ئازاری سنگ هۆکاری جۆراوجۆری هەیە و هەمیشە واتای هێرشی دڵ نییە، بەڵام پێویستی بە هەڵسەنگاندنی پزیشکیی ورد هەیە.
هۆکارەکانی ئازاری سنگ کە پەیوەندییان بە دڵەوە هەیە
ئەم هۆکارانە لە مەترسیدارترینەکانن، و لە گرنگترینیان:
- هێرشی دڵ: بەهۆی داخستنی لەناکاوی ئەو خوێنبەرانەوە ڕوودەدات کە خوێن دەگەیەننە ماسولکەی دڵ. ئازارەکە دەتوانێت تیژ یان وەک چەقۆ لێدان بێت و بگاتە چەناگە، پشت یان هەردوو باڵو؛ هەروەها لەوانەیە دڵتێکچوون، ئارەقی سارد و تەنگەنەفەسی لەگەڵ بێت.
- ئانژینی سنگ: بەهۆی تەسکبوونی بەشێکی خوێنبەرەکانەوە ڕوودەدات؛ ئەمەش خوێنی ئۆکسجین‌دار بۆ دڵ کەم دەکاتەوە و هەستی قورسی و فشار دروست دەکات.
- هەوکردنی پەردەی دڵ و ماسولکەی دڵ: هەوکردنی پەردەی دەوروبەری دڵ یان خودی ماسولکەکە، لە ناوەڕاستی قەفەسی سنگدا ئازار دروست دەکات و لەوانەیە تا و ئاوسانی لاقەکانیش لەگەڵ بێت.
- دڕانی ناوەوەی شەریانی ئەبهەر: دڕانی چینە ناوەوەییەکەی شەریانی ئەبهەر ئازارێکی زۆر توند و بەردەوام لە سنگ و بەشی سەرەوەی پشتدا دروست دەکات.
- کێشەکانی تر: وەک نائاسایی لێدانی دڵ، نەخۆشییەکانی دەرچەکانی دڵ و بەرزبوونەوەی زۆری فشاری خوێن.
جۆرەکانی ئازاری سنگ کە لە هەناسەدان و ماسولکەوە سەرچاوە دەگرن
ئازارەکە لە سییەکان یان دیواری سنگەوە سەرچاوە دەگرێت و ئەمانە دەگرێتەوە:
- هەوکردنی سییەکان: وەک هەوکردنی سی یان برۆنشی، کە ئازارەکە لەگەڵ کۆکەکردن یان هەناسەدانی قووڵدا زیاتر دەبێت.
- کۆئەندامی خوێن لە سییەکان: گیربوونی خوێن لە شەریانەکانی سی، ئازار و تەنگەنەفەسی دروست دەکات و لەوانەیە خوێن لەگەڵ کۆکەدا بێتە دەرەوە.
- کۆبوونەوەی هەوا لە دەوری سی: بەهۆی چوونەژوورەوەی هەوا بۆ بۆشایی دەوروبەری سی، لە ئەنجامی برینداربوونێکی توندەوە ڕوودەدات و ئازارێک دروست دەکات کە لەگەڵ هەناسەداندا خراپتر دەبێت.
- کێشەکانی قەفەسی سنگ: هەوکردنی کرۆکەی پەراسووەکان، گرژبوونی ماسولکەکانی سنگ بەهۆی ماندووبوون یان سەرما، شکانی پەراسووەکان و کێشەکانی ستوونی پشت وەک دیسک دەگرێتەوە.
هۆکارە پەیوەستەکان بە سیستەمی هەرسکردن و دەروون
هۆکارەکانی ئازاری سنگ تەنها دڵ و سییەکان ناگرێتەوە، بەڵکو ئەمانەش دەگرێتەوە:
- گەڕانەوەی ترشیی گەدە بۆ مری و سووتانی گەدە: هەستی سووتان لە بەشی سەرەوەی سنگدا دروست دەکەن، بە تایبەتی دوای خواردن یان کاتێک پاڵ دەکەویت.
- کێشەکانی کیسەی زەرداو و پانکریاس: وەک بەردی کیسەی زەرداو کە دوای خواردنی خواردنی چەور ئازار دروست دەکات.
- کۆلۆن و گاز: کۆلۆنی پڕ لە گاز لەوانەیە فشاری بخاتە سەر دیافراگم و ئازارێک لە سنگدا دروست بکات کە بگاتە شانەی چەپ.
- هۆکارە دەروونی و دەمارەکان: وەک هێرشەکانی ترس و نیگەرانی کە لەگەڵ خێرابوونی لێدانی دڵدا دەبن، یان تووشبوون بە زۆنا.
ئازاری سنگ چۆن دەستنیشان و چارەسەر دەکرێت؟
دەستنیشانکردن پشت بە پشکنینی خێرا دەبەستێت، وەک نەخشەی کارەبایی دڵ، تاقیکردنەوەی خوێن، تیشکی ئێکس یان وێنەگرتنی تۆمۆگرافی. لە هەندێک حاڵەتی دیکەدا، پزیشک لەوانەیە پشکنینی دەنگی دڵ یان کاتەتەری شەریانی تاجی بەکاربهێنێت.
چارەسەریش بە پێی هۆکارەکە دەگۆڕێت:
- بۆ دڵ: لەوانەیە نیتڕۆگلیسیرین، ئەسپرین یان دەرمانی شلکەرەوەی خوێن و توێنەرەوەی کۆئەندامی خوێن بەکاربهێنرێت.
- بۆ سیستەمی هەرسکردن: دەرمانی ڕاگرتنی پەمپەی پرۆتۆن و دەرمانی کەمکردنەوەی ترشی بەکاردەهێنرێت.
- بۆ کێشە دەروونییەکان: دەرمانی دژەنیگەرانی یان چارەسەری گفتوگۆیی بەکاردەهێنرێت.
- دەستێوەردانی نەشتەرگەری: لەوانەیە لە حاڵەتێک وەک کۆبوونەوەی هەوا لە دەوری سی پێویست بێت.
پرسیارە باوەکان
بۆچی سنگم ئازاری هەیە؟
هۆکارەکان جۆراوجۆرن و دەتوانن پەیوەندییان بە دڵ، سییەکان یان سیستەمی هەرسکردنەوە هەبێت. بۆ نموونە، کۆلۆن لە کاتی هەبوونی هەڵاوسانی زۆری سکدا دەتوانێت ببێتە هۆی ئازاری سنگ؛ ئەم ئازارە زۆرجار سووکە.
ئازاری ئانژینی سنگ چۆنە؟
زۆرجار بە شێوەی هەستی قورسی و فشار لە ناوچەی سنگدا دەردەکەوێت، بەهۆی کەمبوونی گەیشتنی ئۆکسجین بە دڵ.
ئایا هۆکارەکانی ئازاری قەفەسی سنگ لە ژنان جیاوازن؟
هۆکارەکان لە نێوان پیاوان و ژناندا هاوشێوەن، بەڵام لەوانەیە نیشانەکانی هێرشی دڵ لە ژناندا کەمتر توند بن.
ئازار لە ناو سنگ و پشتدا چۆن چارەسەر دەکرێت؟
پزیشک چارەسەرەکە بەپێی هۆکارەکە دیاری دەکات؛ لەوانەیە دەرمانی ترشی، یان ئەگەر کۆئەندامی خوێن هەبێت دەرمانی شلکەرەوەی خوێن، یان دەرمانی نیگەرانی بێت.
کەی پێویستە دەستبەجێ پزیشک ببینیت؟
کاتێک ئەم نیشانانە دەردەکەون، دەبێت داوای چاودێریی پزیشکیی خێرا بکەیت:
- ئازاری لەناکاو و توندی سنگ کە بگاتە هەردوو باڵ، مل یان چەناگە.
- تەنگەنەفەسی زۆر توند یان بێهۆشبوون.
- ئارەقی سارد و زۆر کە لەگەڵ دڵتێکچوون یان ڕشانەوەدا بێت.
- دەرچوونی خوێن لەگەڵ کۆکەدا.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- بەهۆی ئازاری جومگەکان وەرزش ناکەم؟
- کلسیفیکەیشنی بێ‌مەترسیی مەمک چییە؟
- ئازاری بەشی خوارەوەی قاچ؛ هۆکار و چارەسەر
- برینداری لیگامێنتی صلیبی پێشەوە و چارەسەر
- زیاتر دەربارەی چارەسەری ئازار و چاودێری ئارامبەخش
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team