توێژینەوەیەکی نوێ دەڵێت خەوتنی ئەمریکییەکان لە ٢٠٢٣ خراپتر بوو بە بەراورد بە ساڵانی پێشوو؛ بۆیە گەڕان بۆ چارەسەری خەوتن زیاد بوو.
هۆکارەکانی ئەوەی خەوتنی ئەمریکییەکان لە ٢٠٢٣ خراپتر بوو
چەندین هۆکار بوونە هۆی دابەزینی کوالێتیی پشوودان لە لای زۆرێک لە ئەمریکییەکان. پسپۆڕان پێیان وایە گۆڕان بۆ کارکردن لە ماڵەوە لە ماوەی پەتاکەدا ڕۆتینی ڕۆژانەی تێکدا، و ئەمەش کاریگەریی نەرێنی لەسەر شێوازی خەوتن دانا. هەروەها، سترێسی درێژخایەن کە لە کەلتوورێکدا هەیە کە بەردەوامیی بەرهەمهێنان بەهادار دەزانێت، زۆرجار خەڵک وا لێدەکات ڕەفتاری «بێهۆشکەر» بەکاربهێنن، وەک بێکۆتایی سوڕانەوە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان یان سەیرکردنی ڤیدیۆ بۆ خۆدوورخستنەوە لە سترێس.
زیادبوونی سەرنج بەرامبەر ئەم بابەتە پەیوەندی بەمانەشەوە هەیە:
- زانیاریی باشتر: تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان خەڵکی زیاتر لەگەڵ چەمکە نوێکانی خەوتن ئاشنا کردووە.
- تەکنەلۆژیای نوێ: بڵاوبوونەوەی ئامێرەکانی بەدواداچوونی خەوتن وای کردووە تاکەکان زیاتر ئاگاداری خووە خراپەکانیان بن.
- ئاگاداریی گشتی: هەواڵە گرنگەکان دەربارەی هەناسەوەستانی خەوتن و بەکارهێنانی ئامێری CPAP ئەم نەخۆشییانەی خستە بەرچاوی خەڵک.
ترفەند و بەرهەمە باوەکانی خەوتن
بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی نائارامیی خەوتن، زۆر کەس پەنا بۆ شێوازە جۆراوجۆرەکان برد؛ لە خووە پشتبەستووەکان بە بەڵگەوە تا ترێندە باوەکانی ئینتەرنێت.
خوو و کڕینە باوەکان
زۆرترین «ترفەند» کە بەکاربرا، پێش خەوتن حەمامکردن بوو (٤٥٪). هەڵبژاردە باوەکانی تریش بەکارهێنانی بەتانیی قورس (٢٦٪) و کراوەهێشتنی پەنجەرەکانی ژووری خەوتن بوون (٢٦٪). لەبارەی گۆڕانکارییەکانی شێوازی ژیانەوە، ٢٧٪ی خەڵک وەرزشی زیاتر کرد و ٢٥٪ی کافایینی کەم کردەوە.
لە ڕووی کڕینەوە، ئەو شتانەی زۆرترین داواکارییان هەبوو:
- سەرینە ئاسوودەکان (٤٠٪)
- جلوبەرگی خەوتنی کوالێتی‌باش (٢٤٪)
- جێگای خەوتنی نوێ (٢٣٪)
ترێندە باوەکان
پلاتفۆرمەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان وەک TikTok چەندین شێوازی نائاساییان باو کردەوە. «لە جێگا ماوەوە» ــ واتە هەموو ڕۆژ لە جێگا ماندن ــ لەلایەن ١٣٪ی بەشداربووانی ڕاپرسییەکەوە تاقی کرایەوە، هەرچەندە پسپۆڕان ئاگاداری دەدەنەوە کە ئەمە لە ڕاستیدا دەتوانێت ئارەزووی خەوتن کەم بکاتەوە. هەندێکی تر «موکتەیلی کچی خەواڵوو»یان تاقی کردەوە کە بە ئاوی گێلاسە ترشەکان دروست دەکرێت، بەڵام توێژینەوە لەسەر کاریگەرییەکەی سنووردارە. گرووپێکی بچووک (٧٪) چەسپاندنی دەمەوەیان تاقی کردەوە بۆ کەمکردنەوەی خڕەخڕ و ماندووبوون.
ترێندەکانی خەوتن پشتبەستوو بە زانست
لەبری شوێنکەوتنی ترێندە باوەکان، پسپۆڕان پێشنیار دەکەن سەرنج بخەینە سەر ڕیتمە بازنەییەکانی جەستە؛ واتە کاتژمێری ناوخۆیی ٢٤ کاتژمێریی جەستە. ڕێکخستنی چالاکییە ڕۆژانەکان لەگەڵ ئەم ڕیتمەدا دەتوانێت تەندروستی و درێژەی تەمەن باشتر بکات.
ڕێکارە پێشنیارکراوەکان بریتین لە:
- چارەسەری ڕووناکی: بەکارهێنانی ڕووناکی سوور لە شەودا یان پەرداخی چارەسەری ڕووناکی لە بەیانیاندا بۆ ڕێکخستنی کاتژمێری ناوخۆیی.
- جۆری کاتژمێری خەوتن: دیاریکردنی ئەوەی «شەوژی»یت یان «بەیانی‌ژی»یت، بۆ ئەوەی خشتەی کاتەکانت لەگەڵ پێداویستییە زیندەوەرزانییەکانت بگونجێنیت.
- تایبەتمەندکردن: تێگەیشتن لەوەی پێداویستییەکانی خەوتن بۆ هەر کەسێک جیاوازن و هیچ چارەسەرێکی تاک بۆ هەمووان نییە.
پرسیارە باوەکان
بۆچی لەناکاو سەرنجمـان بە خەوتن ڕاکێشرا؟
سەرنجەکە بەهۆی تێکچوونی ڕۆتینەکان لە ماوەی پەتاکەدا، بەردەستبوونی ئامێرەکانی بەدواداچوونی خەوتن و زیادبوونی گشتیی ئەو زانیارییانە گەشەی کرد کە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا هاوبەش دەکرانەوە.
ئایا ئامێرەکانی بەدواداچوونی خەوتن بەڕاستی یارمەتیدەرن؟
ئەم ئامێرانە ماوە و کوالێتیی پشوودان چاودێری دەکەن. هەرچەندە زانیاری پێشکەش دەکەن بۆ ئەوەی بەکارهێنەران ڕۆتینەکانیان باشتر بکەن، هەندێک کەس دەڵێن کاتێک بەیانی زانیاریی خەوتنی خراپ دەبینن، هەستی نیگەرانییان بۆ دروست دەبێت.
ئایا «لە جێگا ماوەوە» ڕێگایەکی باشە بۆ باشترکردنی خەوتن؟
پسپۆڕان پێشنیار دەکەن کە زۆر کات بە خەوتن لە جێگا لە ڕۆژدا دەتوانێت ئارەزووی سروشتیی جەستە بۆ خەوتن لە شەودا لاواز بکات.
کەی پێویستە پزیشک ببینیت؟
ئەگەر ئەمانە ئەزموون دەکەیت، ڕاوێژ بە دابینکەری چاودێریی تەندروستی بکە:
- کێشەی درێژخایەن لە خەوتن یان بەردەوام لە شەودا لە خەو هەستان.
- ماندووبوونی بەردەوامی ڕۆژانە، سەرەڕای هەوڵدان بۆ بەکارهێنانی ترفەندەکانی خەوتن.
- نیشانەکانی هەناسەوەستانی خەوتن، وەک وەستانی هەناسەدان لە شەودا.
- هەستی ماندووبوونی بەردەوام کە بە باشترکردنی ڕەفتاری تەندروستیی خەوتن چارەسەر نابێت.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە، دەستنیشانکردنی نەخۆشی یان چارەسەرکردن نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ئۆرتۆسۆمنیا و بەدواداچوونی خەوی تەواو
- پێکەنینی منداڵی شیرخۆر لە خەودا: بۆچی؟
- ڕێگاکانی گەرم مانەوە لە شەودا لە زستان
- چی تێستۆستێرۆن کەم دەکاتەوە؟ هۆکارەکان
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team