کۆکەی شەوانە دەتوانێت بەهۆی هۆکارە تەندروستی یان ژینگەییەکانەوە ڕووبدات؛ بەڵام هەندێک ڕێکاری سادەی ماڵەوە دەتوانن نیشانەکان کەم بکەنەوە.
هۆکارەکانی کۆکە لە کاتی خەودا چین؟
هۆکارەکانی زیادبوونی کۆکە لە شەودا زۆرن، لە گرنگترینیان:
- کێشەکانی سیستەمی هەناسەدان: وەک ئەسمە کە نیشانەکانی لە شەودا زیاتر دەبن، هەوکردنی درێژخایەنی برۆنکەکان، یان تووشبوون بە سەرماخۆردن، ئەنفلۆنزا و کۆکەی ڕەش.
- گەڕانەوەی ترشیی گەدە بۆ مری: لە کاتی پاڵکەوتندا ئەگەری گەڕانەوەی ترشیی گەدە بۆ مری زیاد دەبێت و ئەمە هەوکردنێک دروست دەکات کە دەبێتە هۆی کۆکە.
- چۆڕانی پاشەوەی لووت: بریتییە لە چوونی شلەی لووت بۆ قوڕگ لە کاتی خەودا، کە کۆکە هەڵدەچێنێت.
- هۆکارە ژینگەیی و تەندروستییەکان: وەک وشکبوونی قوڕگ بەهۆی ئامێری گەرمکەرەوە، هەستیاری بە تۆز و پەڕی ئاژەڵی ماڵەوە، و هەوکردنی سییەکان.
چارەسەری کۆکەی شەوانە و ڕێگاکانی پێشگیری
دەتوانرێت توندی هێرشەکانی شەوانە بە پابەندبوون بە ڕاسپاردەکانی خوارەوە کەم بکرێتەوە:
- باشترکردنی دۆخی خەوتن: سەرتان بە بەکارهێنانی بالێفێکی زیادە بەرز بکەنەوە بۆ کەمکردنەوەی کاریگەریی گەڕانەوەی ترشیی مری و چۆڕانی پاشەوەی لووت.
- شێدارکردنی هەوا: ئامێری شێدارکەری هەوا بەکاربهێنن بۆ ڕێگریکردن لە هەوکردنی ڕێگاکانی هەناسەدان کە بەهۆی هەوای وشکەوە دروست دەبێت.
- گرنگیدان بە پاکوخاوێنی: جلوبەرگی جێگا پاک و بێتۆز بەکاربهێنن، و ڕێگە مەدەن ئاژەڵە ماڵییەکان لەسەر جێگاکە بخەون بۆ ئەوەی ڕوودانی هێرشی هەستیاری ڕێگری لێ بکرێت.
- خواردنەوەی ئارامکەرەوە: چاوی گەرم و گیاوەکانی وەک بابوونە و یانسون بخۆنەوە و کەمێک هەنگوین تێکەڵ بکەن بۆ ئارامکردنی قوڕگ.
- عادتەکانی خواردن: لە خواردنەکانی هۆکاربووی ترشیی گەدە دوور بکەونەوە و لانیکەم دوو کاتژمێر و نیو پێش خەوتن خواردن مەخۆن.
- ڕێکارە سادەکان پێش خەوتن: بە تێکەڵەی پەرداخێک ئاوە گەرم و چایخۆرییەک خوێ غرغڕە بکەن بۆ کەمکردنەوەی هەوکردنەکان.
کۆکە دوای وازهێنان لە جگەرەکێشان
هەندێک کەس دوای وازهێنان لە جگەرەکێشان لەوانەیە زیادبوونی کۆکە و بلغم تێبینی بکەن. ئەمە نیشانەیەکی ئەرێنییە و ئاماژەیە بەوەی سییەکان دەستیان کردووە بە پاککردنەوەی خۆیان لە ماددە کیمیاییەکان و تار. ئەمە ڕوودەدات چونکە مژکەکانی ڕێگاکانی هەناسەدان توانای جوڵەکردنیان دەگەڕێتەوە.
ماوەی ئەم نیشانانە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر دەگۆڕێت، بەڵام زۆرجار لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا هێواش هێواش کەم دەبێتەوە و زۆربەیان دوای تێپەڕبوونی مانگێک نامێنن.
پرسیارە باوەکان
هۆکاری کۆکە لە کاتی خەودا چییە؟
زۆرجار بەهۆی وشکبوونی قوڕگ، ئەسمە، گەڕانەوەی ترشیی مری، یان چۆڕانی پاشەوەی لووتە؛ هەستیاری و تووشبوونی ڤایرۆسیش لە هۆکارەکانن.
کۆکەی وشک چییە؟
جۆرێکە لە کۆکە کە بلغم لەگەڵیدا نییە و زۆرجار قوڕگ ئازار دەدات. لەوانەیە بەهۆی هەوکردنی قوڕگ، هەناسەدانی دووکەڵ و تۆز، یان ئەسمەوە دروست ببێت.
هۆکاری کۆکە دوای وازهێنان لە جگەرەکێشان چییە؟
بەهۆی ئەوەوەی سییەکان دەست دەکەن بە پاککردنەوەی بەلغەم و ماددە زیانبەخشە کۆبووەکان، و مژکەکانی ڕێگاکانی هەناسەدان کاری ئاسایی خۆیان دەست پێدەکەنەوە.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەین؟
ئەگەر نیشانەکانی خوارەوە دەرکەوتن، دەبێت دەستبەجێ داوای چاودێریی پزیشکی بکرێت:
- دەرچوونی خوێن یان بلغم لەگەڵ کۆکەدا.
- سەختیی توندی هەناسەدان یان تەنگیی سنگ.
- بەردەوامبوونی کۆکە بۆ ماوەی زیاتر لە مانگێک، یان بەردەوامبوونی بۆ زیاتر لە ١٠ ڕۆژ لەگەڵ ئازاردا.
- بەرزبوونەوەی پلەی گەرمیی جەستە یان دەرکەوتنی ڕەشەڵەک.
- کەمبوونەوەی بەرچاوی کێش یان سەرئێشەی بەردەوام.
- ئەگەر نەخۆشەکە منداڵێکی خوار تەمەنی پێنج ساڵ بێت، ژنێکی دووگیان بێت، یان کەسێک بێت کە دەرمانی دیاریکراو بەکاربهێنێت.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پسپۆڕی پزیشکی نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- نیگەرانی لە جۆری نوێی ئەنفلۆنزا H7N9
- چۆنیەتی سترێلکردنی دەستکێشی لاستیکی و ماسک
- کۆکە و خسخس لە سەرماخۆردندا
- ڤیتامین سی بۆ زکام؛ پێشگیری و چارەسەر؟
- زیاتر دەربارەی هەڵامەت، ئەنفلۆنزا و کۆڤید-١٩
Photo: adarrell37, CC0 1.0, via flickr.com
approved by: Medica Health team