هەستانەوەی زۆر لە شەودا کێشەی تەندروستی دروست دەکات؛ مەترسییەکانی خەوی پچڕپچڕ ئەگەری سەختبوونی خوێنبەر و جەڵتەی مێشک زیاد دەکەن.
مەترسییەکانی خەوی پچڕپچڕ بۆ تەندروستی و مێشک
زیانەکانی هەستانەوەی دووبارە لە شەودا تەنها بە هەستکردن بە خەواڵوویی لە بەیانی کۆتایی نایەت، بەڵکو لایەنە جەستەیی و دەروونییە جۆراوجۆرەکانیش دەگرێتەوە:
- کارکردە ئەقڵییەکان و حاڵەتە دەروونییەکان: توانای ئەقڵی لاواز دەکات و بڕیاردان قورس دەبێت؛ هەروەها تووڕەیی، دڵەڕاوکێ و خێرا تووڕەبوون زیاد دەکات.
- نیشانە جەستەییەکان: کەسەکە لەوانەیە سەرگێژە، نائارامی و ئازاری بەردەوامی سەر هەبێت، بەهۆی بێبەشبوون لە خەوی قووڵ.
- تەندروستی مێشک لە تەمەنداراندا: داتاکان ئاماژە بەوە دەکەن کە پارچەپارچەبوونی خەو ئەگەری تووشبوون بە سەختبوونی توندی شەریان بە ڕێژەی ٢٧% زیاد دەکات. هەروەها، هەر دوو جار هەستانەوەی زیاتر لە کاتژمێرێکدا، ئەگەری دەرکەوتنی نیشانەکانی کەمبوونی ئۆکسجین لە مێشک بە ڕێژەی ٣٠% زیاد دەکات.
هۆکارەکانی ئاڵۆزییەکانی خەو و چۆنیەتی چارەسەریان
هۆکارەکانی پچڕانی خەو جۆراوجۆرن؛ لەوانە فشارە دەروونییەکان، گۆڕینی ڕۆتینی ڕۆژانە، یان هەبوونی کێشەی تەندروستی وەک نەخۆشییەکانی سیستەمی هەناسەدان و ئازاری جەستە. فشاری کاریش ڕۆڵی هەیە لە کەمکردنەوەی کوالێتی خەو، تەنانەت ئەگەر ژمارەی کاتژمێرەکانی خەو بەس بێت.
بۆ باشترکردنی کوالێتی خەو، دەتوانرێت ئەمانە جێبەجێ بکرێن:
- ئامادەکردنی ژینگە: بەکارهێنانی ڕووناکییەکی کاڵ، ڕێکخستنی پلەی گەرمی ژوور، هەڵبژاردنی بالێف و جێگای نووستنی ئاسوودە، و دوورخستنەوەی تەلەفۆنی زیرەک لە جێگا.
- گۆڕینی ڕەفتاری خواردن: لە ئێواراندا خۆپاراستن لە کافایین (لەوانەش چۆکلێت و هەندێک دەرمانی ئازارشکێن)، دوورکەوتنەوە لە خواردنی قورس لە شەودا، و کەمکردنەوەی خواردنەوەکان یەک یان دوو کاتژمێر پێش خەوتن.
- ڕێکخستنی کات: پابەندبوون بە کاتی جێگیری هەستانەوە و خەوتن، و ئەنجامدانی چالاکییە ئارامکەرەوەکان وەک یۆگا یان مەراقبە.
دەستنیشانکردن و چارەسەرە پزیشکییەکان
ئەگەر گۆڕانکارییە ڕەفتارییەکان کاریگەر نەبن، پزیشکان لەوانەیە «تۆمارکردنی خەو» بەکاربهێنن بۆ دەستنیشانکردنی ئاڵۆزییەکان، لە ڕێگەی تۆمارکردنی شەپۆلەکانی مێشک، ئاستی ئۆکسجین، جووڵەی چاو و قاچ. چارەسەرە پزیشکییەکانیش لەوانەیە ئەمانە بگرنەوە:
- دەرمانی چارەسەری بێخەوی، وەک زۆلپیدێم و ئێزۆپیکلۆن.
- پاشکۆی خواردن وەک مەگنیسیۆم، مێلاتۆنین یان لاڤەندەر.
- ئامێری باشترکردنی هەناسەدان بۆ ئەوانەی تووشی وەستانی هەناسەدان لە کاتی خەودا دەبن.
پرسیارە باوەکان دەربارەی ئاڵۆزییەکانی خەو
جەڵتەی مێشک چییە؟
ئەو دۆخەیە کە لە کەمبوونی گەیاندنی خوێن بە خانەکانی مێشکەوە ڕوودەدات؛ خوێن ئۆکسجین و گلوکۆز بۆ ئەو خانانە دەبات و کەمبوونیان دەبێتە هۆی مردنی خانەکان. جەڵتەکە لەوانەیە خوێنبەربوون بێت بەهۆی پچڕانی شەریانێکەوە، یان بەهۆی پەڵەی خوێن کە لە سەختبوون یان تەسکبوونی شەریانەکانەوە دروست دەبێت.
بۆچی خەوی پچڕپچڕ لەوانەیە زیانبارتر بێت؟
چونکە سوودی تەندروستی تەنها پشت بە ژمارەی کاتژمێرەکانی لە جێگا بەسەربردن نابەستێت، بەڵکو جێگیری و کوالێتی خەویش گرنگن؛ هەستانەوەی دووبارە سوودی پشوودانی جەستەیی و دەروونی کەم دەکاتەوە، بە بەراورد بە خەوی ڕێکوپێک.
ئایا ئەنجامەکان لە نێوان پیاوان و ژناندا جیاواز بوون؟
یەکێک لە توێژینەوەکان دەرخستی کە ژنان زیاتر لە کێشەی خەو گەیاندوویانە؛ بەڵام ئامێرەکانی بەدواداچوون ئاشکرایان کرد کە ژنان ماوەیەکی درێژتر خەوتوون و کەمتر ئاڵۆزییان هەبووە، بە بەراورد بە پیاوان کە زیاتر هەستانەوە و کاتژمێری کەمتر خەوتوون.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
پێشنیار دەکرێت ئەگەر ئەم نیشانانە دەردەکەون، سەردانی پسپۆڕ بکەیت:
- بەردەوامبوونی هەستانەوە، سەرەڕای جێبەجێکردنی ڕاسپاردەکانی باشترکردنی خەو.
- هەستکردن بە ماندوویی و خەواڵوویی بێ هۆکار لە ڕۆژدا.
- نەبوونی توانای ئەنجامدانی چالاکییە ئاساییەکانی ڕۆژانە بەهۆی ماندووبوونەوە.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریەتی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- مەترسییەکانی لێخوڕین لە کاتی خەواڵوویی یان سەرخۆشیدا
- هەستان لە خەو لە کاتژمێر ٣ی بەیانی
- کاریگەری کەم‌خەوی لەسەر کێش و تەندروستی
- بێخەوی درێژخایەن و هۆکارەکانی
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team