بسیار رایج است که نوزادان هنگام استراحت لبخند بزنند، هرچند این حالات اغلب به جای پاسخ‌های احساسی، به عنوان رفلکس‌های ساده شروع می‌شوند و لبخند نوزاد در این حالت طبیعی است.
درک علت لبخند نوزاد در هنگام خواب
کارشناسان کاملاً مطمئن نیستند که چرا نوزادان در زمان استراحت این حالات چهره را نشان می‌دهند و شواهد در این زمینه متناقض است. علت این اتفاق ممکن است بر اساس سن نوزاد و مرحله فعلی خواب او متفاوت باشد.
بیشتر این موارد در طول خواب فعال رخ می‌دهد که نسخه نوزادیِ خواب با حرکات سریع چشم (REM) است. در این مرحله، فعالیت مغزی افزایش می‌یابد و چشم‌ها به سرعت پشت پلک‌های بسته حرکت می‌کنند. برخلاف بزرگسالان که معمولاً در طول خواب REM فلج موقت می‌شوند، نوزادان این‌گونه نیستند. این امر به آن‌ها اجازه می‌دهد تا اندام‌های خود را تکان دهند، اخم کنند، لرزش داشته باشند یا لبخند بزنند.
برخی محققان معتقدند این حرکات خودبه‌خودی که از قشر مغز منشأ می‌گیرند، به کودک کمک می‌کند تا عضلات صورت مورد نیاز برای خنده‌های بعدی و تعاملات اجتماعی را توسعه دهد. در حالی که بزرگسالان اغلب به دلیل رویاهای مثبت لبخند می‌زنند، مشخص نیست که آیا نوزادان نیز همین‌طور هستند یا خیر.
انواع لبخند نوزاد
حالات چهره در اوایل دوران نوزادی با بزرگسالان متفاوت است:
- لبخندهای رفلکسی: نوزادان تازه متولد شده اغلب به دلیل حس‌های فیزیکی داخلی، مانند گرسنگی یا گاز معده لبخند می‌زنند. این لبخندها عموماً خودبه‌خودی هستند و دهان در آن‌ها بسته است.
- لبخندهای اجتماعی: در حدود ۲ ماهگی، نوزادان برای تعامل با دیگران شروع به لبخند زدن می‌کنند. این لبخندهای اجتماعی معمولاً با دهان باز همراه هستند و برای بیان لذت و ایجاد پیوند با مراقبان استفاده می‌شوند.
چگونه نوزاد را به لبخند زدن تشویق کنیم؟
ایجاد یک پیوند امن از طریق روتین‌های زمان خواب — مانند در آغوش گرفتن، شیر دادن یا خواندن لالایی — می‌تواند به نوزاد کمک کند تا احساس امنیت کند. همچنین می‌توانید موارد زیر را برای گرفتن لبخند امتحان کنید:
- صحبت کردن یا آواز خواندن با لحنی با صدای زیر (نازک).
- قلقلک دادن آرام نوزاد.
- لبخند زدن به او.
- ایجاد حالات خنده‌دار با چهره.
سوالات متداول
چرا نوزاد لبخند میزند در خواب؟
بیشتر لبخندهای مربوط به خواب در طول خواب فعال (REM) رخ می‌دهند. این‌ها اغلب رفلکس‌های خودبه‌خودی هستند که ممکن است به رشد عضلات صورت کمک کنند، هرچند با لبخندهای اجتماعی که نوزادان هنگام بیداری می‌زنند متفاوت هستند.
لبخند اجتماعی نوزاد چیست و در چه سنی رخ می‌دهد؟
در حالی که لبخندهای رفلکسی می‌توانند اندکی پس از تولد ظاهر شوند، اولین لبخند اجتماعی معمولاً در حدود ۲ ماهگی شکل می‌گیرد.
لبخند نوزاد نشانه چیست وقتی بیدار است؟
نوزادان در پاسخ به توجه مراقبان، احساس امنیت و تعامل با افرادی که به آن‌ها اعتماد دارند (مانند والدین یا خواهر و برادر)، لبخند می‌زنند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگرچه بیشتر لبخندهای هنگام خواب طبیعی هستند، اما اگر موارد زیر را مشاهده کردید با متخصص اطفال تماس بگیرید:
- نوزاد تا ۳ ماهگی لبخند نمی‌زند.
- سایر مراحل رشد کودک نادیده گرفته شده یا به تأخیر افتاده است.
- نوزاد خنده‌های غیرقابل کنترلی دارد که فاقد شادی واقعی است، به‌ویژه اگر با تکان دادن لب‌ها، خرخر کردن یا پیچ و تاب خوردن همراه باشد. این‌ها می‌توانند نشانه‌های تشنج‌های نادر گلاستیک (Gelastic seizures) باشند که معمولاً ۱۰ تا ۲۰ ثانیه طول می‌کشند.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً برای اطلاع‌رسانی است و توصیه پزشکی محسوب نمی‌شود. برای هرگونه سوال در مورد یک بیماری، همیشه از راهنمایی یک ارائه‌دهنده مراقبت‌های بهداشتی واجد شرایط کمک بگیرید.
مقالات مرتبط
- زمان شروع خواب شبانه نوزاد و نکات تنظیم خواب
- شایع بودن بی‌خوابی بعد از کرونا در موارد خفیف
- ارتباط درد و خواب و راهکارهای بهبود کیفیت استراحت
- تاثیر کم‌خوابی بر سیستم ایمنی و سلامت جسمی
- بیشتر درباره خواب و اختلالات خواب
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team