بروز علائم شب کوری باعث دشواری در دیدن در نور کم یا محیط‌های تاریک میشود؛ این اختلالی در شبکیه است که میدان بینایی و توانایی تشخیص اشیاء را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
علائم شب کوری چیست و چگونه ظاهر میشود؟
نشانه‌هایی که در فرد مبتلا ظاهر میشود متنوع است و برجسته‌ترین آن‌ها عبارتند از:
- ضعف بینایی در شب و برخورد با اشیاء هنگام حرکت در محیط‌های کم‌نور.
- طول کشیدن زمان تطبیق بینایی هنگام انتقال از یک محیط روشن به محیطی با نور کمتر.
- دید دوبین یا مشاهده لکه‌های خاکستری در قسمت سفید چشم.
- افزایش احتمال تحریک و خشکی قرنیه.
شب کوری چرا ایجاد میشود؟
این اختلال ناشی از نقص در سلول‌های استوانه‌ای است؛ گیرنده‌های نوری در شبکیه که مسئول بینایی در تاریکی هستند. دلایل بروز شب کوری به عوامل متعددی بازمی‌گردد:
- عوامل ارثی: ممکن است فرد با مشکلی در شبکیه متولد شود که سلول‌های استوانه‌ای را تحت تأثیر قرار دهد.
- کمبود ویتامین A: این ویتامین برای تغذیه شبکه‌ی چشم ضروری است و کمبود آن باعث تضعیف بینایی میشود.
- بیماری‌های چشمی: مانند گلوکوم (آب سیاه) که عصب بینایی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، یا آب‌مروک (کدورت عدسی) که به بافت‌های چشم آسیب می‌زند.
- مداخلات جراحی: برخی جراحی‌های چشم ممکن است بر بافت‌ها اثر بگذارند و باعث دشواری در دیدن شبانه شوند.
آیا شب کوری قابل درمان است؟
مدیریت این وضعیت به علت اصلی ایجاد آن بستگی دارد و گزینه‌های پزشکی به شرح زیر است:
- کمبود تغذیه‌ای: مصرف مکمل‌های ویتامین A تحت نظارت پزشک یا تمرکز بر غذاهای غنی از این ویتامین مانند هویج، اسفناج، تخم‌مرغ، جگر گوساله، سیب‌زمینی شیرین، انبه، کدو تنبل، زردآلو، خربزه، روغن کبد ماهی و جعفری.
- آب‌مروک: برداشتن عدسی کدر از طریق جراحی و جایگزینی آن با یک عدسی مصنوعی شفاف.
- گلوکوم: استفاده از قطره‌ها برای کاهش فشار چشم یا استفاده از جراحی لیزر برای تخلیه مایعات.
- کراتوکونوس: استفاده از لنزهای طبی و عینک، کاشت حلقه داخل قرنیه، یا روش کراس‌لینک کلاژن و در موارد پیشرفته، پیوند قرنیه.
- نزدیک‌بینی: استفاده از عینک یا لنز، انجام عمل لیزیک یا استفاده از دوز ۰.۰۱٪ آتروپین برای کودکان و نوجوانان جهت کاهش پیشرفت بیماری.
- دیابت: کنترل سطح قند خون از طریق داروها و تغییر سبک زندگی.
- رتینیت پیگمنتوز: این وضعیت نیازمند توان‌بخشی بینایی و آزمایش‌های ژنتیکی است و اغلب موارد ژنتیکی به جراحی یا لنز پاسخ نمی‌دهند.
نکاتی برای همزیستی با شب کوری
- تا حد امکان از رانندگی در شب یا جابجایی در تاریکی خودداری کنید.
- اگر پزشک تجویز کرده است، برای تقویت بینایی از عینک‌های طبی استفاده کنید.
- از نگاه کردن مستقیم به نورهای شدید در شب، مانند چراغ‌های خودرو، بپرهیزید.
- از عینک‌های آفتابی که ۹۹٪ اشعه‌های فرابنفش را مسدود و ۷۵ تا ۹۰٪ نور آبی را فیلتر می‌کنند، استفاده کنید.
- ورزش منظم را برای کمک به کاهش فشار چشم و سطح قند خون در پیش بگیرید.
سوالات متداول
علائم شب کوری چیست؟
این علائم شامل عدم توانایی در دیدن واضح در تاریکی، نیاز به زمان زیاد برای تطبیق با تغییرات نوری و برخورد با اشیاء در محیط‌های کم‌نور است.
آیا می‌توان شب کوری را به‌طور کامل درمان کرد؟
این موضوع به علت بیماری بستگی دارد؛ برای مثال، بینایی از طریق جراحی آب‌مروک یا جبران کمبود ویتامین A بهبود می‌یابد، اما موارد ژنتیکی مانند رتینیت پیگمنتوز ممکن است به جراحی پاسخ ندهند.
چه زمانی باید برای درمان شب کوری به پزشک مراجعه کرد؟
اگر در دیدن در محیط‌های بسته عمومی مانند رستوران‌ها دچار مشکل هستید یا هنگام رانندگی در شب با دشواری شدید مواجه می‌شوید، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده نشانه‌های زیر به متخصص مراجعه کنید:
۱. دشواری شدید در دیدن هنگام رانندگی در شب.
۲. عدم توانایی در تشخیص اشیاء در محیط‌های بسته با نور متوسط.
۳. تخریب تدریجی بینایی که از شب شروع شده و به دشواری در دیدن در روز منجر میشود.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشورت پزشکی تخصصی نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- راهنمای جامع مراقبت از سلامت چشم و حفظ بینایی
- شناخت علائم و انواع مشکلات چشم و روش‌های پیشگیری
- راهنمای جامع درمان پف زیر چشم و علت‌های آن
- علت پف چشم چیست؟ بررسی دلایل و درمان تورم چشم‌ها
- بیشتر درباره بیماری‌های چشم
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team