نیشانەکانی چاکبوونەوە لە هەپاتیتی A بە باشتر بوونی تەندروستیی گشتی و کەمبوونەوەی هێواشی نیشانەکانی تووشبوون بە ڤایرۆسەکە دەردەکەون.
نیشانەکانی چاکبوونەوە لە هەپاتیتی A چین؟
زۆربەی تووشبووان نزیکەی دوو مانگ دوای دەستپێکردنی تووشبوون بە چاکبوونەوە دەست پێدەکەن، بەڵام لە هەندێک حاڵەتدا ئەم پرۆسەیە ڕەنگە شەش مانگ بخایەنێت. چاکبوونەوە زۆرجار هیچ کاریگەرییەکی درێژخایەنی لێ ناکەوێتەوە، هەروەها جەستە بەرگرییەکی سروشتی دروست دەکات کە ڕێگری لە دووبارە تووشبوون بەو ڤایرۆسە دەکات.
ڕێگاکانی یارمەتیدان بە چاکبوونەوە لە هەوکردنی ڤایرۆسی جگەر
چارەسەری دەرمانیی دیاریکراو بۆ ئەم نەخۆشییە بەردەست نییە؛ سیستەمی بەرگریی جەستە بەرپرسی بەرەنگاربوونەوەی ڤایرۆس و پاککردنەوەی جەستەیە لێی. پلانی چارەسەرکردن پشت بە کۆنترۆڵکردنی نیشانەکان دەبەستێت، لە ڕێگەی:
- پشووی تەواو: چونکە ئاستی وزەی نەخۆش دادەبەزێت.
- ڕێکخستنی خۆراک: دابەشکردنی خواردنەکان بۆ ماوەی ڕۆژەکە و خواردنەوەی شلە و شەربەتی سروشتی بۆ کەمکردنەوەی دڵتێکچوون.
- پاکوخاوێنی کەسی: دەست‌شۆردن بە ئاو و سابون بۆ ماوەی ٢٠ چرکە و وشککردنەوەیان بە دەستماڵی کاغەزی کە دەبێت دەستبەجێ فڕێ بدرێت.
- ڕێوشوێنی تەندروستی: خۆپاراستن لە پەیوەندیی سێکسی، چونکە ڤایرۆسەکە لە ڕێگەی ئەوەوە دەگوازرێتەوە؛ لەبیرت بێت کە کۆندۆم پاراستنی تەواو دابین ناکات.
- بەدواداچوونی پزیشکی: بەردەوام سەردانی پزیشک بکە بۆ چاودێریکردنی پێشکەوتنی حاڵەتەکە.
ئاڵۆزییە ئەگەرییەکانی هەپاتیتی A
ئاڵۆزییەکان بە دەگمەن ڕوودەدەن، بەڵام لە کەسانی تەمەن‌لەسەرووی ٥٠ ساڵ زیاتر دەبن. ئەم مەترسییانە لەخۆدەگرن:
- هەوکردنی جگەر بەهۆی وەستانی ڕەوشەڵە: نزیکەی ٥%ی نەخۆشان تووشی دەبن و دەبێتە هۆی گیرانی مادەی زەرداو، کە لەوانەیە ببێتە هۆی کەمبوونەوەی کێش، تا و زەردبوونی پێست و چاو (ژەریا).
- دووبارەبوونەوەی هەوکردنی جگەر: دووبارە تووشبوون بە نەخۆشییەکە؛ ئەم حاڵەتە لە تەمەن‌لەسەرووەکاندا زیاتر باوە.
- هەوکردنی جگەر بەهۆی بەرگریی خۆکار: جەستە هێرش دەکاتە سەر جگەر، کە ئەگەر چارەسەر نەکرێت ڕەنگە ببێتە هۆی لەکارکەوتنی جگەر یان سیروز.
- سیروزی جگەر: لەوانەیە لە کەسانێکی کەمدا ڕووبدات، بە تایبەتی ئەوانەی بەرگریی جەستەیان لاوازە، نەخۆشییەکی تری جگەریان هەیە یان تەمەن‌لەسەروون.
پرسیارە باوەکان دەربارەی هەوکردنی جگەر
نیشانەکانی هەپاتیتی A چین؟
نیشانەکان بریتین لە ماندووبوونی گشتی، دڵتێکچوون، زەردبوونی پێست و چاو (ژەریا)، و گۆڕانی ڕەنگی میز بۆ تاریک.
هەپاتیتی A چییە؟
نەخۆشییەکی ڤایرۆسییە کە جگەر تووش دەکات و لە ڕێگەی خواردن یان خواردنەوەی پیسبوو بە ڤایرۆسەکە، یان دەست‌لێدان لە پاشماوەی کەسی تووشبووەوە دەگوازرێتەوە.
کەی مەترسیی تووشبوون بە هەوکردنی جگەر زیاد دەبێت؟
ئەگەری تووشبوون زیاد دەبێت ئەگەر بۆ ناوچەیەک بڕۆیت کە سیستەمی ئاودەستڕۆیی خراپی هەیە، لە ناوەندێکی پزیشکی کار بکەیت، مادەی هۆشبەر بە دەرزی بەکاربهێنیت، بە بڕی زۆر کحول بخۆیتەوە، یان بۆ ماوەیەکی درێژ دیالیزی گورچیلە وەربگریت.
هەپاتیتی C چییە؟
یەکێکە لە جۆرەکانی هەوکردنی جگەر و تاکە جۆرە کە تا ئێستا ڤاکسینی پێشگیری بۆ بەردەست نییە.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر ئەم نیشانانەی خوارەوە دەرکەوتن، دەستبەجێ داوای چاودێریی پزیشکی بکە:
- دوای وەرگرتنی ڤاکسین، کاردانەوەیەکی هەستیاریی لەناکاو ڕووبدات.
- لەناکاو نیشانەی هاوشێوەی ئەنفلوەنزا دەربکەوێت.
- لە تاقیکردنەوەی خوێن یان نموونەی بافتدا، نائاسایی لە کارکردنی جگەر تێبینی بکرێت.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- تاقیکردنەوەی بیلیروبین و زانیارییە گرنگەکان
- جۆرەکانی هەپاتیتی ڤایرۆسی و گواستنەوەی سی
- خواردنە زیانبەخشەکان بۆ جگەر: لیست و جێگرەوەکان
- ئاستی ئاسایی ASTی جگەر؛ پشکنین و ئەنجامەکان
- زیاتر دەربارەی جگەر و هەوکردنی جگەر
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team