تاقیکردنەوەی گلوکۆز بۆ هەڵسەنگاندنی چۆنیەتی مامەڵەکردنی جەستە لەگەڵ شەکری خوێن بەکاردێت، و یارمەتی دەدات شەکرەی جۆری دووەم یان شەکرەی دووگیانی بناسرێت.
تاقیکردنەوەی گلوکۆز چییە و چۆن ئەنجام دەدرێت؟
ئەم ڕێکارە بە ناوی تاقیکردنەوەی زارەکیی گلوکۆزیش ناسراوە و کێشەکانی پرۆسێسکردنی شەکر دوای خواردن دەردەخات. تاقیکردنەوەکە بە وەرگرتنی نموونەی خوێن بۆ پێوانەکردنی ئاستی شەکری بەتاڵی دەست پێدەکات؛ پاشان کەسەکە شەربەتێکی شیرین دەخواتەوە و لە کاتە دیاریکراوەکاندا نموونەی خوێنی زیاتر وەردەگیرێت بۆ پێوانەکردنی وەڵامی جەستە.
ئامادەکاری بۆ ڕێکارەکە و ئاگادارییەکان
بۆ دڵنیابوون لە دروستی ئەنجامەکان، پێویستە ڕێنماییە دیاریکراوەکان جێبەجێ بکرێن:
- ڕۆژووگرتن: پێویستە بۆ ماوەی ٨ کاتژمێر پێش پشکنینەکە لە خواردن و خواردنەوە خۆ بپارێزیت.
- خواردن و خواردنەوە: پێش کاتی پشکنینەکە، لە ڕۆژانی پێشوودا بە شێوەی ئاسایی خواردن و خواردنەوە بەردەوام بکە.
- پەیوەندیی پزیشکی: پێویستە تیمی تەندروستی لە هەر دەرمانێک کە بەکاردەهێنیت، یان لە نەخۆشییەک ئاگادار بکەیتەوە؛ چونکە ئەم هۆکارانە ڕەنگە کاریگەرییان لەسەر ئەنجامەکان هەبێت.
جۆرەکانی پشکنین بەپێی دۆخی تەندروستی
شەکرەی جۆری دووەم و پێش‌شەکرە
لەم جۆرەدا، شەربەتێک دەخوڕێتەوە کە ٧٥ گرام شەکری تێدایە؛ پاشان دوای یەک کاتژمێر و دوو کاتژمێر نموونەی خوێن وەردەگیرێت. ئەنجامەکان دوای دوو کاتژمێر بەم شێوەیە لێک دەدرێنەوە:
- ئاستی تەندروست: کەمتر لە ١٤٠ ملغم/دل (٧.٨ مللیمۆل/ل).
- پێش‌شەکرە: لە نێوان ١٤٠ و ١٩٩ ملغم/دل (٧.٨ تا ١١ مللیمۆل/ل).
- نەخۆشیی شەکرە: ٢٠٠ ملغم/دل (١١.١ مللیمۆل/ل) یان زیاتر.
شەکرەی دووگیانی
پشکنینەکە بە گشتی لە نێوان هەفتەی ٢٤ و ٢٨ی دووگیانیدا ئەنجام دەدرێت، و ئەگەر هۆکاری مەترسی هەبێت ڕەنگە زووتر بکرێت. زۆرجار پشکنینەکە دوو هەنگاوی هەیە:
١. تاقیکردنەوەی یەکەم (یەک کاتژمێر): پێویستی بە ڕۆژووگرتن نییە. شەکر پێش خواردنەوەی شەربەتێک کە ٥٠ گرام شەکری تێدایە و دوای یەک کاتژمێر لە خواردنەوەکە پێوانە دەکرێت. ئەنجامی ١٩٠ ملغم/دل (١٠.٦ مللیمۆل/ل) یان زیاتر نیشانەی تووشبوونە، لە کاتێکدا ئەنجامی کەمتر لە ١٤٠ ملغم/دل (٧.٨ مللیمۆل/ل) لە مەودای ئاساییدایە، هەرچەندە ئەمە لە نێوان تاقیگەکاندا جیاواز دەبێت.
٢. تاقیکردنەوەی دووەم (سێ کاتژمێر): ئەگەر ئەنجامی تاقیکردنەوەی یەکەم بەرز بێت، داوا دەکرێت. پێویستی بە ڕۆژووگرتنی ماوەی ٨ کاتژمێر هەیە؛ شەربەتێک دەخوڕێتەوە کە ١٠٠ گرام شەکری تێدایە و لە سەرەتا و دوای یەک، دوو و سێ کاتژمێر نموونەی خوێن وەردەگیرێت.
مەترسی و کاریگەرییە لاوەکییەکان
مەترسییەکانی پەیوەست بە وەرگرتنی خوێن سادەن و ڕەنگە ئەمانە لەخۆ بگرن:
- دروستبوونی شینبوون یان خوێنبەربوونی کەم لە شوێنی وەرگرتنی خوێن.
- هەستکردن بە سەرگێژە یان سەرلێشێواوی.
- تووشبوون بە عەفونەت لە حاڵەتە زۆر دەگمەنەکاندا.
پرسیارە باوەکان
تاقیکردنەوەی زارەکیی گلوکۆز چییە؟
ڕێکارێکی پزیشکییە کە توانای جەستە بۆ ڕێکخستنی ئاستی شەکری خوێن دوای خواردنەوەی بڕێکی دیاریکراو لە گلوکۆزی شلە پێوانە دەکات.
تاقیکردنەوەی بەرگەگرتنی گلوکۆز چۆن ئەنجام دەدرێت؟
بە وەرگرتنی نموونەی خوێنی بەتاڵی دەست پێدەکات؛ پاشان شەربەتێکی شیرین دەخوڕێتەوە و لە دوای ماوەی دیاریکراو (یەک، دوو یان سێ کاتژمێر، بەپێی جۆری پشکنینەکە) نموونەی خوێنی زیاتر وەردەگیرێت.
پشکنینی شەکرەی دووگیانی چییە؟
پشکنینێکە بۆ دۆزینەوەی شەکرەی دووگیانی، کە یان بە ڕێکاری دوو هەنگاوی (تاقیکردنەوەی یەک کاتژمێر و پاشان تاقیکردنەوەی سێ کاتژمێر) ئەنجام دەدرێت، یان بە تاقیکردنەوەیەکی ڕاستەوخۆی دوو کاتژمێری کە ڕۆژووگرتن دەخوازێت.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
دوای تەواوکردنی ڕێکارەکە، ئەگەر هەر یەکێک لەم نیشانانە دەرکەوت، دەبێت دەستبەجێ پەیوەندی بە خزمەتگوزاریی تەندروستییەوە بکەیت:
- هەستکردن بە ئازاری توند لە شوێنی وەرگرتنی خوێن.
- تووشبوون بە تا.
- تێبینیی ئاوسان، گۆڕانی ڕەنگی پێست یان دەرچوونی شلە لە شوێنی کونکردنەکە.
بەرپرسیارێتیی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- سپیرۆمەتری بۆ تەندروستی سییەکان
- تاقیکردنەوەی EMG بۆ هەڵسەنگاندنی ماسولکە
- هۆکارەکانی ئازاری سنگ و کاتی سەردانی پزیشک
- بنەماکانی یارمەتیی سەرەتایی: ڕێنمایی گرنگ
- زیاتر دەربارەی پشکنین و دەستنیشانکردن
Photo: DLR_de, BY 2.0, via flickr.com
approved by: Medica Health team