آسیبهای استخوانی و مفصلی شامل دررفتگی و پیچخوردگی و شکستگی هستند؛ وضعیت‌های شایعی که برای کاهش درد و تسریع بهبودی، نیازمند تشخیص دقیق و اقدامات امدادی صحیح می‌باشند.
تفاوت بین شکستگی، دررفتگی و پیچخوردگی
علائم این سه آسیب در مواردی مانند درد، تورم و حساسیت به لمس مشترک هستند، اما از نظر ماهیت با هم تفاوت دارند:
- شکستگی‌ها: آسیب به ساختار استخوان است که می‌تواند ساده (بسته) یا پیچیده (باز) باشد. در شکستگی‌های باز، استخوان از پوست بیرون می‌زند که خطر عفونت را افزایش می‌دهد. این آسیبها اشکال مختلفی دارند، مانند شکستگی مارپیچی، مایل، افقی یا ترکیبی که منجر به ایجاد چندین قطعه استخوانی می‌شود.
- دررفتگی و پیچخوردگی: دررفتگی زمانی رخ می‌دهد که انتهای استخوان به دلیل پارگی کپسول نگهدارنده، از جایگاه طبیعی خود در مفصل خارج شود و در نتیجه توانایی حرکت مفصل از دست برود. اما پیچخوردگی عبارت است از پارگی جزئی در رباط‌های اطراف مفصل که اغلب در مچ پا و زانو بر اثر کشیده شدن یا خم شدن ناگهانی مفصل رخ می‌دهد.
دلایل بروز شکستگی و دررفتگی
این آسیبها بر اثر عوامل متعددی ایجاد می‌شوند، از جمله:
- ضربه مستقیم: مانند تصادفات رانندگی یا سقوط مستقیم روی عضو.
- ضربه غیرمستقیم: مانند افتادن روی کف دست که باعث شکستگی در ناحیه‌ای دورتر از نقطه برخورد می‌شود.
- سایر عوامل: شامل انقباضات شدید عضلانی، فشار مکرر (مانند پیاده‌روی طولانی) یا بیماری‌هایی که استخوان‌ها را تضعیف می‌کنند، مانند سرطان.
روش معاینه شکستگی یا دررفتگی
بررسی وضعیت مصدوم در اثر شکستگی و دررفتگی بر اساس چندین گام تشخیصی انجام می‌شود:
۱. مشاهده هرگونه تغییر شکل در عضو یا وجود زوایای غیرطبیعی.
۲. شناسایی «نقطه درد» از طریق لمس آرام استخوان.
۳. بررسی توانایی مصدوم در حرکت دادن عضو؛ چرا که در موارد دررفتگی، حرکت بسیار دردناک یا غیرممکن است.
۴. بررسی تورم و تغییر رنگ پوست که می‌تواند نشان‌دهنده خونریزی داخلی باشد.
۵. استفاده از تصویربرداری پزشکی توسط متخصصان برای تایید نهایی.
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده علائمی که نشان‌دهنده آسیب به اعصاب یا رگ‌های خونی باشد، باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد:
- سرد شدن اندام‌ها.
- قطع شدن ضربان قلب در ناحیه آسیب‌دیده.
- احساس گزگز یا رخ دادن فلج در پایین‌تر از ناحیه آسیب.
سوالات متداول
تفاوت بین دررفتگی و پیچخوردگی چیست؟
تفاوت اصلی در این است که در حالت دررفتگی، مفصل به دلیل خروج استخوان از جای خود، کاملاً ناتوان از حرکت است، در حالی که در پیچخوردگی حرکت ممکن است محدود یا دردناک باشد اما مفصل در جای خود قرار دارد.
آیا تمام شکستگی و پیچخوردگیها باعث تورم فوری می‌شوند؟
خیر؛ گاهی تورم پس از چندین ساعت و در اثر تجمع مایعات ظاهر می‌شود، و گاهی اگر علت خونریزی در بافت‌ها یا پارگی رگ‌ها باشد، تورم بلافاصله نمایان می‌گردد.
شکستگی شاخه‌ای (Greenstick) چیست؟
نوعی شکستگی ناقص است که منحصراً در کودکان رخ می‌دهد و استخوان به جای اینکه کاملاً بشکند، مانند یک شاخه سبز خم شده یا بخشی از آن دچار ترک می‌شود.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشورت با پزشک متخصص نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- بررسی اثرات انفجار بر بدن انسان و راهکارهای ایمنی
- علائم و درمان مسمومیت گل برف
- راهنمای جامع کمک‌های اولیه زخم و کنترل خونریزی
- در صورت مسمومیت چه کنیم؟ علائم و اقدامات اضطراری
- بیشتر درباره کمک‌های اولیه و اورژانس
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team