خواردنی قەدەغە بۆ ئەسمە لەوانەیە نیشانەکان توندتر بکات؛ فێربە چۆن خواردنێکی گونجاو هەڵبژێریت بۆ کەمکردنەوەی هێرشەکانی تەنگەنەفەس.
لیستی خواردنی قەدەغە بۆ ئەسمە و هاندەرە خۆراکییەکان
پێشنیار دەکرێت کەسانی تووشبوو بە ئەسمە سەرنج بخەنە سەر خواردنی پڕ لە ماددە خۆراکییەکان، بەڵام پێویستە بڕی هەندێک جۆر خواردن کەم بکەنەوە؛ چونکە لەوانەیە بارودۆخی تەندروستی خراپتر بکەن یان نیشانەکان توندتر بکەن. ئەمانە لەخۆدەگرن:
- خواردنی پڕ لە سەلفایت: ئەم ماددەیە وەک پارێزەر لە هەندێک خواردندا بەکاردێت. نموونەکانی بریتین لە میوەی وشککراو وەک سێو، ترشییەکان وەک کەلەمی ترشکراو، میگوی بەستوو یان تازە، هەروەها ئاوی لیمۆ و لیمۆی کۆنسەرڤکراو.
- خواردنی هەستیارکەر: خواردنی ئەمانە لەوانەیە ببێتە هۆی دەرکەوتنی نیشانە توندەکان، بە تایبەتی لە کاتی وەرزشکردندا. گرنگترینیان بریتین لە هێلکە، شیری مانگا، بادامی زەمینی، سۆیا و بەرهەمەکانی، گەنم، گوێز و ماسی و ئاژەڵانی دەریایی پووست‌سەخت.
- خواردنی هۆکاربووی گاز: لەوانەیە ببێتە هۆی ئاوسان کە پەردەی دیافراگم پەستان دەکات و هەناسەدان قورس دەکات؛ وەک دانەوێڵە و پاقلەمەنییەکان (وەک باقڵا و لوبیا)، پیاز، سیر، کەلەم، خواردنەوەی گازدار و خواردنی سوورکراو.
- خواردنی پڕ لە سالیسیلات: ئەم ماددەیە بە سروشتی لە قاوە، چا، بەهاراتی تیژ و هەندێک خواردنی تامدارکراو بە گیاکاندا هەیە.
- خواردنی خێرا: چونکە بڕێکی زۆر خوێ، شەکر، چەوریی تێر و ماددەی پارێزەریان تێدایە، لەوانەیە ببێتە هۆی زیادبوونی کێش و هەوکردن؛ کە هەردووکیان لە هۆکارەکانی خراپبوونی بارودۆخی تەندروستیدان.
ڕێنمایی گشتی بۆ کۆنترۆڵکردنی هێرشەکانی ئەسمە
جگە لە ڕەچاوکردنی ڕێژەی خۆراک، هۆکاری ژینگەیی و ڕەفتاریش کاریگەرییان لەسەر نەخۆش هەیە:
- دوورکەوتنەوە لە هاندەرەکان: وەک تۆز، دووکەڵ، شێی زۆر و بۆنی توند.
- کێشی تەندروست: کەمکردنەوەی کێش لای ئەو کەسانەی قەڵەون یارمەتی باشترکردنی نیشانەکان دەدات.
- پاراستن لە جگەرەکێشان: پێشنیار دەکرێت بە تەواوی جگەرە نەکێشرێت و لە دووکەڵی جگەرەی کەسانی دیکەش دووربکەونەوە، بە تایبەتی منداڵان.
- بەردەوامبوون لە بەکارهێنانی دەرمان: سپرەی پێشگیری و ئارامکەر بە پێی ڕێنمایی پزیشک بەکاربهێنە و هەمیشە سپرەی فراوانکەری بۆرییەکانی هەناسەدان لەگەڵ خۆت بهێڵە.
کەی دەبێت دەستبەجێ سەردانی پزیشک بکەیت؟
کاتێک ئەم نیشانانە دەردەکەون، داوای چاودێریی پزیشکیی فریاکەوتن بکە:
- تەنگەنەفەسی توند، تەنانەت لە کاتی پشوودانیشدا.
- باشنەبوونی نیشانەکان دوای بەکارهێنانی ئامێری هەناسەدان.
- شینبوونی ناخنەکان یان لێوەکان.
- سەرلێشێواوی یان لەدەستدانی هۆش.
- قورسایی لە قسەکردن یان ڕۆیشتن.
- ئاوسانی ڕوو، لێو یان قوڕگ (لە حاڵەتی هەستیاریی تونددا).
پرسیارە باوەکان
کام خواردنان بۆ تووشبووان بە ئەسمە گونجاو نین؟
باشترە بڕی خواردنی پڕ لە سەلفایت و سالیسیلات کەم بکرێتەوە، لە هاندەرە هەستیارییە تایبەتییەکان دووربکەوێتەوە و خواردنی خێرا و ئەو خواردنانە کەم بکرێنەوە کە گاز و ئاوسان دروست دەکەن.
چی دەبێتە هۆی ئەسمە؟
ئەم نەخۆشییە لە تێکەڵەی هۆکاری بۆماوەیی و ژینگەییەکانەوە دروست دەبێت. سیستەمی بەرگریی جەستە بە شێوەیەکی زۆر وەڵامی هاندەرەکان دەدات، وەک ڤایرۆس، تۆز یان گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا؛ ئەمەش دەبێتە هۆی تەسکبوونی ڕێڕەوەکانی هەناسەدان.
ئاستی پاکوخاوێنیی پێویست چەندە؟
هەندێک تیۆری ئاماژە بەوە دەکەن کە پاکوخاوێنیی زۆر لە کۆمەڵگاکانی سەردەمدا لەوانەیە ئەگەری تووشبوون بە نەخۆشییە هەستیارییەکان و ئەسمە زیاد بکات؛ چونکە منداڵان لە تەمەنی زوودا کەمتر بەرکەوتەی زیندەوەران و پەراسووەکان دەبن.
لە پزیشکی منداڵەکەم چی چاوەڕێ بکەم؟
پزیشک نیشانەکان و مێژووی پزیشکیی منداڵەکە هەڵدەسەنگێنێت و لەوانەیە تاقیکردنەوەی کارکردنی سییەکان (پێوانەکردنی هەناسەدان) یان تاقیکردنەوەی هەستیاریی پێست داوا بکات، بۆ دیاریکردنی هاندەرەکان و دانانی پلانی چارەسەر کە دەرمانی کۆنترۆڵی درێژخایەن یان دەرمانی خێراکار لەخۆدەگرێت.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ یان پسپۆڕی خۆراک ناگرێتەوە. پێش هەر گۆڕانکارییەک لە ڕێژەی خۆراک یان چارەسەردا ڕاوێژ بەوان بکە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- خواردنی باش بۆ ئەسمە؛ چی بخۆین؟
- ترشەڵۆکی مزمن و ئەسمە: پەیوەندییەکەیان
- ئاستما نەخۆشییەکی مەترسیدارە: ئاستما
- ئەسمی کۆکەیی؛ نیشانە و چارەسەر
- زیاتر دەربارەی ڕەبۆ
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team