؛ ڕێنمایی تەندروستی
- پاککردنەوەی هەوا بۆ تەندروستی ماڵ
- شتەکانی خێراتر دەکەن بۆ چاکبوونەوەی لۆزەکان
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی سییەکان
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team