عبارت آب مروارید به انگلیسی با نام (Cataract) شناخته می‌شود؛ وضعیتی که باعث کدر شدن عدسی چشم و از بین رفتن شفافیت آن می‌گردد و در نتیجه منجر به تاری دید و دشواری در بینایی می‌شود.
آب مروارید چیست؟
این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که عدسی چشم به دلیل تجمع پروتئین‌ها در داخل آن، از حالت شفاف به کدر تبدیل شده و مانع از رسیدن صحیح نور به شبکیه شود. در حالت طبیعی، عدسی نور را متمرکز می‌کند تا اشیاء نزدیک و دور به صورت واضح دیده شوند، اما در صورت ابتلا به کاتاراکت، این توانایی کاهش می‌یابد. این عارضه شایع‌ترین دلیل کاهش بینایی در افراد بالای ۴۰ سال و علت اصلی نابینایی در سطح جهان است.
انواع آب مروارید
انواع کاتاراکت بر اساس محل تشکیل کدورت در عدسی متفاوت است:
- آب مروارید هسته‌ای: در مرکز عدسی (هسته) شکل می‌گیرد و اغلب با افزایش سن مرتبط است.
- آب مروارید قشری: به شکل خطوط یا گوه های سفید در لایه خارجی عدسی شروع شده و سپس به سمت مرکز پیش می‌رود.
- آب مروارید زیرکپسولی: در قسمت پشتی عدسی ظاهر می‌شود و احتمال ابتلا به آن در بیماران دیابتی یا افرادی که دوزهای بالای استروئید مصرف می‌کنند، بیشتر است.
علائم آب مروارید و نشانه‌های آن
علائم به کندی و بدون درد پیشرفت می‌کنند و ممکن است یک یا هر دو چشم را درگیر کنند. برخی از مهم‌ترین علائم آب مروارید عبارتند از:
- اختلالات بینایی: دید مه‌آلود یا تاری که شبیه نگاه کردن از پشت یک شیشه سفید یا پرده است، همراه با دوبینایی در یک چشم.
- مشکلات مربوط به نور: حساسیت بیش از حد به خیرگی، دیدن هاله‌های رنگی اطراف منابع نوری و دشواری شدید در دیدن شب یا محیط‌های کم‌نور.
- تغییرات رنگ: کم‌رنگ شدن رنگ‌ها یا دیدن جهان با سایه‌های زرد یا قهوه‌ای به دلیل تغییر رنگ پروتئین‌های عدسی.
- تغییرات بصری دیگر: نیاز مکرر به تغییر نمره عینک طبی در بازه‌های زمانی کوتاه و دشواری در خواندن متون کوچک.
دلایل و عوامل خطر ابتلا
اگرچه علت دقیق همیشه شناخته شده نیست، اما عواملی وجود دارند که ظهور این وضعیت را تسریع می‌کنند:
- سن و ژنتیک: افزایش سن (به‌ویژه بین ۵۵ تا ۸۰ سال) و عوامل ژنتیکی که ممکن است باعث آب مروارید مادرزادی یا زودرس شوند.
- بیماری‌ها و داروها: بیماری دیابت، التهاب چشم (مانند یووایت) و استفاده طولانی‌مدت از استروئیدها. در برخی موارد، عفونت هر دو چشم یا بیماری‌های سیستمیک نیز می‌توانند بر سلامت عدسی اثر بگذارند.
- عوامل محیطی و آسیب‌ها: قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید و اشعه ماورالبنفسج، سیگار کشیدن، قرار گرفتن در معرض تابش‌ها یا ضربات مستقیم به چشم و سر.
- نظریات دیگر: برخی معتقدند تغییرات اکسیداسیون باعث این بیماری می‌شود، بنابراین مصرف غذاهای غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها و ویتامین C می‌تواند راهی برای پیشگیری باشد.
گزینه‌های درمان و مداخله جراحی
در مراحل اولیه، می‌توان بینایی را با استفاده از ذره‌بین‌ها، نورهای قوی و به‌روزرسانی عینک‌های طبی بهبود بخشید. اما زمانی که این وضعیت تأثیر شدیدی بر فعالیت‌های روزمره مانند مطالعه یا رانندگی بگذارد، جراحی توصیه می‌شود.
جراحی‌های مدرن روش‌هایی نسبتاً بدون درد برای بازیابی بینایی هستند. برخلاف روش‌های قدیمی، توصیه نمی‌شود تا زمان نابینایی کامل منتظر بمانید؛ بلکه به محض ایجاد تاری شدید در دید یا ظاهر شدن سایه‌ها در تصاویر، مداخله جراحی انجام می‌شود.
سوالات متداول
نام آب مروارید به انگلیسی چیست؟
این بیماری در اصطلاح پزشکی به عنوان Cataract شناخته می‌شود.
آب مروارید دقیقاً چیست؟
کدورت عدسی شفاف چشم است که مانع از عبور واضح نور به شبکیه شده و باعث تاری دید می‌شود.
چه زمانی باید جراحی آب مروارید انجام داد؟
زمانی که بیماری مانع از انجام کارهای روزمره مانند رانندگی یا مطالعه شود یا زمانی که عینک‌های طبی دیگر نتوانند بینایی را اصلاح کنند.
آیا باید تا مراحل پیشرفته منتظر ماند؟
خیر، جراحی‌های مدرن اجازه می‌دهند به محض اینکه کیفیت زندگی روزمره تحت تأثیر قرار گرفت، درمان انجام شود و نیازی به انتظار تا زمان از دست دادن کامل بینایی نیست.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده نشانه‌های زیر، فوراً با متخصص چشم مشورت کنید:
- تغییر ناگهانی یا سریع در کیفیت بینایی.
- ظهور هاله‌های نوری که مانع از رانندگی در شب می‌شود.
- احساس وجود یک غبار یا «پرده» سفید در مقابل چشم.
- نیاز به تغییر نمره عینک طبی چندین بار در یک سال.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً برای اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشورت پزشکی تخصصی نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- راهنمای رفتار با فرد نابینا و روش‌های کمک به ایشان
- مگس پران چشم چیست و چه علائمی دارد؟
- راهنمای کامل و ایمن استفاده از لنز چشمی
- علائم شب کوری و روش‌های درمان آن
- بیشتر درباره بیماری‌های چشم
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team