هەندێک خواردن بۆ بەهێزکردنی ددان پارێزگاری لە مینای ددان دەکەن و دیمەنی پێکەنین باشتر دەکەن، هەروەها مەترسی کونبوون و هەوکردنی مزمنی پووک کەم دەکەنەوە.
لیستی خواردن بۆ بەهێزکردنی ددان و تەندروستی دەم
جۆری خۆراک ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر تەندروستی پووک و ددان هەیە، و هەڵبژاردەی خۆراکی هەن کە یارمەتی پاراستن و پاککردن دەدەن:
- سەوزە و میوە: گێزەر پووک ماساژ دەدات و هاندەری ڕەوتی خوێنە، لە کاتێکدا کەرفەس بەهۆی ڕیشاڵەکانی وەک فڵچەیەکی سروشتی کار دەکات. سێو یارمەتی زیادکردنی دەرچوونی تف و بەرەنگاربوونەوەی بەکتریا دەدات. هەروەها گواڤا ڤیتامینی Aی پێویست بۆ گەشەکردن دابین دەکات و کیوی بەهۆی ڤیتامینی C تەندروستی پووک پشتگیری دەکات.
- بەرهەمە شیرییەکان و گوێز: پەنیر بەهۆی ڤیتامینی C یارمەتی هاوسەنگکردنی ترشییەکانی بەکتریا و پشتگیریکردنی مینا دەدات، لە کاتێکدا گوێز کانزای پێویست وەک کەلسیۆم، فۆسفات و مەگنیسیۆم دابین دەکات.
- تۆو و پرۆتین: تۆوی کەنجد وەک پاککەرەوەیەکی سروشتی کار دەکات و کەلسیۆم بە ددان دەبەخشێت؛ مریشکیش فۆسفات و کەلسیۆمی تێدایە کە بۆ چاککردنەوەی مینا بەکاردێن.
- گیای بەکارهاتوو و خواردنەوەکان: چا سەوز بەهۆی ماددە دژە ئۆکسیدانەکانەوە بڕی پلاک کەم دەکاتەوە، و پونە و مەعدەنوس بەرەنگاری هەوکردن و بۆنی ناخۆشی دەم دەبنەوە. هەروەها قارچی شیتاکە بەهۆی شکری لێنتینانەوە ڕێگری لە دروستبوونی پلاک دەکات.
- خواردنی دیکە: پیاز وەک کوشتەری سروشتیی میکرۆب کار دەکات و ڕۆنی خەردەل یارمەتی لابردنی لکەکانی جگەرەکێشان و قاوە دەدات. ئاو وەک پاککەرەوە کار دەکات و پاشماوەی خواردن لادەبات و ترشییەکان هاوسەنگ دەکات.
جیاوازی نێوان پاککردنەوە و سپی‌کردنەوەی ددان
لە پزیشکی دداندا جیاوازییەکی بنەڕەتی هەیە لەنێوان ڕێکاری چارەسەری و جوانکاری:
- پاککردنەوەی قوڵ: ئامانجی لابردنی کەلکی ددان و پلاکی کۆبووەتەوە کە فڵچە لایان نابات؛ ئەم کارە بۆ چارەسەرکردنی هەوکردنی پووک و دۆزینەوەی زووی کونبوونی ددان پێویستە.
- سپی‌کردنەوە: ڕێکارێکی جوانکارییە بۆ لابردنی لکە دەرەکی و ناوەکییەکان کە لە خواردنەوە ڕەنگدارەکان یان تووتنەوە دروست دەبن. ئەم کارە بە لەیزەر، جێل یان شریتی ماڵەوە ئەنجام دەدرێت.
ڕێنمایی زیاتر بۆ باشترکردنی تەندروستی دەم
لەگەڵ هەڵبژاردنی خواردن بۆ سپی و بەهێزکردنی ددان، ئەمانەش پێشنیار دەکرێن:
١. کەمکردنەوەی شەکر و نشاستە، کە بەکتریاکان خۆراکیان پێ دەبەخشن و دەبنە هۆی خواردنەوەی مینا.
٢. بەکارهێنانی خیطی ددان بۆ لابردنی پاشماوەی گۆشت، پۆپکۆرن و نان کە گیر دەکەون.
٣. دوای خواردنی ترشییەکان (وەک لیمۆ) دەستبەجێ ددانەکان مەشۆن؛ بۆ خۆپاراستن لە زیان بە مینا ٦٠ خولەک چاوەڕێ بکەن.
٤. ڕۆژانە دوو جار دەم بە ئاودەمی ددان بشۆن و پابەند بن بەوەی دوای بەکارهێنانی تا نیو کاتژمێر هیچ نەخۆن و نەخۆنەوە.
پرسیارە باوەکان
باشترین خواردن بۆ تەندروستی دەم و ددان چین؟
پەنیر، گوێز، سەوزە ڕەقەکان وەک گێزەر، میوە پڕ لە ڤیتامین وەک کیوی و گواڤا، و خواردنەوەی ئاوی زۆر لەوانەن.
چۆن ددان بە شێوەیەکی سروشتی سپی بکەینەوە؟
ڕۆنی خەردەل دەتوانێت یارمەتی لابردنی هەندێک لکە بدات؛ هەروەها گواڤا یارمەتی پشتگیریکردنی مینا دەدات بۆ پاراستنی سپیی ددان.
ئایا چا سەوز کاریگەریی نەرێنی لەسەر ڕەنگی ددان هەیە؟
هەرچەندە چا سەوز سوودی بۆ بەرەنگاربوونەوەی پلاک و بەکتریا هەیە، بەڵام دەتوانێت ببێتە هۆی لکەکەوتنی ددان.
کەی پێویستە سەردانی پزیشکی ددان بکەین؟
ئەگەر ئەم نیشانانە دەردەکەون، دەبێت دەستبەجێ سەردانی کلینیک بکرێت:
- خوێنبەربوون یان ئاوسانی بەرچاوی پووک.
- دەرکەوتنی کونە دیارەکان لە ددان یان هەستکردن بە لاوازیی ددان.
- بوونی لکەی تاریک یان لکەیەک کە بە پاککردنەوەی ماڵەوە لاناچێت.
- هەستکردن بە ئازار کاتێک خواردنی ڕەق دەجوێنرێت.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکاری پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- کەلێنی ددان و پوسانی ددان: هۆکار و چارەسەر
- قروچاندنی ددان: هۆکار، نیشانە و چارەسەر
- زمانی سپی: هۆکار و چارەسەر
- دانانی ددانی زیرکۆنیا؛ سوود و خەرجی
- زیاتر دەربارەی تەندروستی ددان
Photo: Daniel Frank, CC0 1.0, via stocksnap.io
approved by: Medica Health team