بۆچی لە جەژنی سوپاسگوزاری بەبێ گۆشتی بوقەلمووندا کەمخەوی ڕوودەدات؟
بە پێچەوانەی باوەڕی باو، خوانی نەریتیی جەژنی سوپاسگوزاری بەبێ گۆشتی بوقەلموون هۆکاری سەرەکی خەوی نائارام نییە. لە ڕاپرسییەکدا لە ١٬٢٥٠ گەورەسال، فشار و دڵەڕاوکێ هۆکاری سەرەکی لەدەستدانی خەو بوون؛ ٣٤٫٧٪ی بەشداربووان ئەم هۆکارانەیان باس کرد. پابەندبوونە خێزانییەکان دووەمین هۆکاری باو بوون، بە ڕێژەی ٢٧٫٤٪.
بارگرانیی میوانداری دەتوانێت کاریگەرییەکی بەرچاو لەسەر پشوودان دابنێت. ئەوانەی میوانداریی جەژنەکە دەکەن، بە تێکڕا ٥١ خولەک خەویان کەم دەبێتەوە. زۆرجار ئەمە بەهۆی فشارەکانی ڕێکخستنی میوانان، ئامادەکردنی ماڵ و بەڕێوەبردنی خواردنەکەوەیە.
هۆکارەکانی تری خەوی خراپ ئەمانەن:
- گۆڕانکارییەکانی خۆراک: خواردنی بڕی زیاتر لە خواردنی باوی جەژنی سوپاسگوزاری کە کاربۆهایدراتی زۆری تێدایە، هەروەها خواردنەوەی کحول، دەتوانن کوالێتی و ماوەی خەو تێکبدەن.
- گۆڕینی ڕۆتین: زووتر نەخەوتن و خواردنی شەوانەی درەنگ زۆرجار کاریگەریی نەرێنی لەسەر ماوە و کوالێتی خەوی خەڵک دادەنێن.
- خواردنەوەی کحول: نزیکەی ٣٥٫٢٪ی ئەوانەی خەویان کەم بووەتەوە ڕایانگەیاندووە زیاتر لە ئاسایی کحولیان خواردووە، بە بەراورد بە ٢٨٫٤٪ی گشتیی گرووپەکە.
کاریگەریی جەژنی جومعەی ڕەش و گەشت
عادەتەکانی کارکردن و بازاڕکردن لە ڕۆژی دوای ڕۆژی سوپاسگوزاریش ڕۆڵیان هەیە. زیاتر لە نیوەی ئەوانەی خەویان کەم بووەتەوە (٥٢٫٤٪) لە جەژنی جومعەی ڕەش کار دەکەن، و ئەم گرووپە بە تێکڕا ٥٠ خولەک خەوی لەدەست دەدات. لە کاتێکدا تەنها ١٤٫٣٪ی ئەوانەی خەویان کەم بووەتەوە تاوانی بازاڕکردن دەخەنە ئەستۆ، ٤١٫٧٪ی ئەوانەی لە جەژنی جومعەی ڕەش بازاڕ دەکەن ڕاپۆرتی لەدەستدانی یەک کاتژمێر یان زیاتر خەو لە هەر شەوێکدا دەدەن.
گەشتیش دەتوانێت هۆکار بێت، هەرچەندە لە فشار کەمتر باوە. نزیکەی ١٦٫٤٪ی بەشداربووانی ڕاپرسییەکە شەوانە گەشتیان کرد و نزیکەی ٢٠ خولەکیان لە خەویان کەم بووەوە. ناڕەحەتییە باوەکان ئەمانە بوون:
- ژینگەی نەخەوتنی ناڕەحەت (٢٠٫٤٪).
- دەوروبەری نامۆ (١٧٫٢٪).
- فشار و دڵەڕاوکێ (٣٢٫٣٪).
چۆن کەمخەوی لە جەژنی سوپاسگوزاریدا ڕێگری لێ بکەین
پاراستنی عادەتە تەندروستەکان دەتوانێت یارمەتیت بدات لە ماوەی بۆنەکاندا پشووت پێوە بێت. پسپۆڕان ئەم ئامۆژگارییانە پێشنیار دەکەن:
- چاودێریی بڕی خواردن و خواردنەوە: کحول و خواردنی زۆر سنووردار بکە. دوای کاتژمێر ١٢:٠٠ی نیوەڕۆ کافایین مەخۆ و ئاوی پێویست بخۆرەوە.
- پێشینەدان بە تەندروستی: هەوای تازە هەڵمژە و جووڵەی جەستەیی بکە، بە تایبەتی پێش خەوتن.
- پێشوەختە پلانی دابنێ: خانەخوێکان پێویستە خشتەی کاتەکانیان ڕێک بخەن بۆ ئەوەی شڵەژانە ئەگەرییەکان لەبەرچاو بگرن.
- پەیوەندی بکە: بە میوانان و خێزانەکەت بڵێ کە خەوتن بۆت گرنگە، بۆ ئەوەی چاوەڕوانییەکانیان بگونجێنن.
- شتە ئاسوودەکەرەکان لەگەڵ خۆت ببە: ئەگەر گەشت دەکەیت، بالێفێکی دڵخواز، ئامێری دەنگی سپی، چاوبەندێکی خەو یان پەکەیەکی گەشتی لەگەڵ خۆت ببە بۆ ئەوەی ژینگەی ماڵەکەت لەبیر بخاتەوە.
پرسیارە باوەکان
بخۆ، بخۆرەوە، و… ماندوو ببە؟
بەڵێ، زۆرخواردن و خواردنەوە دەتوانن کاریگەری لەسەر خەو دابنێن. لە کاتێکدا ٥١٫٢٪ی ئەوانەی زیاتر دەخەون ئەمانە بە هۆکار دەزانن، ٢٩٫٤٪ی ئەوانەی خەویان کەم بووەتەوە تاوانی خواردن و خواردنەوە دەخەنە ئەستۆ.
ئایا گەشتکردن بۆ جەژنی سوپاسگوزاری ماندوومان دەکات؟
دەتوانێت. ئەوانەی شەوانە گەشت دەکەن ڕاپۆرتیان داوە نزیکەی ٢٠ خولەک خەویان کەم بووەتەوە، زۆرجار بەهۆی ژینگەی نامۆ یان فشارەوە.
چۆن کەمخەوی لە جەژنی سوپاسگوزاریدا ڕێگری لێ بکەین؟
دەتوانیت بە دوورکەوتنەوە لە کافایین دوای نیوەڕۆ، کەمکردنەوەی کحول، بەردەوامبوون لە ڕۆتینی جووڵە و بەکارهێنانی جێخەوی ئاشنا لە کاتی گەشتدا، ڕێگری لە کەمخەوی بکەیت.
کەی پێویستە پزیشک ببینیت
ئەگەر بێخەوییەکی درێژخایەن، دڵەڕاوکێیەکی توند کە ڕێگەت لە خەوتن دەگرێت، یان خراپبوونی کوالێتی خەوت هەبوو و چەند ڕۆژێک دوای کۆتاییهاتنی ڕۆتینی جەژنەکە خەوت ئاسایی نەبووەوە، ڕاوێژ بە دابینکەری چاودێریی تەندروستی بکە.
بەربەست: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و ڕاوێژی پزیشکی نییە. هەمیشە لەبارەی هەر پرسیارێک سەبارەت بە بارودۆخی پزیشکیتەوە ڕاوێژ بە دابینکەرێکی چاودێریی تەندروستیی شایستە بکە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- چاودێری خەو بە کاتژمێری زیرەک
- کۆتایی هەفتە و قەرەبووکردنەوەی کەمی خەوتن
- توێژینەوەی نوێی درێژی شەپۆلی ڕووناکی و خەو
- سەرئێشەی بەیانی: هۆکار و چارەسەر
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team