خرخرەی منداڵ زۆرجار بەهۆی بندبوونی کاتی لووت یان گەشەکردنی ڕێگاکانی هەناسەدانەوەیە، بەڵام دەنگی بەردەوام ڕەنگە پێویستی بە پشکنینی پزیشکی هەبێت.
تێگەیشتن لە خرخرەی منداڵ و دەنگەکانی تری هەناسەدان
خرخرە دەنگێکی خشەخشەییە کە لە کاتی خەوتندا دروست دەبێت، کاتێک ماسولکە شل‌بووەکانی بەشی سەرەوەی ڕێگای هەناسەدان بەشێک لە ڕێچکەی هەوا دەگرن و دەبنە هۆی لەرزینی شانەکان. هەرچەندە زۆر باو نییە، نزیکەی ٣% تا ٩%ی ساواکان کاتێک تەمەنیان دەبێتە ٣ مانگ، بە شێوەیەکی بەردەوام خرخرە دەکەن.
ئاسانە ئەمە لەگەڵ دەنگەکانی تری خرخرە یان شێوازەکانی هەناسەدان تێکەڵ بکرێت:
- سترایدۆر (Stridor): دەنگێکی بەرز و یەکدەستە کە بەهۆی سنوورداربوونی ڕێچکەی هەوا لە بەشی سەرەوەی ڕێگای هەناسەدانەوە دروست دەبێت.
- ویزینگ (Wheezing): دەنگێکی مۆسیقایە کە لە کاتی هەناسەهەڵکێشان یان هەناسەدانەوە دەبیسترێت و نزیکەی نیوەی ساواکانی خوار تەمەنی ١ ساڵ دەگرێتەوە.
- قڕقڕە (Crackles): دەنگێکی تق‌تق یان قڕقڕەییە کە زۆرجار پەیوەندی بە نەخۆشییەکانی سییەکان یان تووشبوونەکانی ڕێگای هەناسەدانەوە هەیە.
- هەناسەهەڵمژین: وەستانی درێژخایەنی هەناسەدان کە بە هەناسەیەکی قوڵ دوای دەکەوێت؛ ئەمە دەتوانێت نیشانەی وەستانی هەناسە لە خەودا بێت.
هۆکارەکانی خرخرە لە منداڵاندا
چەندین هۆکار دەتوانن ئەگەری خرخرەکردنی منداڵ زیاد بکەن:
- ڕێکخستنی جەستەیی: لادانی دیواری ناوەڕاستی لووت، چەناگەی بچووک، یان گەورەبوونی لۆزەی پشتەوەی لووت و لۆزەکان دەتوانێت ڕێچکەی هەوا تەنگ بکات.
- هۆکارە ژینگەییەکان: بەرکەوتن بە دووکەڵی جگەرەی کەسانی تر دەتوانێت ڕێگای هەناسەدان هەوکردوو بکات.
- شێوازی شیرپێدان: هەندێک بەڵگە پێشنیار دەکات کە شیرپێدانی دایک ڕەنگە پارێزەر بێت لە خرخرە؛ بۆیە منداڵانی بە بوتڵ شیرخواردوو ڕەنگە زیاتر تووشی ببن.
- حاڵەتە پزیشکییەکان: سندرۆمی داون یان ناهەموارییە لەدایکبووییەکانی تر دەتوانن مەترسی زیاد بکەن.
خرخرەی منداڵ ئاساییە یان نا؟
لە زۆر حاڵەتدا، خرخرەی نەرم و هەندێکجارە ئاساییە و جێی نیگەرانی نییە. بەڵام ئەگەر دەنگەکە بەرز و بەردەوام بێت، ڕەنگە نیشانەی کێشەیەکی جدیتر بێت.
لاریگۆمالاسیا یەکێکە لەو حاڵەتانەی کە لەوانەیە وەک خرخرە دەربکەوێت. ئەمە کاتێک ڕوودەدات کە ڕێگای هەناسەدان لە کاتی هەناسەهەڵکێشاندا بەشێک دادەخرێت. بە پێچەوانەی خرخرەی ئاسایی، دەنگی لاریگۆمالاسیا لە کاتی بەئاگا بوونی منداڵیش دەکرێت ببیسترێت، و زۆرجار کاتێک منداڵەکە بە پشت دەخەوێت خراپتر دەبێت.
ئایا ساواکان تووشی وەستانی هەناسە لە خەودا دەبن؟
بەڵێ، ساواکان دەتوانن تووشی وەستانی هەناسە لە خەودا ببن؛ ئەمە وەستانی هەناسەدان لە کاتی خەوتندا لەخۆدەگرێت.
وەستانی هەناسەی خەوی گیراوە (OSA) کاتێک ڕوودەدات کە ڕێگای سەرەوەی هەناسەدان زۆر تەنگ دەبێتەوە. نیشانەکانی ئەمانەن:
- خرخرەی بەرز و زۆر.
- هەناسەدان بە دەم یان ئارەقکردنی شەوانە.
- خەوی نائارام و بەئاگاهاتنەوەی زۆر.
- خەوتن بە ملێکی درێژکراوە.
وەستانی هەناسەی ناوەندی کاتێک ڕوودەدات کە مێشک نیشانەی نایەکسان دەنێرێت و دەبێتە هۆی وەستانی هەناسەدان و شینبوونی ڕەنگی پێست. ئەمە زۆرجار پەیوەندی بە سیستەمی دەمارەکانی لە گەشەدابوون یان بەکارهێنانی پێشووی دەرمانەوە هەیە.
کەی پێویستە پزیشک ببینن؟
ئەگەر منداڵەکەت لە هەفتەیەکدا سێ شەو یان زیاتر خرخرە بکات، ڕاوێژ بە پزیشکی منداڵان بکە. ئەگەر ئەم نیشانە ئاگادارکەرانەیانە تێبینی کرد، دەستبەجێ یارمەتیی پزیشکی وەربگرە:
- شینبوونی ڕەنگی پێست.
- فراوانبوونی کونەکانی لووت.
- شیرنەخواردنی باش یان زیادنەکردنی کێش بە شێوەی باش.
- هەناسەدانی کەم‌قووڵ یان بە شێوەیەکی نائاسایی خاو.
- هەناسەهەڵمژین، خنکان یان ماوەیەکی درێژ لەنێوان هەناسەکاندا.
پرسیارە باوەکان
خرخرەی منداڵ لە کاتی خەوتندا چۆن دەنگ دەدات؟
دەنگێکی خشەخشەییە کە لە پشت قوڕگ دەردەچێت و بەهۆی لەرزینی شانە نەرمەکان لە کاتی خەوتندا دروست دەبێت.
هۆکارەکانی خرخرەی منداڵ چین؟
گرفتنی لووت، هەستیاری، لادانی دیواری ناوەڕاستی لووت، گەورەبوونی لۆزەکان یان بەرکەوتن بە دووکەڵی تووتون دەتوانن هۆکاری بن.
ئەگەر منداڵەکەم خرخرە بکات چی بکەم؟
ئەگەر خرخرەکە نەرم و هەندێکجارە بێت، بە گشتی پێویست بە چارەسەری نییە. ئەگەر بەرز و بەردەوام بێت، یان لەگەڵ هەناسەهەڵمژین بێت، بۆ پشکنینی جەستەیی یان تاقیکردنەوەی خەو پەیوەندی بە پزیشکی منداڵانەوە بکە.
بەرپرسیارێتیی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و ڕاوێژی پزیشکی پێک ناهێنێت. هەمیشە بۆ هەر پرسیارێک سەبارەت بە حاڵەتێکی پزیشکی، ڕاوێژ بە دابینکەرێکی تەندروستیی شایستە بکە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- بەبێ کاتژمێری زەنگدار لە خەو هەڵستە
- زانوبەند لە کاتی خەوتندا؛ ڕێنمایی بەکارهێنان
- هۆکارە پزیشکییەکانی لە خەو هەستان
- کەمی خەو و خێرایی کاردانەوە: مەترسی و تاقیکردنەوە
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team