Semptomları kontrol altına almak ve atakları önlemek için kullanılan farklı astım inhaler ilaçları ve diğer tedavi seçenekleri hakkında bilgi edinin.
Astım Tedavi Yöntemleri Genel Bakış
Astım, bronş tüplerinin iltihaplanıp daralmasıyla nefes almayı zorlaştıran kronik bir akciğer hastalığıdır. Bu durum öksürük, hırıltılı solunum ve göğüste sıkışma hissine yol açabilir. Tamamen iyileştirici bir kür olmasa da, çeşitli astım tedavi yöntemleri kişilerin durumlarını yönetmelerine ve sağlıklı bir yaşam sürmelerine yardımcı olur.
Astım İlaçları Türleri
Sağlık kuruluşları, durumu yönetmek için genellikle iki ana kategori ilaç reçete eder.
Hızlı Rahatlatıcı Seçenekler
Kurtarıcı ilaçlar, hava yollarının etrafındaki kasları gevşeterek akut astım semptomlarını hafifletir.
- Kısa etkili beta-agonistleri: Hızlı rahatlama için temel seçeneklerdir; levalbuterol, epinefrin ve albuterol içerirler.
- Antikolinerjikler: Ipratropium gibi ilaçlar hava yollarını açmaya ve mukusu azaltmaya yardımcı olur, ancak beta-agonistlerinden daha yavaş çalışırlar.
- Oral kortikosteroidler: Prednizon ve metilprednizolon hava yolu şişkinliğini azaltır.
- Kombinasyon ilaçlar: Bazı kurtarıcı seçenekler, bir antikolinerjiği kısa etkili bir beta-agonist ile birleştirir.
Uzun Süreli Kontrol Seçenekleri
Önleyici ilaçlar, hava yollarını tetikleyicilere karşı daha az hassas hale getirmek için şişkinliği ve mukusu azaltır.
- İnhale kortikosteroidler: Uzun süreli kontrol için en etkili yöntemlerdir; flutikazon, budesonid, mometazon, siclesonid ve beklometazon içerirler.
- Uzun etkili beta-agonistleri: Düz kasları gevşetirler ve mutlaka inhale bir kortikosteroid ile birlikte kullanılmalıdırlar. Örnekler arasında vilanterol, salmeterol ve formoterol bulunur.
- Kombinasyon inhale ilaçlar: Bir kortikosteroidi uzun etkili bir beta-agonist veya bir antikolinerjik ile birleştirebilirler.
- Biyolojikler: Birkaç haftada bir infüzyon veya iğne yoluyla uygulanan bu ilaçlar, inflamasyonu durdurmak için belirli proteinleri hedefler.
- Lökotriyen modifiyeleri: Sıvı veya hap şeklinde bulunan bu ilaçlar zafirlukast, montelukast ve zileuton’u içerir.
- Diğer seçenekler: Teofilin ve kromolin de kasları gevşetmek veya şişkinliği önlemek için kullanılır.
Astım İnhaler İlaçları ve Diğer Cihazların Kullanımı
İlacı akciğerlere ulaştırmanın en yaygın yolu astım spreyleri ve inhalerlerdır. İki ana tür vardır:
- Ölçülü doz inhalerler: Ağızlık aracılığıyla hızlı bir ilaç püskürtmesi sağlamak için bir aerosol kanisteri kullanırlar.
- Kuru toz inhalerler: İlacı yalnızca hasta derin bir nefes aldığında salarlar.
Küçük cihazlarla zorluk yaşayanlar için nebülizatör önerilebilir. Bu makine, sıvı ilacı bir sise dönüştürür; bu yöntem bebekler, yaşlı yetişkinler veya ara parçaları (spacer) kullanamayanlar için genellikle daha kolaydır.
Diğer Tedaviler ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri
İlaçların ötesinde, bazı hastalar bronşiyal termoplasti işlemine girebilir. Bu prosedür sırasında, bir bronkoskop üç ziyaret boyunca aşırı düz kası azaltmak için hava yolu duvarlarına ısı iletir.
Evde Destek ve Yaşam Tarzı
- Nefes egzersizleri: Gereken ilaç miktarını azaltmaya yardımcı olabilir.
- Doğal destekler: Bazı kişiler kafein (hafif bir bronkodilatör), çörek otu yağı, pycnogenol veya kolin ile rahatlama bulur.
- Tetikleyicilerden kaçınma: Tütün dumanı, evcil hayvan tüyü, toz akarları ve iç veya dış mekan küfüne maruz kalmayı azaltmak alevlenmeleri önleyebilir.
Çocuklarda Astım
Çocukluk çağı astımı, yetişkinlerde görülen hastalıkla aynıdır ancak çocuklarda farklı belirtiler görülebilir. Oyun oynarken, gülerken veya ağlarken öksürük nöbetleri geçirebilirler ve fiziksel aktiviteler sırasında daha az enerjiye sahip olabilirler. 5 yaş altındaki çocuklarda standart testlerle onay almak zor olduğu için doktorlar, gece kötüleşen belirtiler gibi kalıpları inceler. Yetişkin astım tedavisi süreçlerinden farklı olarak, çocuklarda dozaj ve uygulama yöntemleri yaşa ve kiloya göre özel olarak ayarlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Noktürnal astım nedir?
Bu, gece kötüleşen astım semptomları anlamına gelir. Astımlı kişilerin yaklaşık %75’i haftada en az bir kez bu belirtilerle uyanır.
Uykuda astım atağı geçirilebilir mi?
Evet, belirtiler gece boyunca alevlenebilir; bu durum kontrol altına alınamamış veya şiddetli astımın bir işareti olabilir.
Astım inhalerleri nasıl kullanılır?
Türe bağlı olarak, ya bir aerosol püskürtmesi almak için kanistere basarsınız ya da kuru tozu çekmek için derin bir nefes alırsınız.
Astım nebülizatörleri nasıl kullanılır?
Bu makineler, sıvı ilacı birkaç dakika boyunca bir maske veya ağızlık aracılığıyla solunan bir sise dönüştürür.
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Siz veya çocuğunuz şu belirtileri yaşıyorsanız derhal tıbbi yardım alın:
- Dudaklarda veya tırnaklarda morarma ya da soluk bir yüz.
- Hızlı nefes alma veya nefes nefese kalma.
- Nefes alma sırasında kaburga çevresindeki derinin içeri çekilmesi.
- Nefes darlığı nedeniyle konuşmada veya yürümede zorluk.
- Kurtarıcı ilaç kullanıldıktan sonra düzelmeyen astım semptomları.
Feragatname: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Tıbbi bir durumla ilgili tüm sorularınız için her zaman kalifiye bir sağlık hizmeti sağlayıcısının rehberliğine başvurun.
İlgili makaleler
- Maruz Kalınan Yaygın Zehirli Madde ve Astım İlişkisi
- Astım Hastalarına Öneriler: 8 Temel Öz Bakım İpucu
- درمان سریع آسم: Hızlı Astım Tedavisi ve Hastaneye Yatış
- Egzersize Bağlı Astım Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?
- Astım hakkında daha fazlası
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team