ماوەی وەستانی مانگانە لەگەڵ شیردانی سروشتی لە ژناندا جیاوازە؛ مانگانە لە کاتی شیردان بەهۆی کاریگەریی هۆرمۆنەکان لە کاتێکی جیاوازدا دەگەڕێتەوە.
هۆکار و کاتی گەڕانەوەی مانگانە لە کاتی شیردان
بەرزبوونەوەی هۆرمۆنی پرۆلاکتین، کە بەرپرسی بەرهەمهێنانی شیرە، ڕێگری لە پرۆسەی هێلکەدان دەکات و دەبێتە هۆی وەستانی مانگانە. ماوەی ئەم وەستانە زۆر جیاوازە:
- مانگانە لەوانەیە تەنها ٦ هەفتە دوای منداڵبوون بگەڕێتەوە.
- زۆرجار بۆ ماوەی ٦ مانگ وەستاوە.
- لەوانەیە ماوەی وەستانەکە بۆ ساڵێکی تەواو درێژ ببێتەوە.
- لە هەندێک حاڵەتی کەمدا، مانگانە بۆ ماوەی دوو ساڵ، لە ماوەی شیرداندا، وەستاو دەمێنێتەوە.
خوێنڕژانی مانگانە کەی دەست پێدەکات؟
چەندین هۆکار دیاری دەکەن مانگانە کەی دەگەڕێتەوە، لەوانە:
- شێوازی شیردانی سروشتی: کەمکردنەوەی ماوەی هەر جارە شیردان یان ژمارەی جارەکانی شیرپێدان لە مەمکەوە، ئاستی هۆرمۆنی پرۆلاکتین دادەبەزێنێت و دەبێتە هۆی خێراتر گەڕانەوەی مانگانە.
- ژمارەی جارەکانی شیردانی دەستکرد: پشتبەستنی زیاتر بە شیری دەستکرد ئەگەری گەڕانەوەی مانگانە زیاد دەکات؛ ئەگەر لە سەرەتای دوای منداڵبوونەوە پشتبەستن بەو شیرە زۆر بێت، لەوانەیە مانگانە دوای دوو مانگ بگەڕێتەوە.
- وەڵامی هۆرمۆنی: شێوازی وەڵامدانەوەی هەر جەستەیەک بەرامبەر هۆرمۆنەکان جیاوازە؛ ئەمە تایبەت بە هەر کەسێکە و ناتوانرێت کۆنترۆڵ بکرێت.
کاریگەریی مانگانە لەسەر منداڵ
چەند ڕۆژێک پێش دەستپێکردنی مانگانە، گۆڕانکاریی هۆرمۆنی لە خوێندا ڕوودەدات و لەوانەیە کاریگەری لەسەر دایک و منداڵ هەبێت، بەم شێوەیە:
- لەوانەیە تامی شیر بگۆڕێت و منداڵ بۆ ماوەیەکی کورت لێی ڕووبگەڕێتەوە.
- لەوانەیە دایک ئازاری مەمک یان پڕبوونی مەمک هەست پێ بکات و بڕی شیر بۆ ماوەیەکی کاتی کەم ببێتەوە.
- کاریگەرییەکی دیکەی ناسراو لەسەر منداڵ نییە، و نابێت لە ماوەی مانگانەدا شیردان بوەستێنرێت؛ بەڵکو پێویستە بەردەوام بێت بۆ دڵنیابوون لە بەردەوامبوونی دابینبوونی شیر.
جیاوازیی مانگانە و خوێنڕژان
دایک دەتوانێت لە ڕێگەی چاودێریکردنی ئەو نیشانانەی پێش مانگانەی ئاسایی لە پێش دووگیانبوونەوە هەیبوون، خوێنڕژانی کاتی دوای منداڵبوون لە مانگانە جیا بکاتەوە، وەک:
- سەرئێشە.
- ئازاری سنگ.
- گۆڕانی دۆخی دەروونی.
نیشانەکانی گەڕانەوەی مانگانە و توانای دووگیانبوون
دەرکەوتنی مانگانە نیشانەی گەڕانەوەی توانای دووگیانبوون و ئەگەری ڕوودانی دووگیانبوونی نوێیە؛ بۆیە پێویستە دەستبەجێ ڕێگایەکی گونجاوی ڕێگری لە دووگیانبوون هەڵبژێردرێت. باشترە ئەم ڕێگایانە ڕاستەوخۆ دوای منداڵبوون بەکاربهێنرێن، چونکە دووگیانبوون دەتوانێت تەنانەت پێش گەڕانەوەی مانگانەش ڕووبدات.
پرسیارە باوەکان
چ هۆکارێک کاریگەری لەسەر گەڕانەوەی مانگانە لە کاتی شیردان هەیە؟
ئەوە بە ئاستی پشتبەستن بە شیردانی سروشتی بە بەراورد بە شیری دەستکرد، ژمارەی جارەکانی شیردان و ماوەی هەر جارە شیردان، هەروەها سروشتی وەڵامدانەوەی جەستەی دایک بە هۆرمۆنەکانەوە پەیوەستە.
ئایا مانگانە کاریگەری لەسەر منداڵ هەیە؟
بەهۆی گۆڕانکارییە هۆرمۆنییەکانەوە، لەوانەیە منداڵ تێبینی گۆڕانی تامی شیر بکات و بۆ ماوەیەکی کورت لێی ڕووبگەڕێتەوە؛ بەڵام کاریگەرییەکی دیکە نییە کە پێویستی بە وەستاندنی شیردان هەبێت.
ئایا ڕێکنەبوونی مانگانە دوای منداڵبوون جێی نیگەرانییە؟
پێویستی بە نیگەرانی نییە؛ ئاساییە مانگانە بەهۆی گۆڕانکارییە هۆرمۆنییەکانی ماوەی شیردانەوە ڕێکی نەبێت.
ئایا مانگانە لە کاتی شیردان نیشانەی دیکەش دەدات؟
بەڵێ، نیشانەی گەڕانەوەی توانای زاوزێیە و پێویستی بە بەکارهێنانی ڕێگایەک بۆ ڕێگریکردن لە دووگیانبوونی نەخوازراو هەیە.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟
لەو حاڵەتانەی خوارەوەدا پێویستە ڕاوێژ بە پزیشک بکرێت:
- کاتێک دەتەوێت ڕێگایەکی سەلامەت و گونجاو بۆ ڕێگری لە دووگیانبوون دوای منداڵبوون هەڵبژێریت.
- ئەگەر گومان هەبێت لە جیاکردنەوەی خوێنڕژانی کاتی لە مانگانە.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- گرژبوونی ماسولکەی قاچ لە دووگیانیدا: هۆکار و پێشگیری
- پشکنینەکانی سێ مانگی دووەمی دووگیانی
- کاریگەرییەکانی چسپێکی ڕێگری لە دووگیانی
- دابڕانی پێشوەختی جەفت: نیشانە و چارەسەر
- زیاتر دەربارەی سکپڕی
Photo: Candace McDaniel, CC0 1.0, via stocksnap.io
approved by: Medica Health team