سندرم غذاخوری شبانه یک اختلال خوردن است که در آن افراد بخش زیادی از کالری روزانه خود را بعد از شام مصرف می‌کنند یا در طول شب برای غذا خوردن بیدار می‌شوند؛ وضعیتی که مستقیماً با خواب و اختلالات خواب در ارتباط است.
درک سندرم غذاخوری شبانه
این وضعیت شامل ترکیبی از آشفتگی‌های خواب و پرخوری شبانه است. تخمین زده می‌شود که این اختلال حدود ۱.۵٪ از جمعیت عمومی را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، شیوع آن در افراد مبتلا به چاقی بیشتر است و بین ۶٪ تا ۱۶٪ متغیر است. اگرچه این سندرم با چاقی مرتبط است، اما همه افرادی که دچار این اختلال هستند دارای اضافه‌وزن نیستند.
علائم رایج اختلال خوردن
افراد مبتلا به این وضعیت معمولاً موارد زیر را تجربه می‌کنند:
- مصرف حداقل ۲۵٪ از کالری روزانه پس از وعده شام.
- بیدار شدن برای غذا خوردن حداقل دو بار در هفته.
- بی‌اشتهایی یا بی‌میلی به خوردن صبحانه حداقل چهار بار در هفته.
- دشواری در به خواب رفتن یا تداوم خواب در چهار شب یا بیشتر در هفته.
- این احساس که برای شروع یا بازگشت به خواب، غذا خوردن ضروری است.
- تغییرات خلقی، مانند افسردگی، که در هنگام عصر تشدید می‌شوند.
- آگاهی هوشیارانه و به خاطر سپردن اپیزودهای غذاخوری شبانه.
علت‌ها و خطرات سندرم غذاخوری شبانه
محرک‌های دقیق این وضعیت کاملاً شناخته شده نیستند، اما محققان معتقدند این وضعیت با ناهماهنگی ریتم شبانه‌روزی مرتبط است. این ساعت داخلی ممکن است در همگام‌سازی الگوهای خواب و تغذیه شکست بخورد. عدم تعادل هورمونی شامل کورتیزول، گرلین، لپتین و ملاتونین نیز ممکن است نقش داشته باشند. برخی شواهد حاکی از یک پیوند ژنتیکی است که احتمالاً با نقص در ژن PER1 مرتبط است.
برخی عوامل ممکن است خطر ابتلا به این اختلال را افزایش دهند، از جمله:
- اضطراب و افسردگی (به‌ویژه اختلال عاطفی فصلی).
- سایر اختلالات خوردن مانند بولیمیا یا اختلال پرخوری عصبی.
- بی‌خوابی و آپنه خواب که از رایج‌ترین موارد در خواب و اختلالات خواب هستند.
- استفاده از داروهای ضد روان‌پریشی.
- سیگار کشیدن.
- دیابت نوع ۲.
خطرات سندرم غذاخوری شبانه شامل کیفیت پایین خواب و استراحت تکه‌تکه شده است. پیامدهای سلامتی طولانی‌مدت ممکن است شامل دیابت و بیماری‌های قلبی-عروقی باشد.
تشخیص و تمایز
یک ارائه‌دهنده مراقبت‌های بهداشتی ممکن است از پرسشنامه غذاخوری شبانه (NEQ) یا یک مصاحبه ساختاریافته برای تشخیص این وضعیت استفاده کند. در برخی موارد، از تست پلی‌سومنوگرافی برای نظارت بر ضربان قلب، تنفس، اکسیژن خون و امواج مغزی استفاده می‌شود. برای تشخیص رسمی، این الگوها باید حداقل ۳ ماه تداوم داشته باشند و ناشی از سایر مشکلات پزشکی یا سوءمصرف مواد نباشند.
بسیار مهم است که این سندرم را از شرایط مشابه تشخیص داد:
- اختلال پرخوری عصبی: افراد مبتلا به این اختلال اغلب مقادیر بیشتری را در یک نوبت می‌خورند و احساس از دست دادن کنترل می‌کنند، در حالی که افراد مبتلا به این سندرم معمولاً وعده‌های کوچک‌تری را در طول شب می‌خورند.
- اختلال خوردن مرتبط با خواب: برخلاف این سندرم، افراد مبتلا به اختلالات خوردن مرتبط با خواب کاملاً بیدار نیستند و غذا خوردن را به خاطر نمی‌آورند.
درمان‌های سندرم غذاخوری شبانه
متخصصان پزشکی اغلب ترکیبی از درمان‌های روان‌شناختی و دارویی را پیشنهاد می‌کنند.
- درمان شناختی-رفتاری (CBT): این روش به بیماران کمک می‌کند تا این باور را که برای خوابیدن باید غذا بخورند، به چالش بکشند. استراتژی‌ها شامل ثبت دفترچه خاطرات غذایی و انتقال بخش بیشتری از کالری دریافتی به ساعات اولیه روز است.
- داروها: گاهی اوقات مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) و مکمل‌های ملاتونین تجویز می‌شوند.
- لایت تراپی (درمان با نور): قرار گرفتن در معرض نور صبحگاهی ممکن است با افزایش سطح سروتونین به بهبود خلق‌وخو و رفع بی‌خوابی کمک کند.
- آرام‌سازی پیشرونده عضلانی: سفت کردن و رها کردن گروه‌های عضلانی ممکن است اضطراب را کاهش داده و به بازگشت اشتها به صبح‌ها کمک کند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم
اگر عادات غذاخوری شبانه شما دارای ویژگی‌های زیر است، باید از یک متخصص کمک بگیرید:
- حداقل دو بار در هفته اتفاق می‌افتد.
- باعث می‌شود در طول روز احساس خستگی مفرط کنید.
- منجر به احساس گناه، اضطراب یا پریشانی می‌شود.
- با علائم افسردگی همراه است.
- بر سلامت کلی یا وزن شما تأثیر می‌گذارد.
سوالات متداول
سندرم غذاخوری شبانه چیست؟
یک وضعیت پزشکی است که در آن فرد مقدار قابل توجهی از غذای روزانه خود را بعد از شام می‌خورد یا در طول شب برای غذا خوردن بیدار می‌شود و اغلب با بی‌خوابی همراه است.
علت سندرم غذاخوری شبانه چیست؟
گمان می‌رود که این وضعیت بر اثر اختلال در ساعت داخلی بدن و عدم تعادل در هورمون‌های تنظیم‌کننده گرسنگی و خواب ایجاد شود.
این سندرم چگونه تشخیص داده می‌شود؟
پزشکان معمولاً از پرسشنامه‌های تخصصی یا مصاحبه‌ها برای ارزیابی الگوهای خوردن و خواب استفاده می‌کنند و ممکن است از مطالعه خواب به نام پلی‌سومنوگرافی بهره ببرند.
چه چیزهایی به درمان سندرم غذاخوری شبانه کمک می‌کند؟
مدیریت مؤثر اغلب شامل درمان شناختی-رفتاری، داروهای ضد افسردگی، لایت تراپی و تکنیک‌های آرام‌سازی است.
سلب مسئولیت پزشکی: این اطلاعات برای اهداف آموزشی است و جایگزینی برای توصیه، تشخیص یا درمان پزشکی حرفه‌ای نیست.
مقالات مرتبط
- دلایل اینکه چرا نوزاد توی تخت نمی‌خوابه و راهنمای خواب
- پژوهش جدید درباره بی‌خوابی و کرونا و اثرات آن
- راهنمای علمی کمتر خوابیدن و افزایش بهره‌وری روزانه
- تأثیر لامپ کم‌مصرف بر کیفیت خواب و ساعت بیولوژیک
- بیشتر درباره خواب و اختلالات خواب
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team