شەوان خەوتن نەکردن مەترسیدارە، چونکە توانای بیرکردنەوە لاواز دەکات و تەندروستی جەستەیی دەخاتە مەترسی؛ کەمی خەوتن بە نەخۆشییە درێژخایەنەکانەوە پەیوەستە.
مەترسییە تەندروستییەکان کە شەوان خەوتن نەکردن مەترسیدارە
بێخەوی بەردەوام کاری ئەندامە سەرەکییەکانی جەستە تێک دەدات و لەوانەیە ببێتە هۆی ئاڵۆزیی درێژخایەن، لەوانە:
- دەستەی دەمارەکان: گواستنەوە و وەرگرتنی زانیارییە دەمارەکان تێک دەچێت و ئەمە دەبێتە هۆی پەرێشانی سەرنج، نیگەرانی و خەمۆکی؛ لە حاڵەتە پێشکەوتووەکاندا لەوانەیە خەیاڵی بینراو یان بیستراو، یان بیرکردنەوەی خۆکوژی دروست ببێت.
- دڵ و خوێنبەرەکان: ئەگەری تووشبوون بە سکتەی مێشک، جەڵتەی دڵ، فشاری خوێنی بەرز و شکستی دڵ زیاد دەبێت.
- دەستەی بەرگریی جەستە و هەناسەدان: جەستە بە ئەندازەی پێویست سایتۆکاین و پادەتەن بۆ شەڕکردن لەگەڵ ڤایرۆسەکان بەرهەم ناهێنێت؛ ئەمە ئەگەری تووشبوون بە ئەنفلۆنزا و سەرماخۆردن زیاد دەکات و نەخۆشییە درێژخایەنەکانی سییەکان خراپتر دەکات.
- گۆڕینی ماددە لە جەستەدا: هاوسەنگیی هۆرمۆنەکانی برسێتی و تێربوون تێک دەچێت و دەبێتە هۆی قەڵەوی؛ هەروەها دەرچوونی ئینسولین کەم دەبێتەوە و توانای جەستە بۆ بەرگەگرتنی گلوکۆز لاواز دەبێت، کە لەوانەیە ببێتە هۆی شەکرە.
زیانەکانی بێخەوی شەوانە بۆ دۆخی دەروونی
کاریگەرییەکان تەنها جەستە ناگرنەوە، بەڵکو دۆخی هەستیش دەگرنەوە؛ کەمی پشووی شەوانە ئارەزووی سێکسی کەم دەکات، نیشانەکانی خەمۆکی دەردەخات و دۆخی گشتیی مۆرالی خراپ دەکات.
کاتژمێرە پێشنیارکراوەکانی خەوتن بەپێی تەمەن
پێویستیی جەستە بە خەوتن بەپێی قۆناغی تەمەن جیاوازە:
- تازە لەدایکبووان (٠-٣ مانگ): ١٤ - ١٧ کاتژمێر.
- ساواکان (٤-١١ مانگ): ١٢ - ١٥ کاتژمێر.
- منداڵانی بچووک (١-٢ ساڵ): ١١ - ١٤ کاتژمێر.
- منداڵانی پێش قوتابخانە (٣-٥ ساڵ): ١٠ - ١٣ کاتژمێر.
- منداڵانی تەمەنی قوتابخانە (٦-١٣ ساڵ): ٩ - ١١ کاتژمێر.
- هەرزەکاران (١٤-١٧ ساڵ): ٨ - ١٠ کاتژمێر.
- گەورەساڵان (١٨-٦٤ ساڵ): ٧ - ٩ کاتژمێر.
- بەتەمەنەکان (٦٥ ساڵ و زیاتر): ٧ - ٨ کاتژمێر.
پرسیارە باوەکان
ئایا بێخەوی لە شەو مەترسیدارە؟
بەڵێ، بێخەوی بەرگریی جەستە لاواز دەکات و کاریگەری لەسەر تەندروستیی دەروونی و جەستەیی دادەنێت؛ هەروەها بە نەخۆشییە مەترسیدارەکان وەک شەکرە و نەخۆشیی دڵەوە پەیوەستە. بۆیە ئەم دۆخە زۆر مەترسیدارە.
زیانەکانی بێخەوی شەوانە چین؟
لەوانەیە سەرنج لاواز ببێت، کێش زیاد بکات بەهۆی تێکچوونی هۆرمۆنەکانی برسێتی، فشاری خوێن بەرز ببێتەوە و چاکبوونەوە لە نەخۆشییەکان بەهۆی کەمی پادەتەنەکان درەنگ بکەوێت.
کەسێک چەند کاتژمێر خەوتنی پێویستە؟
پێویستیی گەورەساڵان لە ٧ بۆ ٩ کاتژمێرە و بە بچووکتر بوونی تەمەنەوە بە شێوەیەکی ورد ورد زیاد دەبێت؛ تازە لەدایکبووان پێویستییان بە تا ١٧ کاتژمێر خەوتنە.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟
کاتێک ئەم نیشانانە دەردەکەون، دەبێت دەستبەجێ ڕاوێژی پزیشکی وەربگیرێت:
- تووشبوون بە بێخەوی بەردەوام کە ڕێگەت لێ دەگرێت لە شەو و ڕۆژدا بخەویت.
- دەرکەوتنی خەیاڵی بینراو یان بیستراو بەهۆی کەمی خەوتن.
- دروستبوونی بیرکردنەوەی خۆکوژی یان هەڵمەتە توندەکانی خەمۆکی.
- کاریگەریی کەمی خەوتن بە شێوەیەک کە توانای ئەنجامدانی ئەرکە ڕۆژانەکان یان سەرنجت تێک دەدات.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ڕزگاربوون لە شپش و گرنگیی خەوتن
- هۆکارەکانی خەوی قورس و کاریگەرییەکانی
- باشترکردنی خەو بۆ سەرنجی زیاتر لە ڕەمەزان
- فشاری CPAP زۆر بەرزە: نیشانەکانی بەرزی فشاری CPAP
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team