ڕاهێنانی چاو وەک چارەسەری فیزیایی یارمەتی دەدات کۆنترۆڵی ماسولکەکانی چاو و وەڵامی مێشک بە نیشانە بینراوەکان بۆ باشترکردنی بینین.
ڕاهێنانی چاو چییە و چۆن کار دەکات؟
ئەم ڕاهێنانانە بە زنجیرەیەک جووڵەی چارەسەری، ماسولکەکانی چاو ڕاهێنان دەدەن؛ ئەم جووڵانە بەپێی تەمەن و جۆری کێشەی بینایی لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر جیاوازن. ئامانجی ئەم پرۆسەیە بەهێزکردنی ماسولکەکان، باشترکردنی خوێنگەیشتن و کەمکردنەوەی گرژییە کە بەهۆی سەرنجدانی درێژخایەنەوە دروست دەبێت.
سوودی ڕاهێنانی چاو و دۆخە ئامانجدارەکان
پزیشکانی چاو بۆ چەندین گرووپ پێشنیاری دەستپێکردن بەو چاڵاکییانە دەکەن؛ لە هۆکارە سەرەکییەکانی ئەنجامدانیان ئەمانەن:
- نەخۆشانی لاچاو و دووبینین.
- ئەوانەی کەمبینین (چاوی تەمبەڵ)یان هەیە.
- ئەو کەسانەی لە کاتی خوێندن سەختییان هەیە چاو لە شتێک جێگیر بکەن.
- ئەوانەی یەکێک لە چاوەکانیان بە شێوەیەکی زۆر بەرەو ناوەوە یان دەرەوە لادەچێت.
- ئەوانەی دوای نەشتەرگەری پێویستیان بە کۆنترۆڵکردنی بینینیان هەیە.
لە لایەکی دیکەوە، ئەم ڕاهێنانانە بۆ نزیک‌بینی، دیسلێکسیا، یان شەڵبوون و سپازمی ماسولکەکانی چاو سوودیان نییە.
بیرۆکەی ڕاهێنانی چاو بۆ کەمکردنەوەی ماندووبوونی چاو
بۆ کەمکردنەوەی سەرئێشە و وشکیی چاو کە بەهۆی شاشەکانەوە دروست دەبن، دەتوانرێت چەند شێوازێک بەکاربهێنرێت:
- یاسای ٢٠-٢٠-٢٠: بڕوانە شتێک کە ٢٠ پێ (نزیکەی ٦ مەتر) لێت دوورە بۆ ماوەی ٢٠ چرکە، و هەر ٢٠ خولەک جارێک دووبارەی بکەرەوە.
- گۆڕینی فوکەس: پەنجەکەت لەبەردەم لووتت دابنێ و لێی بڕوانە، پاشان بە هێواشی دووری بخەرەوە و لە شتێکی دوور لە ژوورەکە بڕوانە؛ ئەمە ٣ جار دووبارە بکەرەوە.
- ڕاهێنانی ژمارەی ٨: خەیاڵ بکە ژمارەی ٨ بە شێوەی ئاسۆیی لە دووری ٨ تا ١٠ پێ وێنە کراوە و بە ماوەی ٣٠ چرکە بە چاوت شوێنی بکەوە، بەبێ جووڵاندنی سەر.
- مژین و سووڕاندنەوە: بەردەوام مژە بکە بۆ هاندانی فرمێسک، یان چاوت بە هێواشی بە بازنەیی بجوڵێنە بۆ کەمکردنەوەی گرژیی ماسولکەکان.
- دانانی کەفی دەست: چاوەکانت دابخە و کەفی هەردوو دەستت بە نەرمی، بەبێ فشار، بۆ ماوەی یەک خولەک لەسەریان دابنێ بۆ زیادکردنی ئارامی.
- جووڵە ستوونی و ئاسۆییەکان: کاتێک چاوت داخراوە، ٣ جار بەرەو سەرەوە و خوارەوە، پاشان ٣ جار بەرەو ڕاست و چەپ بجوڵێنە.
کەی وەک ڕێکاری پێشگیرانە بیر لە ڕاهێنانی چاو بکەینەوە؟
ئەگەر ئەم نیشانانە بەردەوام هەبن، دەتوانیت وەک هەنگاوێکی پێشگیرانە بیر لەو ڕاهێنانانە بکەیتەوە:
- قورسایی لە پەڵکی چاو یان ماندووبوونی گشتیی چاوەکان.
- تەم‌وژاوی بینین یان سەرئێشەی دووبارەبووەوە.
- ماندووبوونی چاو بەهۆی خوێندنەوەی درێژخایەن یان بەکارهێنانی کۆمپیوتەر.
- هەستیاریی زۆر بەرامبەر ڕووناکیی توند.
ئایا ڕاهێنانەکان بە تەنیا بۆ چارەسەرکردن بەسن؟
لە زۆر دۆخدا ڕاهێنانەکان بە تەنیا بەس نین، بەڵکو پێویستیان بە پلانی چارەسەریی تەواو هەیە کە ئەمانە لەخۆ بگرێت:
١. بەکارهێنانی چاویلکەی پزیشکی یان لێنزە چاککەرەوە پێشنیارکراوەکان.
٢. بەکارهێنانی دڵۆپی شێدارکەرەوە بۆ کەمکردنەوەی وشکی.
٣. پاراستنی چاو لە با و تیشکی ڕاستەوخۆی خۆر و خۆبواردن لە سوڕاندنی چاو.
٤. بەدواداچوونی بەردەوام لەگەڵ پزیشک بۆ هەڵسەنگاندنی ئەنجامەکان.
پرسیارە باوەکان
ڕاهێنانی چاو بۆ چارەسەری لاچاو چین؟
ئەمانە ڕاهێنانی تایبەتن کە پزیشک دیارییان دەکات بۆ ڕاهێنانی ماسولکەکانی چاو لەسەر هاوئاهەنگی و کۆنترۆڵکردنی ئاراستەی ڕوانین؛ جۆری ڕاهێنانەکان بەپێی دۆخی نەخۆش و تەمەنی جیاواز دەبێت.
چۆن دەتوانرێت لە ماندووبوونی چاو پێشگیری بکرێت؟
دەتوانرێت بە دانانی شاشەکە لە دوورییەکی بە قەد باڵای دەست، گۆڕینی ڕووناکی بۆ ئەوەی لە کاتی تەماشاکردنی تەلەفزیۆن کەم بێت، خۆبواردن لە بەکارهێنانی شاشە لە تاریکیی تەواودا و شێدار ڕاگرتنی هەوای دەوروبەر پێشگیری بکرێت.
ڕاهێنانی چاوی تەمبەڵ چین؟
جگە لە ڕاهێنان و چاڵاکییەکانی وەک وێنەکێشان و چارەسەرکردنی مەتەڵ، چارەسەرەکە لەوانەیە لەبەرکردنی پەردەی چاو لەسەر چاوی بەهێز، یان بەکارهێنانی فلتەری «بانگێرتەر»، یان دڵۆپی «ئاترۆپین» بۆ تەمکردنی بینین لە چاوی بەهێزتر بۆ هاندانی چاوی تەمبەڵ بگرێتەوە.
کەی دەبێت دەستبەجێ پزیشک ببینرێت؟
ئەگەر نیشانە ئاگادارکەرەوەکان دەرکەوتن، دەبێت داوای چاودێریی پزیشکی بکرێت؛ لەوانە:
- لەدەستدانی لەناکاوی بینین یان خراپبوونی خێرای.
- دەستپێکردنی لەناکاوی دووبینین.
- ئازاری توندی چاو کە بە پشوو چارەسەر نابێت.
- دابەزینی پەڵکی چاو یان گۆڕانکارییەکی بەرچاو لە ڕێکخستنی چاو.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاری: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژ لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە بۆ دەستنیشانکردنی دۆخەکە و دیاریکردنی چارەسەری گونجاو.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- نەخۆشییەکانی چاو لە منداڵان و چارەسەری
- دەستنیشانکردن و چارەسەرکردنی لوولی چاو
- تەمبەڵی چاو: هۆکار و چارەسەر
- هەوکردنی عەصەبی بینایی: نیشانە و چارەسەر
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی چاو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team