ڕێنمایی کرداری و چارەسەری ماڵەوە بۆ خەوتن لەگەڵ کۆخە یان سەرماخۆردن فێر ببە، بۆ ئەوەی باشتر پشووبدەیت و خێراتر چاک ببیتەوە.
بۆچی نیشانەکانت شەوان خراپتر دەبن؟
زۆر کەس دەبینن کە کاتێک پاڵدەکەون، کۆخەکەیان زیاتر دەبێت. زۆرجار ئەمە بەهۆی ڕژانی موخاطەوەیە لە پشتەوەی لووت، کە موخاط بە پشتەوەی قوڕگ دادەچێت، نەک لە لووتەوە دەردەچێت. کێشی زەوی کاتێک بە تەختی لەسەر پشت پاڵدەکەویت ئەم دۆخە زیاتر دەکات.
نیشانەکانی تری سەرماخۆردنیش دەتوانن پشوودانت تێک بدەن، لەوانە:
- ئازاری قوڕگ و لووتی ئاودار
- پژمینی و ئازاری جەستە
- خەونی ناخۆش بەهۆی تاوەوە
ئامۆژگارییەکان بۆ خەوتن لەگەڵ کۆخە یان سەرماخۆردن
پشووی پێویست بۆ کارکردنی سیستەمی بەرگری جەستە و یارمەتیدانی چاکبوونەوەت گرنگە. دەتوانیت ئەم ڕێگایانە تاقی بکەیتەوە بۆ ئەوەی شەوت ئاسوودەتر بێت:
شوێنی خەوتن و ژینگەکەت بگۆڕە
- سەرت بەرز بکەوە: چەند سەرینێک یان سەرینییەکی گۆشەدار بەکاربهێنە بۆ ئەوەی سەر و ملەکەت بەرز بمێننەوە. ئەمە کاریگەری ڕژانی موخاطەوەی پشتەوەی لووت کەم دەکاتەوە. (تێبینی: ئەمە بۆ منداڵانی بچووک پێشنیار ناکرێت).
- شێ بدە بە ژوورەکە: ئامێری شێدارکەر بەکاربهێنە بۆ ئەوەی شێی ژووری خەوتنت لە نێوان ٣٠% و ٥٠% بێت. تەنها ئاوی تەندەمی بەکاربهێنە و ئامێرەکە بەردەوام پاک بکەرەوە.
- گەرم بمێنەوە: خواردنەوەی شلەی گەرم، وەک شۆربای مریشک یان چا، ڕەنگە یارمەتیت بدات کەمتر ماندوو و سارد هەست بکەیت و ئازاری قوڕگت کەمتر بێت.
چارەسەری ماڵەوە و دەرمان
- هەنگوین: بۆ منداڵانی تەمەنی زیاتر لە ١٢ مانگ، خواردنی هەنگوین پێش خەوتن دەتوانێت ژمارە و توندی کۆخەی شەوانە کەم بکاتەوە. گەورەساڵانیش ڕەنگە سوودی لێ ببینن.
- دەرمانی کۆخە: بۆ ئەوانەی کۆخی وشکیان هەیە، حەبێکی مەمژراو ڕەنگە پەلەی کۆخەکە ئارام بکاتەوە. دەرمانی کۆخە بە میانه‌ڕەوی بەکاربهێنە، چونکە هەندێک بەڵگە پێشنیار دەکەن کە لەوانەیە کاریگەرییەکی زیاتر لە دارونمایی نەبێت و ڕەنگە چاکبوونەوەش خاو بکاتەوە. ئەگەر گەورەساڵیت و کۆخی وشکت هەیە، لەبارەی دەرمانی کۆخی وشک بۆ گەورەساڵان لەگەڵ دەرمانساز یان پزیشک قسە بکە.
- دەرمانی کونژستەنی لووت: ئەمانە دەتوانن ڕێڕەوی لووت بکەنەوە و ڕژانی موخاطەوەی پشتەوەی لووت کەم بکەنەوە. بەڵام نابێت زیاتر لە پێنج ڕۆژ بەکاریان بهێنیت و ڕەنگە ببنە هۆی بێخەوی یان پەستانی خوێنی بەرز.
بەکارهێنانی CPAP و کۆخە
ئەگەر ئامێری CPAP بەکاردەهێنیت، ڕەنگە کۆخەیەکی تایبەتت هەبێت کە بەهۆی هەوای وشک یان ئامێری پیسەوە دروست دەبێت. بۆ چارەسەرکردنی:
- ڕێکخستنەکانی شێ زیاد بکە یان لولەی گەرمکراو بەکاربهێنە.
- هەفتانە ماسک و لولەکەت بە سابوونی نەرم و بێ بۆن پاک بکەرەوە.
- دڵنیا ببەوە ماسکەکەت بە توندی لە شوێنی خۆیەتی، بۆ ئەوەی هەوا دەرنەچێت و قوڕگت وشک نەکات.
پرسیارە باوەکان
چۆن لەگەڵ کۆخە و لووتی گیرکردوو بخەوم؟
هەوڵ بدە دەرمانی کونژستەنی لووت یان ئامێری شێدارکەر بەکاربهێنیت بۆ کردنەوەی ڕێڕەوەکانت. هەروەها، دانانی سەرت لەسەر چەند سەرینێکی زیادە دەتوانێت ڕێگری لە کۆبوونەوەی موخاط لە قوڕگت بکات.
چۆن لەگەڵ کۆخە و ئازاری قوڕگ بخەوم؟
غرغڕەکردن بە ئاوی خوێ (یەک کەوچکی چای خوێ لە پەرداخێک ئاوی گەرمدا) و خواردنەوەی شلەی زۆر دەتوانن ئازارەکە کەم بکەنەوە. حەبی مەمژراوی دەرماندار کە هەنگوین یان مێنتۆلی تێدایە ڕەنگە ئەو ناوچەیەش ئارام بکاتەوە.
ئایا وەستانی هەناسە لە خەودا دەتوانێت ببێتە هۆی کۆخە؟
هەرچەندە وەستانی هەناسە لە خەودا بە ڕاستەوخۆ نابێتە هۆی کۆخە، بەڵام زۆرجار کۆخەی درێژخایەن لەگەڵ وەستانی هەناسەی ئەوکلوزیڤی خەودا دەردەکەوێت. هەندێک کەس لە کاتی خەو دەنگی کۆخەکردن یان هەناسەهەڵکێشانی توندیش دەردەکەن.
ئایا کاتێک کۆخەم هەیە CPAP بەکاربهێنم؟
لە هەندێک دۆخدا، هەوای پەستاندراو یارمەتی پاککردنەوەی ڕێڕەوەکانی هەناسەدان دەدات. بەڵام ئەگەر کاتێک نەخۆشیت نەتوانیت ماسکەکە بەرگە بگریت، پێویستە لەگەڵ پزیشکەکەت قسە بکەیت.
کەی پزیشک ببینیت
زۆربەی سەرماخۆردنەکان حەوت بۆ ١٠ ڕۆژ دەخایەن. ئەگەر:
- نیشانەکان زیاتر لە ١٠ ڕۆژ بەردەوام بن یان بە توندی هەست پێیان بکەیت.
- تاوت لە ١٠٢°F زیاتر بێت.
- هەناسەت تەنگ ببێت یان کۆخەیەکی کۆنترۆڵنەکراوت هەبێت.
- سیستەمی بەرگری جەستەت لاواز بێت، چونکە سەرماخۆردن ڕەنگە ببێتە هۆی برۆنکایتس یان پەنۆمۆنیا.
- ئازاری قوڕگت لەگەڵ تاو و قورسیی قوتدان هەبێت.
ئاگادارکردنەوەی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و ڕاوێژی پزیشکی نییە. هەمیشە پێش دەستپێکردنی دەرمان یان چارەسەرییەکی نوێ، ڕاوێژ بە دابینکەری چاودێری تەندروستی بکە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- هەستکردن بە ساردی لە خەودا: هۆکارەکان و چارەسەر
- دواکەوتنی دەستپێکی قوتابخانە و سوودەکانی
- پڕۆژەیاسای کاتی هاوینە و کاریگەرییەکانی
- ئامێری BiPAP چییە و چۆن کار دەکات؟
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team