خواردنی ماسی بەشێکی گرنگی خواردنی تەندروستە؛ پرۆتین و کانزا و ڤیتامینە بەسوودەکانی تێدایە کە پشتگیریی کارکردنی جۆراوجۆری جەستە دەکەن.
سوودی ماسی بۆ جەستە و تەندروستی گشتی
ماسی جۆرەها ماددەی خۆراکی پێویست بۆ جەستە دابین دەکات، لەوانە کەلسیۆم، ئاسن، زینک، یۆد، مەگنیزیۆم و پۆتاسیۆم؛ هەروەها ڤیتامینەکانی وەک D و B12 و B3. گرنگییەکەی لە چەند بوارێکدا دەردەکەوێت:
- تەندروستیی مێشک و دەمارەکان: ئاسیدەکانی ئۆمێگا ٣ بە بەهێزکردنی بیرەوەری و سەرنج یارمەتی دەدەن و ئەگەری تووشبوون بە خەرفەتی، ئەلزهایمەر و خەمۆکی کەم دەکەنەوە، بە تایبەتی لە کەسانی بەساڵاچوو.
- پشتگیریی دڵ و خوێنبەرەکان: یارمەتیی کەمکردنەوەی فشاری خوێن و ئاستی کۆلێسترۆڵی خراپ (LDL) و چەوریی سێگانه دەدات، کە ئەمەش مەترسیی جەڵتەی مێشک و هێرشی دڵ کەم دەکاتەوە.
- ئێسک و جومگەکان: نیشانەکانی هەوکردنی جومگەی ڕۆماتۆیدی و پەسۆریازیس سووک دەکاتەوە، هەروەها ڤیتامین D و فۆسفۆری پێویست بۆ دروستبوونی ئێسک دابین دەکات.
- پاراستن لە نەخۆشییەکان: هەندێک توێژینەوە ئاماژە بە ڕۆڵی ئەم خواردنە دەکەن لە کەمکردنەوەی مەترسیی تووشبوون بە شەکرە، هەندێک جۆری شێرپەنجە (وەک شێرپەنجەی ڕیخۆڵەی کۆڵۆن و پرۆستات) و هەناسەتەنگی لە منداڵاندا.
- پێست و چاوەکان: دژە ئۆکسیدانەکانی وەک ڤیتامین E لە جۆرە چەورەکانی ماسی پێست لە زیانپارێزی دەکەن؛ هەروەها خواردنیان مەترسیی نەخۆشیی تێکچوونی ماکولای پەیوەست بە تەمەن کەم دەکاتەوە.
ماسی برژاو و ڕژیم و بەڕێوەبردنی کێش
ماسی جێگرەوەیەکی گونجاوە بۆ گۆشتی سوور، چونکە کالۆری و چەوریی کەمترە و یارمەتیی هەستکردن بە تێربوون بۆ ماوەیەکی درێژتر دەدات. بۆ بەدەستهێنانی زۆرترین سوود لە کەمکردنەوەی کێش، باشترە برژاو یان بە هەڵمی لێنراو بخورێت، نەک سورکراو.
سەبارەت بە ڕۆنی ماسی، لەوانەیە بە زیادکردنی خێرایی میتابۆلیزم و سووتاندنی چەوری و کەمکردنەوەی ئارەزووی خواردن لەو کەسانەی ڕژیمی خۆراکی دەگرن، یارمەتیی کەمکردنەوەی کێش بدات؛ بەڵام ئەم ئەنجامانە لە کەسانی قەڵەو نەبوودا ڕەنگە جیاواز بن.
ڕێنماییەکانی خواردنی ماسی سالمۆن و ژنانی دووگیان
ڕاسپاردەکانی خواردنی ماسی سالمۆن و جۆرەکانی دیکە بە پێی دۆخی تەندروستی دەگۆڕێن:
- بۆ ژنانی دووگیان: ئەم خواردنە بەشداری لە گەشەی عەقڵی و بینینی منداڵی ناوسکدا دەکات، بەڵام دەبێت لە جۆرە زێڕاب‌زۆرەکان وەک کوسەماسی، شمشێرماسی و مارلین دوور بکەونەوە. هەروەها پێشنیار دەکرێت لە ٣٤٠ گرام ماسی لە هەفتەیەکدا زیاتر نەخورێت و تەنها دوو ژەم لە ماسییە چەورەکان (وەک ساردین و ماکریل) بخورێت، بۆ ئەوەی لە پیسبوونەوە بە ماددەی وەک دایۆکسین بپارێزرێن.
- ماسیی خاو: دەبێت ئاگاداری سالمۆنی خاو بن، چونکە ئەگەری هەبوونی کەرم و بەکتریا وەک سالمۆنیلا هەیە؛ بۆیە باشترە بۆ ماوەیەکی گونجاو بسەلمێندرێت یان بە باشی بپێندرێت.
- ماسیی پەروەردەکراو بە بەراورد بە ماسیی کێوی: لەوانەیە لە ماسیی پەروەردەکراودا ڕێژەی پیسبوونە ژینگەییەکان و دژەبەکتریاکان لە ماسیی کێوی زیاتر بێت.
پرسیارە باوەکان
ڕاسپاردەی پشکی ماسی چەندە؟
کۆمەڵەی دڵی ئەمریکا ڕاسپاردەی ئەوە دەکات کە لانیکەم دوو جار لە هەفتەدا ماسی بخورێت و سەرنج بدرێتە جۆرە چەورەکان، جا تازە بێت یان سەهۆڵبەستراو یان کونسەرویی.
خواردنی ماسی بۆ ژنانی دووگیان چۆنە؟
بۆ دایک و منداڵی ناوسک سوودبەخشە، بە مەرجێک لە ماسییە زێڕاب‌زۆرەکان دوور بکەونەوە و پابەندی ئەو بڕە دیاریکراوە بن (کەمتر لە ٣٤٠ گرام لە هەفتەیەکدا) بۆ دڵنیابوون لە سەلامەتیی دەمارەکانی منداڵی ناوسک.
بۆچی لەوانەیە ماسی سالمۆن زیانبەخش بێت؟
زیانەکە لە خودی ماسییەکەدا نییە، بەڵکو لەو پیسبوونانەدایە کە لەوانەیە لە ژینگەوە هەڵیبمژێت، وەک زێڕاب، زەرنیخ یان وردە پلاستیکەکان؛ بە تایبەتی لە جۆرە پەروەردەکراوەکاندا.
ئایا سالمۆنی کێوی زیانی کەمترە؟
بەڵێ، زۆرجار ئاستی زێڕاب و پیسبوونە ژینگەییەکان لە سالمۆنی کێویدا لە سالمۆنی پەروەردەکراو کەمترە، بەڵام هێشتا پێویستە بە میانه‌ڕەوی بخورێت.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەن؟
لە حاڵەتەکانی خوارەوەدا دەبێت دەستبەجێ ڕاوێژ بە پزیشک بکەن:
١. دەرکەوتنی نیشانەکانی هەستیاریی توند دوای خواردنی ماسی.
٢. ئەگەر ژنێک دووگیان یان شیردەر بێت، بۆ دیاریکردنی بڕی سەلامەتی جۆرە چەورەکان.
٣. ئەگەر نەخۆشانی گورچیلە یان شێرپەنجە بیانهەوێت کەپسولی ڕۆنی ماسی بە دۆزی بەرز بەکاربهێنن، بەهۆی ئەگەری کاریگەریی لەسەر ئارەزووی خواردن.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژی پسپۆڕی پزیشکی ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- گوێز بۆ نەخۆشانی شەکرە: سوود و ڕێنمایی
- زیانەکانی خەربوزە بۆ نەخۆشانی شەکرە
- خواردنەوەکانی ڕەمەزان؛ تەندروست و نەریتی
- باشترین کات بۆ خواردنی ئایسکرێم و ڕێچکەی تەندروست
- زیاتر دەربارەی خۆراکی تەندروست
Photo: Poke Bros, CC0 1.0, via stocksnap.io
approved by: Medica Health team