چاودێری جۆرە جیاوازەکانی پێست ڕۆتینێکی تایبەت دەوێت کە گونجاو بێت، بۆ هەڵبژاردنی بەرهەمی پارێزراو و پاراستنی تەندروستی و تازەیی ڕوو.
جۆرەکانی پێست و تایبەتمەندییەکانیان
دەرکەوتنی پێست بە ئاستی ئاو و ڕۆن و چەورییەکەیەوە پەیوەستە، و پێست بە پێنج جۆری سەرەکی دابەش دەکرێت:
- پێستی ئاسایی: شێدارییەکەی هاوسەنگە، کونەکانی بچووک و نادیارن، و کەمتر تووشی کەموکوڕی یان هەستیاریی توند دەبێت.
- پێستی چەور: بڕێکی زۆر ڕۆن دەردەدات، کە دەبێتە هۆی بریقە و کونە فراوانەکان؛ هەروەها ئەگەری دەرکەوتنی ڕەشەدەنک و جووش هەیە.
- پێستی وشک: ڕۆنی پێویستی نییە، بۆیە پێست زبر و بێ‌بریق دەبێت و لەوانەیە پووسانەوە و درز و خورانیشی هەبێت.
- پێستی تێکەڵ: دوو تایبەتمەندی تێکەڵ دەکات؛ لە ناوچەی لووت و ناوچەی نێوان برۆکان و چەناگە چەورە، بەڵام لە ناوچەی گۆنەکان ئاسایی یان وشکە.
- پێستی هەستیار: بە خێرایی بەهۆی بەکارهێنانی بەرهەمەکانی چاودێری تووشی هەوکردن دەبێت، و لەوانەیە هەستی سووتان یان ئازاری لەگەڵدا بێت؛ هەروەها لەوانەیە لە هەمان کاتدا چەور یان وشک بێت.
ڕێگاکانی چاودێری جۆرە جیاوازەکانی پێست
ڕۆتینی ڕۆژانە بە سروشتی پێست دەگۆڕێت، بەڵام هەنگاوە سەرەکییەکان هەمیشە بریتین لە پاککردنەوە، شێدارکردن و پاراستن:
مامەڵەکردن لەگەڵ پێستی ئاسایی
ئاسانترین جۆری پێستە بۆ چاودێریکردن، و ڕۆتینێکی سادە بۆی بەسە:
- بە بەکارهێنانی خاوێنکەرەوەیەکی بێ سەلفات، بەیانی و ئێوارە ڕوو بشۆ.
- تۆنەری سروشتی و بێ ئەلکۆل بەکاربهێنە.
- شێدارکەر و کرێمی پارێزەر لە بەرامبەر خۆر بە فاکتەری پاراستنی ٣٠ یان زیاتر بەکاربهێنە.
ڕێنمایی بۆ پێستی چەور و تێکەڵ
- خاوێنکەرەوەیەکی نەرم و بێ ئەلکۆل و ڕۆن بەکاربهێنە.
- شێدارکەری سووک (بە شێوەی جێل) هەڵبژێرە کە کونەکانی پێست ناگیرێن.
- هەوڵی تەقاندنی جووشەکان مەدە.
- بۆ پێستی تێکەڵ، دەتوانیت شێدارکەری قورس تەنها لە ناوچە وشکەکان بەکاربهێنیت.
چۆنیەتی مامەڵەکردن لەگەڵ پێستی وشک
- بە ئاوی گەرم خۆت بشۆ و لە سڕینەوەی توندی جەستە خۆت بپارێزە.
- شێدارکەرەکانی حاوی ئەسیدی هایالورۆنیک، یان سێراماید، یان ڕۆنی جۆجۆبا بەکاربهێنە.
- ئامێری شێدارکەرەوەی هەوا لە ماڵەوە کارپێبکە و کاتی پاککردنەوە دەستکێش لەبەر بکە.
پێداویستییەکانی پێستی هەستیار
- بەرهەمی بێ بۆن و نەهەستێنەر هەڵبژێرە.
- کرێمی پارێزەری خۆری کانزایی بەکاربهێنە کە تیتانیۆم دایۆکساید یان زینک ئۆکسایدی تێدایە.
- سەرەتا هەر بەرهەمێکی نوێ لەسەر بەشێکی بچوکی پێست تاقی بکەرەوە.
کاریگەریی هۆکارە دەرەکییەکان و تێپەڕبوونی کات لەسەر پێست
جۆری پێست لە تەمەنی تەواوی ژیاندا جێگیر نامێنێت؛ زۆربەی منداڵانی خوار ١١ ساڵ پێستی ئاساییان هەیە، پاشان لە قۆناغی گەورەبووندا لەوانەیە پێستیان چەور بێت و ئەمە تا تەمەنی سی ساڵی بەردەوام بێت، لە کاتێکدا پێستی کەسانی بەساڵاچوو مەیلی وشک و هەستیاربوونی هەیە.
گۆڕانکارییە کەشوهەواییەکان کاریگەرییەکی بەرچاویان هەیە؛ لە زستاندا وشکی زیاتر دەبێت، چونکە چینی شاخی پێست شێدارییەکەی لەدەست دەدات، و ئەمە لەوانەیە ببێتە هۆی دەرکەوتنی درز یان ئێگزمەی هەستیاری. لە هاویندا، پێست مەیلی ئەوەی هەیە چەورتر بێت. هۆکارەکانی تری ئەم گۆڕانکارییە بریتین لە دووگیانی، تەمەنی وەستانی مانگانە و هەندێک دەرمان.
پرسیارە باوەکان
چۆن دەتوانیت بزانیت جۆری پێستت چییە؟
ڕووت بە خاوێنکەرەوەیەکی گونجاو بشۆ و بە نەرمی وشکی بکەرەوە، پاشان بۆ چەند کاتژمێرێک چاودێری هەستی پێست بکە. ئەگەر دوای کاتژمێرێک هەستی ڕاکێشان نەکەیت، سووربوونەوە یان چەوری لە ناوچەی (T-zone) نەبینیت، زۆر ئەگەری هەیە پێستت ئاسایی بێت.
لە وەرزی زستان یان کەشی سارددا چی بەسەر پێستدا دێت؟
کاتێک پێست شێداری لەدەست دەدات، خانەکانی کۆدەبنەوە؛ ئەمە نەرمونیانی کەم دەکات و درز دروست دەکات. ئەو درزانە لەوانەیە ببنە هۆی خوێنڕشتنی ڕەگە خوێنییەکان یان زیادبوونی هەڵمژینی ماددە هەستێنەرەکان، کە مەترسی تووشبوون بە ئێگزمە زیاد دەکات.
ئایا سروشتی پێستی ئاسایی دەتوانێت بە تێپەڕبوونی کات بگۆڕێت؟
بەڵێ، سروشتی پێست بە پێشکەوتنی تەمەن دەگۆڕێت؛ هەروەها گۆڕانکارییە هۆرمۆنی و کەشوهەواییەکان یان بەکارهێنانی هەندێک دەرمان کاریگەریی لەسەر دەبێت.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
لەو بارانەدا پێشنیار دەکرێت ڕاوێژ بە پسپۆڕی پێست بکرێت:
- دەرکەوتنی جووشی بەردەوام، یان شوێنەبرین و لکەی تاریک بەهۆی بەکارهێنانی بەرهەمی ناگونجاو.
- تووشبوون بە ئێگزمەی هەستیاری یان هەوکردنی توندی پێست.
- هەبوونی درزی قووڵی پێست یان خوێنڕشتنی ڕەگە خوێنییەکان بەهۆی وشکیی توندەوە.
بەردەستکردنی بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- پاراستنی قەوام و جوانی بە شێوەیەکی تەندروست
- هۆکار و چارەسەری جوشی ڕوو
- شوێنی برین: جۆر و چارەسەر
- بۆمبی حەمام: مەترسی و دروستکردنی لە ماڵەوە
- زیاتر دەربارەی چاودێری پێست
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team