نیشانەکانی کۆری شەو بینین لە ڕووناکیی کەم یان تاریکیدا سەخت دەکەن؛ ئەم کێشەیە تۆڕی چاو و مەودای بینین کاریگەردەکات.
نیشانەکانی کۆری شەو چییە و چۆن دەردەکەوێت؟
نیشانەکانی ئەم کێشەیە جۆراوجۆرن، لە گرنگترینیان:
- لاوازیی بینینی شەو و پێکدادان بە شتەکان لە کاتی جووڵەکردن لە ڕووناکیی کەمدا.
- درێژەکێشانی ئەو کاتەی پێویستە تا چاو لە گواستنەوە لە شوێنێکی ڕووناک بۆ شوێنێکی کەم‌ڕووناکدا خۆی بگونجێنێت.
- دوو بینین یان دەرکەوتنی خاڵی خۆڵەمێشی لە سپیی چاو.
- زیادبوونی ئەگەری تووشبوون بە هەوکردن و وشکبوونی قەرنیە.
هۆکاری شەوکوری
ئەم کێشەیە بەهۆی کێشە لە خانە ستوونییەکانەوە دروست دەبێت؛ ئەمانە وەرگرەکانی ڕووناکین لە تۆڕی چاو و بەرپرسی بینینن لە تاریکیدا. هۆکاری شەوکوری چەندین فاکتەری هەیە:
- فاکتەری بۆماوەیی: لەوانەیە کەسێک لەدایکبووەوە کێشەیەکی لە تۆڕی چاو هەبێت کە کاریگەری لەسەر خانە ستوونییەکان دادەنێت.
- کەمی ڤیتامینی A: ئەم ڤیتامینە بۆ خۆراکدان بە تۆڕی چاو پێویستە و کەمییەکەی بینین لاواز دەکات.
- نەخۆشییەکانی چاو: وەک گلوکۆما، کە کاریگەری لەسەر دەمارە بیناییەکە دادەنێت، یان ئاوی سپی (تەمبوونی لەندی چاو) کە بافتەکانی چاو زیانمەند دەکات.
- دەستێوەردانی نەشتەرگەری: هەندێک نەشتەرگەریی چاو لەوانەیە کاریگەری لەسەر بافتەکان دابنێت و ببێتە هۆی سەختیی بینین لە شەودا.
کۆری شەو چارەسەری هەیە؟
مامەڵەکردن لەگەڵ کۆری شەو بە هۆکاری سەرەکییەکەیەوە پەیوەستە و هەڵبژاردە پزیشکییەکان جیاوازن:
- کەمیی خۆراک: بە سەرپەرشتیی پزیشک پاشکۆی ڤیتامینی A بخۆ، یان زیاتر سەرنج بدە بە خواردنی خۆراکی دەوڵەمەند بەو ڤیتامینە، وەک گێزەر، سپێناخ، هێلکە، جەگەری گۆساله، شوتی شیرین، ئەمبا، کەدوو، قەیسی، خەربوزە، ڕۆنی جەگەری ماسی کۆد و جەعفەری.
- تەمبوونی لەندی چاو: بە نەشتەرگەری لەندی تەمبوو لادەبرێت و لەندییەکی دەستکردی ڕوون جێی دەگرێتەوە.
- گلوکۆما: بەکارهێنانی دڵۆپی چاو بۆ کەمکردنەوەی فشاری چاو، یان پەنابردنە بەر نەشتەرگەریی لەیزەر بۆ لابردنی شلەکان.
- قەرنیەی مخروطی: بەکارهێنانی لەندی پەیوەندی و چاویلکە، یان چاندنی ئەڵقەیەک لە ناو قەرنیە، یان بەستنەوەی خاچ‌ئاسای کۆلاژین؛ لە حاڵەتە پێشکەوتووەکاندا قەرنیە دەچێندرێت.
- نزیک‌بینی: چاویلکە یان لەندی پەیوەندی بەکاربهێنە، یان نەشتەرگەریی لەیزیک بکە، یان بۆ منداڵان و هەرزەکاران دۆزێکی ئەترۆپینی ٠.٠١% بەکاربهێنە بۆ کەمکردنەوەی پێشکەوتنی کێشەکە.
- نەخۆشیی شەکر: بەهۆی دەرمان و گۆڕینی شێوازی ژیانەوە ئاستی شەکر لە خوێندا کۆنترۆڵ بکە.
- نەخۆشیی پەڵەداری تۆڕی چاو: پێویستی بە ڕاهێنانەوەی بینین و تاقیکردنەوەی جینی هەیە؛ زۆرجار حاڵەتە بۆماوەییەکان وەڵامی نەشتەرگەری یان لەندەکان نادەنەوە.
ڕاوێژ بۆ ژیانکردن لەگەڵ کۆری شەو
- تا ئەو جێگایەی دەکرێت لە شەودا ئۆتۆمبێل مەخوڕە و لە تاریکیدا مەجووڵە.
- ئەگەر پزیشک چاویلکەی پزیشکیی بۆت نووسی، بۆ بەهێزکردنی بینین بەکاری بهێنە.
- لە شەودا ڕاستەوخۆ سەیری ڕووناکییە بەهێزەکان مەکە، وەک چراکانی ئۆتۆمبێل.
- چاویلکەی خۆر بەکاربهێنە کە ٩٩%ی تیشکی سەرووی مۆر فلتەر بکات و ٧٥-٩٠%ی ڕووناکیی شین پاڵاوت بکات.
- بەردەوام وەرزش بکە بۆ یارمەتیدان بە کەمکردنەوەی فشاری چاو و ئاستی شەکر.
پرسیارە باوەکان
نیشانەکانی کۆری شەو چین؟
نەتوانینی بینینی ڕوون لە تاریکیدا، پێویستی بە کاتێکی درێژ بۆ گونجاندنی چاو لەگەڵ گۆڕانی ڕووناکی، و پێکدادان بە شتەکان لە ژینگەی کەم‌ڕووناکدا لە نیشانە سەرەکییەکانن.
ئایا کۆری شەو بە تەواوی چارەسەر دەکرێت؟
ئەمە بە هۆکارەکەوە پەیوەستە؛ بۆ نموونە، نەشتەرگەریی ئاوی سپی یان جێگرتنەوەی کەمیی ڤیتامینی A دەتوانێت بینین باشتر بکات، بەڵام لەوانەیە حاڵەتە بۆماوەییەکان وەک نەخۆشیی پەڵەداری تۆڕی چاو وەڵامی نەشتەرگەری نەدەنەوە.
کەی پێویستە بۆ کۆری شەو چارەسەر وەربگریت؟
ئەگەر لە بینین لە شوێنە گشتییە داخراوەکان، وەک چێشتخانەکان، سەختیت هەیە، یان لە کاتی شۆفێریی شەوانەدا بۆ بینین هەوڵ دەدەیت، دەبێت دەستبەجێ سەردانی پزیشک بکەیت.
کەی دەبێت سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر یەکێک لەم نیشانانە دەرکەوت، سەردانی پسپۆڕ بکە:
١. سەختیی زۆر لە بینین لە کاتی شۆفێریی شەوانەدا.
٢. نەتوانینی ناسینەوەی شتەکان لە شوێنە داخراوەکاندا کە ڕووناکیی مامناوەندییان هەیە.
٣. خراپتربوونی هێواشی بینین، کە لە شەوەوە دەگوازرێتەوە بۆ سەختیی بینین لە ڕۆژدا.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- پاراستنی تەندروستی چاو؛ ڕێنماییە ڕۆژانەکان
- کێشەکانی چاو: نیشانە و ڕێگاکانی پاراستن
- چارەسەری هەڵاوسانی ژێرچاو
- هەڵاوسانی چاوەکان: هۆکار و چارەسەر
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی چاو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team