توێژینەوەکان پەیوەندییەک لە نێوان گەشەی خێرای شیرخۆر و ئەسمە دەبینن، بە تایبەتی کاتێک کێشی منداڵ لە سێ مانگی یەکەمدا زۆر زیاد دەکات.
ئەسمە چییە؟
ئەسمە نەخۆشییەکی درێژخایەنی هەناسەدان و هەستیارییە کە دەبێتە هۆی تەسکبوونەوەی برۆنکەکان و ڕێڕەوەکانی هەناسەدان، زیادبوونی دەرچوونی موخاط و گرژبوونی ماسولکەکان. نیشانەکانی بریتین لە کۆکەی دووبارەبووەوە، ویژەویژ لە کاتی هەناسەدان و تەنگەنەفەسی؛ ئەم بارە زۆرجار شەوان یان کاتی ماندووبوونی جەستەیی خراپتر دەبێت. هەرچەندە لە هەر تەمەنێکدا ڕوودەدات، بەڵام زۆرجار لە منداڵیدا دەردەکەوێت.
پەیوەندیی گەشەی خێرای شیرخۆر و ئەسمە
توێژینەوەیەک ٥,١٢٥ منداڵی لە قۆناغی کۆرپەییەوە تا تەمەنی ٤ ساڵی بەدواداچوون بۆ کرد. ئەنجامەکان نیشانیان دا کە خێرابوونی زیادبوونی کێش لە سێ مانگی یەکەمی ژیاندا پەیوەندی بە زیادبوونی مەترسیی دەرکەوتنی نیشانەکانی هەناسەدانەوە هەیە؛ وەک خڵەت، کۆکەی وشک و ویژەویژ.
توێژەران ئەمانەیان تێبینی کرد:
- پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆ لە نێوان گەشە لە قۆناغی کۆرپەیی و دەرکەوتنی نیشانەکانی نەخۆشییەکەدا نییە.
- منداڵانی گەشەی کۆرپەیی ئاساییان هەبوو، بەڵام دوای لەدایکبوون کێشیان بە خێرایی زیاد کرد، زیاتر لە مەترسیی تووشبوون بوون.
- پسپۆڕان پێیان وایە کێشی زیادە ڕەنگە کاریگەریی نەرێنی لەسەر گەشەی سییەکان هەبێت یان ببێتە هۆی گۆڕانکاری لە سیستەمی بەرگریی جەستەدا.
- ئەم ئەنجامانە لەگەڵ ئەو توێژینەوانە جیاوازن کە پەیوەندییان لە نێوان کەمیی کێشی منداڵ لە کاتی لەدایکبوون و بەرزبوونەوەی مەترسیی تووشبووندا دۆزیبووەوە.
هۆکارەکانی تری کاریگەر لەسەر ئەسمەی منداڵان
هۆکاری جۆراوجۆر ڕەنگە بەشداری لە زیادکردنی ئەگەری تووشبوون بکەن یان کاریگەرییان لەسەر گەشەی منداڵی تووشبوو هەبێت:
خواردنی دایک لە ماوەی دووگیانیدا:
داتاکان نیشانیان داوە کە خواردنی بەرهەمە شیرییە کەم‌چەورییەکان لەلایەن دایکی دووگیانەوە ڕەنگە ئەگەری تووشبوونی منداڵ بە ئەسمە و هەستیاریی لووت (تاوی گیا) بە ڕێژەی ١.٦ هێندە زیاد بکات، کاتێک منداڵ دەگاتە تەمەنی حەوت ساڵ؛ بە بەراورد بەو دایکانەی ئەم بەرهەمانەیان نەخواردووە. لە بەرامبەردا، خواردنی شیر بە گشتی ڕەنگە پارێزگاری لە منداڵان لە تووشبوون بکات.
کاریگەریی دەرمانەکان لەسەر گەشە:
هەندێک چارەسەری ئەسمەی منداڵان ڕەنگە کاریگەری لەسەر ڕێژەی گەشەی جەستەیی هەبێت. توێژینەوەیەک کە هەزاران کوڕ و کچی گرتبووەوە دۆزییەوە کە بەکارهێنانی سپرەی کۆرتیزۆن (وەک بودێسۆناید و فلوتیکازۆن) بۆ ماوەیەکی درێژ لە دوو ساڵی یەکەمی تەمەنیدا ڕەنگە ببێتە هۆی کەمبوونەوەی ڕێژەی گەشەی شیرخۆر؛ منداڵانی بەکارهێنەری ئەم سپرایانە لەوەی بۆ تەمەنیان چاوەڕوان دەکرا کورتتر بوون، و ئەمە بە ڕوونی لە بەکارهێنانی دەرمانی بودێسۆناید بۆ زیاتر لە ٦ مانگدا دیار بوو.
پرسیارە باوەکان
ئەسمە چییە؟
نەخۆشییەکی درێژخایەنی سیستەمی هەناسەدانە کە دەبێتە هۆی تەسکبوونەوەی ڕێڕەوەکانی هەناسەدان و زیادبوونی موخاط، و ئەمەش دەبێتە هۆی قورسایی هەناسەدان، کۆکە و ویژەویژ.
ئایا دەرمانەکانی ئەسمە کاریگەری لەسەر باڵای منداڵ هەیە؟
بەڵێ، بەکارهێنانی سپرەی کۆرتیزۆن لە دوو ساڵی یەکەمی تەمەنیدا ڕەنگە ببێتە هۆی ئەوەی منداڵان لە باڵای چاوەڕوانکراو بۆ تەمەنیان کورتتر بن.
ئایا پەیوەندی لە نێوان خواردنی دایکی دووگیان و تووشبوونی منداڵەکەی بە ئەسمەدا هەیە؟
توێژینەوەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە خواردنی بەرهەمە شیرییە کەم‌چەورییەکان لە ماوەی دووگیانیدا ڕەنگە مەترسیی تووشبوونی منداڵ بە ئەسمە و هەستیاریی لووت زیاد بکات.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟
ئەگەر ئەم نیشانانە لە منداڵدا تێبینی کرا، دەبێت دەستبەجێ ڕاوێژ بە پزیشک بکرێت:
- دووبارەبوونەوەی هەڵمەتەکانی کۆکەی وشک یان دەرکەوتنی خڵەت.
- بیستنی دەنگی ویژەویژ لە کاتی هەناسەدان.
- تێبینیی تەنگەنەفەسیی ڕوون یان هەناسەهەڵکێشانی نائاسایی.
- توندتر بوونی نیشانەکانی هەناسەدان لە شەودا.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ئەسمای منداڵان چاک دەبێتەوە؟ نیشانە و چارەسەر
- هۆکارەکانی ئاستما و ڕێگای مامەڵەکردن
- ئەسمە: هۆکارەکان، نیشانەکان و چارەسەر
- ئامێری ئاستما بۆ شەو و کەمکردنەوەی نیشانەکان
- زیاتر دەربارەی ڕەبۆ
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team