لەم بابەتەدا نیشانەکانی ئەستما، چۆنیەتی دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکە و ڕێگاکانی چارەسەر دەناسیتەوە، هەروەها ڕێنمایی بۆ گەورەساڵان و منداڵان دەبینیت.
نیشانەکانی ئەستما باوەکان چین؟
ئەم نەخۆشییە هێرشییە؛ واتە نیشانەکان بە شێوەیەکی ناوبەناو دەردەکەون و ون دەبن. ئەم نیشانانە لەخۆدەگرن:
- هەناسەدانی قورس و تەنگیی سنگ.
- کۆکەی بەردەوام یان ویزە (دەنگی فیشەفیش) لە کاتی هەناسەداندا.
- خراپتربوونی بارودۆخ لە کاتە دیاریکراوەکاندا، بە تایبەتی کاتی بەیانی لە خەبەربوونەوە یان لە شەودا.
ئەم نیشانانە بەهۆی بەرکەوتن بە هەندێک هاندەر خراپتر دەبن؛ وەک تۆز، پەڕ و پەڵەی ئاژەڵی ماڵەوە، وەرزشکردن، تووشبوون بە سەرماخۆردن، یان تەنانەت فشارە دەروونییەکان. لە هەندێک حاڵەتدا، نەخۆشان بارودۆخەکەیان بە «سەرماخۆردنێک کە هەمیشە بۆ سنگ دادەبەزێت» وەسف دەکەن.
ئەستما چۆن دەستنیشان دەکرێت؟
پزیشکان لە دەستنیشانکردندا پشت بە مێژووی تەندروستیی نەخۆش و پرسیارەکان دەبەستن؛ لەوانە پرسیار لەبارەی بوونی نەخۆشییە ئەلێرژییەکان یان مێژووی خێزانیی نەخۆشییەکە. ئەستما لەوانەیە لەگەڵ حاڵەتەکانی دیکە، وەک نەخۆشیی درێژخایەنی داخستنی سییەکان یان هەندێک کێشەی دڵ، تێکەڵ بکرێت؛ بۆیە تاقیکردنەوەی ورد ئەنجام دەدرێت، لەوانە:
- پێوەری زۆرترین ڕەوتی هەوا: ئامێرێکە خێرایی و هێزی پاڵنانەدەرەوەی هەوا لە سییەکان پێوانە دەکات.
- پێوانەکردنی هەناسەدان: بۆ پشکنینی کارکردی سییەکان لە کاتی پشوودان و دوای ماندووبوونی جەستەیی.
- پشکنینی ئۆکسیدی نایترۆجین: لە هەندێک حاڵەتدا بەکاردێت بۆ دیاریکردنی ئەوەی نەخۆش تا چەند سوود لە دەرمانە ستیرۆیدییەکان وەردەگرێت.
- تاقیکردنەوەی پێست: بۆ دۆزینەوەی نیشانەکانی ئەستمای ئەلێرژیک، بە بەرکەوتەپێکردنی پێست بە ماددە هەستیارکەرەکان.
دەستنیشانکردنی ئەستما لە منداڵاندا
هەندێک جار لە پێنج ساڵی یەکەمی تەمەندا گەیشتن بە دەستنیشانکردنێکی ورد قورسە؛ بۆیە پزیشک زۆر پشت بە تێبینیی دایک‌وباوک دەبەستێت لەبارەی دووبارەبوونەوە و کاتی دەردەکەوتنی نیشانەکان. پزیشک لەوانەیە پەنا بباتە بەر «چارەسەری تاقیکردنەوەیی»؛ واتە دەرمان بە منداڵ دەدات و چاودێریی باشبوونی بارودۆخەکەی دەکات بۆ پشتڕاستکردنەوەی دەستنیشانکردنەکە. ئەمە ڕێگایەکە بۆ پشکنینی تووشبوونی منداڵان بە ئەستما.
هەڵبژاردەکانی چارەسەر و چاودێریی ماڵەوە
چارەسەری کۆتایی بۆ ئەم نەخۆشییە درێژخایەنە بوونی نییە، بەڵام ئامانجی دەرمانەکان کۆنترۆڵکردنی بارودۆخەکە و ڕێگرتن لە هێرشەکانە. چارەسەرەکان ئەمانە لەخۆدەگرن:
- دەرمانی درێژخایەن: وەک کۆرتیکۆستێرۆیدی هەڵمژراو و دەستکاریکەرەکانی لیوکۆترین بۆ کەمکردنەوەی هەوکردن.
- دەرمانی خێراکاریگەر: وەک دەرمانی ڕزگارکەر لە کاتی تەنگەنەفەسیی لەناکاودا بەکاردێت.
- ڕێگاکانی یارمەتیدەر لە ماڵەوە: وەک یۆگا بۆ کەمکردنەوەی فشار، خواردنەوەی کافایین (قاوە یان چا) وەک فراوانکەرێکی سروشتیی بۆرییەکانی هەناسەدان، و بەکارهێنانی هەنگوین بۆ کەمکردنەوەی هەوکردنی قوڕگ.
- میخەک: خواردنەوەی چاوی میخەک یان ماساژدانی سنگ بە ڕۆنی میخەکی ڕقیقکراو لەوانەیە یارمەتی کەمکردنەوەی توندی گرژبوونەکان و دەرکردنی بەڵغەم بدات، بەڵام نەخۆشییەکە چاک ناکات.
ڕێنمایی بۆ نەخۆشانی ئەستما لە کاتی حەجدا
بەهۆی قەرەباڵغی، شێداری و تۆزەوە، ئەگەری ڕوودانی هێرشی توند زیاد دەبێت. ئەمانە پێشنیار دەکرێن:
- پێش گەشتکردن ڕاوێژ بە پزیشک بکەن و دڵنیا بن لەوەی بڕی پێویستی هەڵمژەر و دەرمان لەگەڵ خۆتانە.
- لە شوێنە قەرەباڵغەکاندا ماسک بپۆشن بۆ خۆپاراستن لە تووشبوون بە نەخۆشییە هەناسەییەکان.
- لە کاتە کەم‌قەرەباڵغەکاندا (وەک شەو) مناسکەکان بەجێبهێنن بۆ دوورکەوتنەوە لە هاندەرەکان.
- کارتی ناساندن لەگەڵ خۆتان هەڵبگرن کە بارودۆخی تەندروستی و دەرمانە بەکارهاتووەکان تێیدا ڕوون کرابێتەوە.
کەی دەبێت دەستبەجێ سەردانی پزیشک بکەن؟
لە کاتی دەرکەوتنی ئەم نیشانانەی خوارەوە، داوای چاودێریی پزیشکیی فریاکەوتن بکەن:
- شینبوونی ناخنەکان یان لێوەکان.
- قورساییەکی زۆر لە قسەکردن یان ڕۆیشتن.
- هەستکردن بە سەرلێشێواوی یان لەدەستدانی هۆش.
- تەنگەنەفەسیی توند تەنانەت لە کاتی نەکردنی هەوڵی جەستەییدا.
- باشنەبوونی بارودۆخ دوای بەکارهێنانی ئامێری هەڵمژین.
- ئاوسانی ڕوو یان قوڕگ و قورسیی قووتدان (نیشانەکانی هەستیاریی زۆر توند).
پرسیارە باوەکان
نیشانەکانی ئەستما لە منداڵاندا چین؟
زۆرجار بە شێوەی کۆکە یان ویزەی دووبارەبووەوە لە شەو یان بەیانی دەردەکەون، یان دوای بەرکەوتن بە هاندەرێکی دیاریکراو خراپتر دەبن؛ لەوانەیە پێشتر حاڵەتەکانی هەستیاری یان ئێکزێما هەبێت.
چارەسەرکردنی ئەستما بە میخەک دەکرێت؟
میخەک نەخۆشییەکە بە تەواوی چارەسەر ناکات، چونکە نەخۆشییەکە درێژخایەنە؛ بەڵام لەوانەیە بەهۆی تایبەتمەندییەکانی دژەهەوکردن و دژەگرژبوونییەوە یارمەتی کەمکردنەوەی نیشانەکانی وەک ئازاری سنگ و قورسیی هەناسەدان بدات.
لە هێرشە توندەکانی ئەستما چۆن مامەڵە دەکرێت؟
هەڵمژەرە فراوانکەرەکانی بۆرییەکانی هەناسەدان دەستبەجێ بەکاردەهێنرێن؛ لە حاڵەتە فریاکەوتنەکاندا لەوانەیە لە ناوەندە تەندروستییەکاندا مەگنیزیۆم بە ڕێگای وەریدی بدرێت بۆ کەمکردنەوەی توندی هێرشەکە.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- گەشەی خێرای شیرخۆر و ئەسمە: پەیوەندییەکە
- بەرکەوتن بە مادەی ژەهراوی و ئەسم
- تەنگبوونەوەی برۆنکە و ڕاهێنانی وەرزشی
- ئەسیتامینۆفین لە دووگیانیدا و ڕەبۆ
- زیاتر دەربارەی ڕەبۆ
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team