پێکەنینی منداڵی شیرخۆر لە کاتی خەوتندا شتێکی باوە؛ زۆرجار ئەم دەربڕینانە لە سەرەتاوە وەڵامی ڕیفلێکسی سادەن، نەک وەڵامی هەستی.
تێگەیشتن لەوەی بۆچی پێکەنینی منداڵی شیرخۆر لە خەودا دەبینرێت
پسپۆڕان بە تەواوی دڵنیا نین کە بۆچی منداڵانی شیرخۆر لە کاتی پشووداندا ئەم دەربڕینانە دەردەبڕن، و بەڵگەکان لەبارەی ئەم بابەتەوە ناکۆکن. هۆکارەکە لەوانەیە بە پێی تەمەنی منداڵ و قۆناغی خەوی ئێستای بگۆڕێت.
زۆربەی ئەم ڕووداوانە لە کاتی خەوی چالاکدا ڕوودەدەن، کە وەشانی خەوی جوڵەی خێرای چاو (REM) لای منداڵە. لەم قۆناغەدا چالاکیی مێشک زیاد دەبێت و چاوەکان لە پشت پلکە داخراوەکاندا بە خێرایی دەجوڵێن. بە پێچەوانەی گەورەساڵان کە بە شێوەیەکی ئاسایی لە کاتی خەوی REMدا لە جوڵە دەکەون، منداڵانی شیرخۆر وا نابن. ئەمە ڕێگەیان پێدەدات ئەندامەکانیان بجوڵێنن، گرژ ببن، بلەرزن یان پێبکەنن.
هەندێک توێژەر پێیان وایە ئەم جوڵە خۆبەخۆیانە، کە لە قەشری مێشکەوە سەرچاوە دەگرن، یارمەتی منداڵ دەدەن ماسولکەکانی ڕووخساری پەرە پێبدات؛ ئەو ماسولکانەی دواتر بۆ پێکەنین و پەیوەندیی کۆمەڵایەتی پێویستن. هەرچەندە گەورەساڵان زۆرجار بەهۆی خەونی خۆشەوە پێدەکەنن، ڕوون نییە کە منداڵانی شیرخۆر هەمان شت دەکەن یان نا.
جۆرەکانی پێکەنینی منداڵی شیرخۆر
دەربڕینەکانی ڕووخسار لە سەرەتای منداڵیدا لەگەڵ دەربڕینەکانی گەورەساڵان جیاوازن:
- پێکەنینی ڕیفلێکسی: زۆرجار نوزادان بەهۆی هەستە ناوخۆییە جەستەییەکان، وەک برسێتی یان گاز، پێدەکەنن. ئەمانە بە گشتی خۆبەخۆن و دەم داخراوە.
- پێکەنینی کۆمەڵایەتی: لە نزیکەی تەمەنی ٢ مانگیدا، منداڵانی شیرخۆر دەست دەکەن بە پێکەنین بۆ پەیوەندیکردن لەگەڵ کەسانی تر. ئەم «پێکەنینە کۆمەڵایەتییانە» زۆرجار دەمێکی کراوەیان هەیە و بۆ دەربڕینی خۆشی و بەهێزکردنی پەیوەندی لەگەڵ کەسانی چاودێری‌کەر بەکاردێن.
چۆن هانی منداڵ بدەین پێبکەنێت
دروستکردنی پەیوەندییەکی ئاسایش‌بەخش بەهۆی ڕێوڕەسمەکانی پێش خەوتنەوە—وەک باوەشکردن، شیرپێدان یان گۆرانیی لالایی گوتن—دەتوانێت یارمەتی منداڵ بدات هەست بە ئاسایش بکات. هەروەها دەتوانیت ئەمانە تاقی بکەیتەوە بۆ ئەوەی هانی پێکەنینی بدەیت:
- بە دەنگێکی بەرز قسەی بۆ بکە یان گۆرانی بۆ بڵێ.
- بە نەرمی منداڵەکە بخەزێنە.
- پێی بکەنە.
- دەربڕینی گاڵتەئامێزی ڕووخسار دروست بکە.
پرسیارە باوەکان
بۆچی منداڵانی شیرخۆر لە خەودا پێدەکەنن؟
زۆربەی پێکەنینە پەیوەستە بە خەوەکان لە کاتی خەوی چالاکدا (REM) ڕوودەدەن. زۆرجار ئەمانە ڕیفلێکسی خۆبەخۆن و لەوانەیە یارمەتی پەرەپێدانی ماسولکەکانی ڕووخسار بدەن؛ بەڵام لەگەڵ پێکەنینە کۆمەڵایەتییەکانی منداڵ لە کاتی بەئاگا بوون جیاوازن.
منداڵ لە چ تەمەنێکدا پێدەکەنێت؟
هەرچەندە پێکەنینی ڕیفلێکسی دەتوانێت کەمێک دوای لەدایکبوون دەربکەوێت، یەکەم پێکەنینی کۆمەڵایەتی بە شێوەیەکی ئاسایی لە نزیکەی تەمەنی ٢ مانگیدا پەیدا دەبێت.
بۆچی منداڵ لە کاتی بەئاگا بووندا پێدەکەنێت؟
منداڵانی شیرخۆر وەڵامیان بە سەرنجی کەسانی چاودێری‌کەر، هەستکردن بە ئاسایش و پەیوەندیکردن لەگەڵ ئەو کەسانە دەدەنەوە کە متمانەیان پێیان هەیە، وەک دایک و باوک یان خوشک و برا.
کەی پەیوەندی بە پزیشکەوە بکەین
هەرچەندە زۆربەی پێکەنینەکانی کاتی خەو ئاسایین، ئەگەر ئەمانە تێبینی کرد پەیوەندی بە پزیشکی منداڵانەوە بکە:
- منداڵ تا تەمەنی ٣ مانگی پێنەکەنێت.
- پێوەرەکانی تری گەشەی لەدەست چووبن.
- منداڵ پێکەنینی بێ‌کۆنترۆڵ دەردەبڕێت کە خۆشیی ڕاستەقینەی تێدا نییە، بە تایبەتی ئەگەر لەگەڵ لیسینی لێو، دەنگی نڕنڕ یان خۆخشاندن بێت. ئەمانە لەوانەیە نیشانەی نۆبەی دەگمەن وەک نۆبەی خەندەئامێز بن، کە بە شێوەیەکی ئاسایی ١٠ تا ٢٠ چرکە دەخایەنێت.
ئاگادارکردنەوە: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و ڕاوێژی پزیشکی نییە. بۆ هەر پرسیارێک سەبارەت بە دۆخێکی پزیشکی، هەمیشە ڕێنمایییەکانی پێشکەشکاری تەندروستیی پسپۆڕ بەدەست بهێنە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- منداڵ کەی تا بەیانی دەخەوێت؟ | ڕێنمایی خەوتن
- خەون‌نەبردن دوای کۆرۆنا لە حاڵەتە سووکەکاندا
- ئازار و خەو: چۆن پشووی شەوانە باشتر بکەین؟
- کاریگەری خەوی خراپ لەسەر بەرگری جەستە چییە؟
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team