اگر می‌خواهید بدانید بیخوابی یعنی چه، این اصطلاح به اختلال خوابی اشاره دارد که در آن افراد برای به خواب رفتن، تداوم خواب یا بیدار شدن در ساعات بسیار زود با مشکل مواجه‌اند و در نتیجه دچار خستگی روزانه می‌شوند.
بیخوابی یعنی چه و چه ویژگی‌هایی دارد؟
بیخوابی وضعیتی است که با ناتوانی در دریافت خواب باکیفیت یا کافی شناخته می‌شود. در حالی که بزرگسالان به‌طور کلی به هفت تا نه ساعت استراحت در شب نیاز دارند، افراد مبتلا به این اختلال در دستیابی به این مقدار دشواری دارند. با گذشت زمان، کمبود خواب کافی می‌تواند منجر به مشکلات جدی سلامتی، از جمله افسردگی، حمله قلبی و فشار خون بالا شود.
نوعهای بیخوابی رایج
متخصصان پزشکی برای تعیین بهترین روش درمان، روش‌های مختلفی را برای توصیف بیخوابی و دسته‌بندی دشواری‌های خواب به کار می‌برند.
طبقه‌بندی بر اساس مدت زمان
- بیخوابی حاد: این یک نسخه کوتاه‌مدت از این اختلال است که از یک شب تا سه ماه طول می‌کشد. این حالت اغلب توسط استرس‌های موقتی مانند تشخیص یک بیماری، از دست دادن عزیز یا تغییرات بزرگ در زندگی تحریک می‌شود.
- بیخوابی طولانیمدت: این یک الگوی بلندمدت است. این وضعیت زمانی تعریف می‌شود که فرد سه شب یا بیشتر در هفته، برای حداقل سه ماه با مشکلات خواب دست و پنجه نرم کند.
طبقه‌بندی بر اساس الگو
- شروع خواب: دشواری در به خواب رفتن در ابتدای شب.
- تداوم خواب: بیدار شدن در طول شب و تلاش برای بازگشت به خواب به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه.
- بیخوابی انتهایی: که به عنوان بیخوابی دیرهنگام نیز شناخته می‌شود و شامل بیدار شدن بسیار زودتر از زمان مورد نظر و ناتوانی در خواب رفتن مجدد است.
- بیخوابی مختلط: ترکیبی از الگوهای فوق، که در آن فرد هم در به خواب رفتن و هم در تداوم آن مشکل دارد.
- بیخوابی پارادوکسیکال: حالتی که در آن فرد احساس می‌کند بسیار کمتر از آنچه در واقعیت خوابیده است، استراحت کرده است.
طبقه‌بندی بر اساس علت
برخی منابع بین بیخوابی اولیه (که به بیماری دیگری مرتبط نیست) و بیخوابی ثانویه یا بیخوابی همراه با بیماریهای دیگر (که ناشی از یک مشکل سلامتی دیگر است) تفاوت قائل می‌شوند. با این حال، تحقیقات مدرن نشان می‌دهد که این‌ها اغلب رابطه‌ای دوطرفه دارند، به این معنی که اختلال خواب و بیماری جسمی می‌توانند همزمان باعث ایجاد و تشدید یکدیگر شوند.
چه عواملی باعث این مشکلات خواب می‌شوند؟
دلایل اختلال در خواب بسته به هر فرد متفاوت است:
- سبک زندگی و محیط: بهداشت خواب ضعیف، مانند ساعات نامنظم خواب، استفاده بیش از حد از صفحه نمایش قبل از خواب، یا اتاقی که بیش از حد گرم یا سرد است.
- مواد محرک: مواد تحریک‌کننده مانند نیکوتین و کافئین، یا الکل که می‌تواند خواب عمیق را مختل کند.
- بیماری‌ها: سوزانه‌های معده، آسم، آرتروز یا مشکلات سلامت روان مانند اضطراب و افسردگی.
- اتفاقات زندگی: استرس ناشی از تغییر شغل، طلاق یا عوارض پس از عفونت کووید-۱۹.
- بارداری: تغییرات هورمونی، حالت تهوع و ناراحتی‌های جسمی می‌تواند منجر به مشکلات خواب در دوران بارداری شود که تقریباً ۶۰٪ از افراد را در اواخر بارداری تحت تأثیر قرار می‌دهد.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر علائم هشداردهنده زیر را تجربه کردید، با یک ارائه‌دهنده مراقبت‌های بهداشتی مشورت کنید:
- خواب‌آلودگی مداوم در طول روز که توانایی عملکرد شما را مختل می‌کند.
- مشکلات خوابی که سه ماه یا بیشتر ادامه می‌یابند.
- بیدار شدن با تنگی نفس یا خرپف شدید.
- اختلالات خوابی که با بارداری همزمان شده و خطر پیش‌اکلامپسی یا دیابت妊娠ی را افزایش می‌دهند.
سوالات متداول
بیخوابی چیست؟
یک اختلال خواب است که در آن فرد نمی‌تواند به خواب برود، نمی‌تواند در خواب بماند یا خیلی زود بیدار می‌شود و در نتیجه در طول روز احساس خستگی می‌کند.
علت بیخوابی چیست؟
علت‌ها شامل استرس، عادات خواب ضعیف، بیماریهای پزشکی (مانند رفلاکس معده یا افسردگی)، برخی داروها و موادی مانند نیکوتین یا الکل است.
بیخوابی دوران بارداری چیست؟
دشواری در خواب است که توسط عوامل مرتبط با بارداری مانند رشد جنین، دفعات زیاد توالت رفتن و تغییرات هورمونی ایجاد می‌شود.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً برای اطلاع‌رسانی است و توصیه پزشکی محسوب نمی‌شود. همیشه در مورد هرگونه سوال مربوط به شرایط پزشکی، از یک ارائه‌دهنده سلامت واجد شرایط راهنمایی بخواهید.
مقالات مرتبط
- هیپنوتیزم چیست و چه کاربردهای درمانی دارد؟
- بازگشت خواب REM چیست و چه علائمی دارد؟
- راهنمای استفاده از ملاتونین برای کودکان و دوز مصرف
- تأثیر چرت زدن بر خواب شبانه و فواید چرت روزانه
- بیشتر درباره خواب و اختلالات خواب
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team