جراحی پیچ خوردن قوزک پا یک گزینه درمانی است که زمانی توصیه می‌شود که درمان‌های سنتی یا فیزیوتراپی در بازگرداندن ثبات و عملکرد مفصل شکست خورده باشند.
درجات پیچ خوردن مچ پا چیست؟
این آسیب زمانی رخ می‌دهد که رباط‌های متصل‌کننده استخوان‌های مچ پا و پاشنه بیش از حد کشیده شوند. این آسیب به سه درجه تقسیم می‌شود:
- درجه اول: کشیدگی خفیف رباط‌ها همراه با درد و تورم کم؛ دوره بهبودی از یک تا سه هفته است.
- درجه دوم: پارگی جزئی رباط‌ها که با درد متوسط، کبودی و عدم ثبات مفصل همراه است؛ دوره بهبودی بین ۳ تا ۶ هفته است.
- درجه سوم: پارگی کامل رباط‌ها که منجر به درد شدید، از دست دادن دامنه حرکتی و ناتوانی در راه رفتن می‌شود و بهبودی آن ممکن است چندین ماه طول بکشد.
چه زمانی جراحی پیچ خوردگی مچ پا لازم است؟
بسیاری از بیماران نیازی به مداخله جراحی ندارند، اما پزشک ممکن است در موارد خاص جراحی پیچ خوردگی مچ پا را توصیه کند، از جمله:
- تکرار آسیب یا درمان نشدن صحیح آسیب اولیه.
- وجود پارگی یا کشیدگی در رباط‌ها که منجر به ناپایداری مفصل شود.
- بروز مشکل در حرکت پا یا شلی شدید رباط‌ها.
- تداوم درد و تورم با وجود پایبندی به فیزیوتراپی.
جزئیات عمل ترمیم رباط مچ پا
هدف از عمل ترمیم رباط مچ پا، سفت کردن رباط‌های جانبی و خارجی برای بازگرداندن ثبات به مفصل است.
انواع روش‌های جراحی
- سفت کردن رباط‌ها: اگر پارگی جزئی باشد، رباط‌های موجود با کشیده و محکم کردن اصلاح می‌شوند.
- پیوند تاندون: در صورت آسیب شدید، از تاندون‌های اهداکننده یا بافت‌های رباط‌های مجاور برای ترمیم بخش‌های آسیب‌دیده استفاده می‌شود.
- جراحی آرتروسکوپی: جراح از یک دوربین کوچک برای برداشتن تکه‌های کوچک استخوانی (در صورت شکستگی) یا پاکسازی بقایای تاندون‌ها و رباط‌های پاره شده استفاده می‌کند.
آمادگی‌ها و بیهوشی
آمادگی‌ها شامل آزمایش خون جامع و قطع مصرف داروهای ضدالتهابی مانند ایبوپروفن و داروهای ضد انعقاد خون مانند آسپرین و کومادین (به‌ویژه برای سالمندان) است. عمل از یک تا دو ساعت طول می‌کشد و تحت بیهوشی کامل انجام می‌شود؛ همچنین برای کاهش دردهای روز اول، یک تزریق عصبی پشت زانو صورت می‌گیرد.
بهبودی پس از جراحی پیچ خوردن قوزک پا
بیمار برای بازگشت به فعالیت‌ها یک برنامه زمانی تدریجی را طی می‌کند:
۱. هفته اول: قرار دادن پا در گچ سبک، استفاده از عصا یا ویلچر و بالا نگه داشتن ساق پا.
۲. بعد از دو هفته: ارزیابی زخم، کشیدن بخیه‌ها و جایگزینی گچ با بریس‌های فیبرگلاسی به مدت یک ماه.
۳. بعد از یک ماه و نیم: استفاده از بریس‌های راه رفتنی (Boot) قابل جدا شدن و شروع تمرینات فیزیوتراپی سبک.
۴. بعد از دو ماه و نیم: حذف کامل بریس راه رفتن و شروع فعالیت‌های شدیدتر مانند دویدن و پریدن تحت نظارت متخصص.
عوارض جانبی و مضاعفات
احساس برخی علائم پس از عمل شایع است، مانند:
- تورم و درد: تورم ممکن است بیش از دو ماه ادامه یابد که با کمپرس یخ و بانداژهای فشاری کاهش می‌یابد.
- تغییرات جسمی: ممکن است خشکی مفصل یا تحلیل عضلات ساق پا به دلیل کم‌تحرکی رخ دهد که با تمرینات درمانی درمان می‌شود.
- علائم عمومی: احتمال بروز تب، حالت تهوع یا یبوست به دلیل داروهای بیهوشی وجود دارد.
سوالات متداول
درمان پیچ خوردن قوزک پا چگونه است؟
درمان به شدت آسیب بستگی دارد؛ موارد ساده در منزل با استراحت، یخ، فشار با بانداژ کشی و بالا بردن پا درمان می‌شوند. درمان‌های دیگر شامل مسکن‌هایی مانند استامینوفن و ناپروکسن، یا استفاده از عصا و بریس‌های پلاستیکی است و در موارد شدید به فیزیوتراپی یا جراحی منجر می‌شود.
چگونه از پیچ خوردن مچ پا پیشگیری کنیم؟
می‌توان ریسک را با پوشیدن کفش‌های مناسب، انجام گرم کردن پیش از ورزش‌های سخت و توجه به سطوح پیاده‌روی کاهش داد. همچنین تمرینات تقویت مچ پا و ماساژ ملایم ناحیه اطراف مفید است.
آیا ماساژ به بهبودی کمک می‌کند؟
بله، ماساژ می‌تواند جریان خون را افزایش دهد، اما توصیه می‌شود تا ۷۲ ساعت پس از آسیب شروع نشود. تکنیک‌های مختلفی مانند ماساژ لنفاوی برای تخلیه مایعات اضافی و ماساژ ورزشی برای حفظ حرکت مفصل وجود دارد.
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده علائم هشداردهنده زیر پس از جراحی، باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید:
- تداوم تب برای بیش از سه روز.
- احساس دردهای شدید و حاد در ساق پا که با مسکن برطرف نمی‌شود.
- مشاهده قرمزی ناگهانی و رو به افزایش در محل زخم.
- ترشح مایعات از ناحیه عمل جراحی.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشورت با پزشک متخصص نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- سندرم فیبرومیالژی چیست و چه درمان‌هایی دارد؟
- درمان و جراحی کوتاهی انگشتان پا
- علت سیاتیک در زنان و مردان و روش‌های درمان آن
- بهترین روش‌های درمان فتق دیسک و کاهش دردهای کمر
- بیشتر درباره عضلات، تاندون‌ها و آسیب‌ها
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team