بزانە چەند کاتژمێر دەتوانرێت بێ خەو بمێنرێتەوە، و لە ماوەی ٢٤، ٤٨ یان ٧٢ کاتژمێردا چ گۆڕانکارییەکی جەستەیی و دەروونی ڕوودەدات.
چەند کاتژمێر دەتوانرێت بێ خەو بمێنرێتەوە و چی ڕوودەدات؟
لە کاتێکدا جەستەی مرۆڤ دەتوانێت زیاتر لەوەی بێ ئاو یان خواردن بژی، بێ خەو بمێنێتەوە، تەنها یەک شەو پشوونەدانیش کاریگەری لەسەر مێشک و جەستە دەبێت. کەمخەوی دەتوانێت ببێتە هۆی خەواڵوویی لە ڕۆژدا و «خەوی چرکەیی»، کە ماوەیەکی کورت و بێ‌ویستییە لە خەوتن.
بە تێپەڕبوونی کات، نەبوونی پشووی پێویست دەتوانێت سیستەمی بەرگریی جەستە لاواز بکات و شەڕکردن دژی تووشبوون بە نەخۆشییەکان قورستر بکات. کەمخەوی درێژخایەن هەروەها پەیوەندی بە کێشە تەندروستییە جدییەکانەوە هەیە، وەک:
- نەخۆشی دڵ و سکته
- نەخۆشی گورچیلە و شەکرە
- ناهەموارییەکانی میتابۆلیزم و قەڵەوی
- گۆڕانکاری لە تەندروستی دەروونی و دۆخی دەروونی
کاتی ڕوودانی کاریگەرییەکانی بێخەوی
کاریگەرییەکانی بەخەوەوەنەبوون بە تەمەن، تەندروستی گشتی و بارودۆخی تایبەتی هەر کەسێک دەگۆڕێن.
٢٤ کاتژمێر
دوای بەسەربردنی ڕۆژێکی تەواو بەبێ خەو، توانای بیرکردنەوە کەم دەبێتەوە. ئەم لاوازییە هاوشێوەی ئەوەیە کە ڕێژەی ئەلکۆل لە خوێندا ٠.١٠% بێت، کە لە سنووری یاسایی شۆفێریکردن زیاترە. کەسەکان ڕەنگە ئەمانەیان بەسەردا بێت:
- زیادبوونی بێزاری یان دڵەڕاوکێ
- بڕیاردانی خراپ و کەمبوونەوەی خێرایی کاردانەوە
- قورسایی لە تێگەیشتن لە ئاماژە کۆمەڵایەتییەکان
- گۆڕانی بینین، لەوانە قورسایی لە دیاریکردنی قەبارە یان شێوەی شتەکان
٣٦ تا ٤٨ کاتژمێر
کاتێک ماوەی بەئاگایی‌مانەوە دەگاتە ٣٦ کاتژمێر، کەسەکان ڕەنگە لە بەڕێوەبردنی هەستەکانیاندا کێشەیان هەبێت و هەست بە تووڕەیی، توندوتیژی یان شادییەکی زۆر بکەن. سەرلێشێواوی و خەیاڵ‌کردنی شتە نادروستەکانیش ڕەنگە دەست پێ بکەن.
لە کاتی ٤٨ کاتژمێردا، خەیاڵ‌کردن زۆرجار توندتر دەبێت و ڕەنگە چەندین هەست لەخۆ بگرێت، بۆیە جیاکردنەوەی لە ڕاستی قورستر دەبێت. هەندێک کەس هەست بە بێگانەبوون لە خۆیان دەکەن، وەک ئەوەی لە مێشک و جەستەی خۆیان جیا بووبنەوە، یان هەستیان بە کات لەدەست دەچێت.
٧٢ کاتژمێر یان زیاتر بێ خەو
دوای سێ ڕۆژ، هاوسەنگیی جووڵەی جەستە کەم دەبێتەوە و دەبێتە هۆی ڕۆیشتنی نائارام و قسەکردنی ناڕوون. خەیاڵ‌کردن ئاڵۆزتر دەبێت. کاتێک کەسێک نزیک دەبێتەوە لە ١٢٠ کاتژمێر، ڕەنگە تووشی دابەزینێکی توندی تەندروستی دەروونی ببێت، لەوانە ڕەفتاری توندوتیژانە، باوەڕی هەڵە و پەریشانی دەروونی.
چۆن بخەویت؟
دامەزراندنی ڕۆتینێکی ڕۆژانەی تەندروست دەتوانێت قەرزی خەو پێشگیری لێ بکات. ئەم ڕێنماییانە لەبەرچاو بگرە:
- ڕۆتینێکی ئێوارە و کاتی خەوتنی جێگیر بپارێزە.
- لە ڕۆژدا خۆت بگەیەنە بەر تیشکی سروشتی خۆر.
- خواردنەوەی کافایین تەنها بۆ کاتژمێرەکانی بەیانی سنووردار بکە.
- چاڵاکیی جەستەیی بکە، بەڵام پێش خەوتن لە ڕاهێنانی توند خۆت بپارێزە.
- تەلەڤیزیۆن لە ژووری خەوتن لاببە.
- پێش پاڵکەوتن ئارام بگرە و ئەگەر پێویست بوو، لە سەرەتای ڕۆژدا بخەوە.
پرسیارە باوەکان
کاتێک بێ خەو دەمێنیتەوە چی ڕوودەدات؟
ڕەنگە بڕیاردانی لاواز، گۆڕانی دۆخی دەروونی و کەمبوونەوەی ئاگادارییەت بەسەردا بێت. بە درێژبوونەوەی ماوەکە، ئەمە دەتوانێت ببێتە هۆی خەیاڵ‌کردنی شتە نادروستەکان، لەدەستدانی بیرەوەری و لاوازبوونی سیستەمی بەرگریی جەستە.
چۆن بخەویت؟
هەوڵ بدە کاتی خەوتنی جێگیرت هەبێت، دوای نیوەڕۆ کافایین بەکارنەهێنیت و بە لابردنی ئامێرە ئەلیکترۆنییەکان وەک تەلەڤیزیۆن لە ژووری خەوتن، ژینگەیەکی ئارام دروست بکەیت.
ئەگەر چەندین کاتژمێر بێ خەو بمێنمەوە، چی ڕوودەدات؟
هەندێک توێژینەوە نیشان دەدەن کە خەڵک دەتوانن بگەنە ١٢٠ کاتژمێر، بەڵام ئەمە دەبێتە هۆی قەیرانی توندی تەندروستی دەروونی، لەوانە پەریشانی دەروونی و دوورکەوتنەوە لە ڕاستی.
کەی پزیشک ببینیت؟
ئەگەر بەردەوام کێشەت هەیە لە خەوتن یان لە خەو بەئاگا هاتنەوە، ڕاوێژ بە پزیشک یان دابینکەری چاودێری تەندروستی بکە. هەروەها ئەگەر گۆڕانکارییەکی بەرچاوت لە تەندروستی دەروونیتدا بینی، داوای یارمەتی پزیشکی بکە. پزیشک دەتوانێت هۆکارە بنەڕەتییەکانی ڕێگری لە پشوودان بناسێتەوە و تاقیکردنەوەی پێویست پێشنیار بکات.
بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکی، دەستنیشانکردنی نەخۆشی یان چارەسەری پزیشکی نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- کەمی ئاسن و خەو: پەیوەندیی نێوانیان
- نەخۆشیی خەوی قەهری و خەوتن بە چاوە کراوەکان
- پێناسەی وەستانی هەناسە بە زمانی سادە
- خەوی تەندروستی منداڵان و ڕێنمایی خەوتن
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team