İş ortamında gazların, tozların veya buharların solunması sonucu hava yollarının şişmesi ve nefes darlığı ile seyreden mesleki astım, iş sağlığını etkileyen ciddi bir durumdur.
Mesleki Astım Nedir ve Nedenleri Nelerdir?
İşle ilişkili astım olarak da bilinen bu durum, bağışıklık sisteminin belirli maddelere tepki vermesi sonucu akciğerlerin tahriş olması, hava yollarının iltihaplanması ve daralmasıyla karakterizedir. Uzmanlar, buna yol açan 400’den fazla tetikleyici madde belirlemiştir; bunlar arasında şunlar yer alır:
- Hayvansal proteinler: Tüy, salya ve deri döküntüleri gibi.
- Kimyasal maddeler: Boyalarda, yapıştırıcılarda ve köpük yalıtım malzemelerinde kullanılanlar.
- Bitkisel maddeler: Buğday, pamuk, keten ve papaya meyvesi gibi.
- Metaller ve gazlar: Nikel, platin, klor gazı ve dumanlar.
Mesleki Astım Belirtileri ve Gelişimi
Mesleki astım belirtileri, neden olan maddeye ve maruz kalma süresine göre değişiklik gösterir ve temel olarak şunları içerir:
- Öksürük ve hırıltı.
- Göğüste sıkışma hissi ve nefes alma güçlüğü.
- Burun akıntısı veya gözlerde kaşıntı gibi diğer semptomlar.
Bu belirtiler maddeye maruz kaldıktan hemen sonra veya günün ilerleyen saatlerinde ortaya çıkabilir; genellikle tatillerde iyileşir ve işe dönüldüğünde tekrarlar. İleri vakalarda, iş bırakıldıktan sonra bile belirtiler kalıcı hale gelebilir.
Mesleki Astım Testleri ve Tanı Süreci
Doktor, iş yerindeki tetikleyici maddeyi belirlemek için şu prosedürleri uygular:
- Akciğer fonksiyon testleri: Hava miktarını ve hızını ölçen spirometri ve iş yerinde veya dışında solunumu izleyen tepe akım metre ölçümleri.
- Mesleki astım testleri: Alerjenler için deri prick testi (kimyasallar için uygun değildir) veya şüphelenilen maddenin küçük bir miktarının solunduğu “provokasyon testi”.
- Diğer incelemeler: Diğer akciğer hastalıklarını dışlamak için göğüs röntgeni veya kan tahlilleri yapılabilir.
Mesleki Astım Tedavisi ve Korunma Yolları
Temel hedef, tetikleyici maddeden kaçınmaktır; çünkü hassasiyet geliştiğinde, maske takılsa bile maddenin çok küçük bir miktarı atağı tetikleyebilir. Mesleki astım tedavisi kapsamında şu seçenekler sunulur:
- Uzun süreli kontrol ilaçları: İnhale kortikosteroidler, lökotrien düzenleyiciler ve uzun etkili beta-agonistler.
- Hızlı etkili ilaçlar: Akut ataklar için kısa etkili beta-agonistler veya şiddetli vakalar için oral ve intravenöz kortikosteroidler.
- Koruyucu önlemler: Sigarayı bırakmak, kilo vermek ve grip aşısı olmak.
Akupunktur, nefes egzersizleri veya yoga gibi tamamlayıcı yöntemler yaşam kalitesini artırabilir, ancak hastalığın kendisini tedavi ettiğine dair yeterli kanıt bulunmamaktadır.
En Yüksek Risk Altındaki Meslekler
Bazı mesleklerde risk daha yüksektir:
- Fırıncılar ve değirmenciler: Un ve enzimler nedeniyle.
- Kuaförler: Boyalar nedeniyle.
- Veteriner hekimler: Hayvansal proteinler nedeniyle.
- Metal ve boya işçileri: Metaller ve kimyasallar nedeniyle.
Sıkça Sorulan Sorular
Mesleki astım nedir?
İş yerindeki tahriş edici maddelerin solunması sonucu ortaya çıkan, hava yollarının daralmasına ve aşırı mukus üretimine neden olan bir astım türüdür.
Bu hastalıktan tamamen kurtulmak mümkün mü?
Tetikleyicilerden kaçınmak esastır; ancak tedavi edilmeden tahriş edici maddelere maruz kalmaya devam edilirse akciğerlerde kalıcı değişiklikler oluşabilir.
Doktor randevusuna nasıl hazırlanmalıyım?
Belirtileri ve ortaya çıkış zamanlarını not etmeniz, iş yerindeki tetikleyici maddelerin bir listesini hazırlamanız ve ortamdaki Maddelerin Güvenlik Bilgi Formlarını (MSDS) incelemeniz önerilir.
Ne Zaman Acilen Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki şiddetli atak belirtileri görüldüğünde acil yardım alınmalıdır:
- Nefes darlığında hızlı kötüleşme veya hırıltının artması.
- Belirtilerin hızlı etkili ilaçlara yanıt vermemesi.
- Çok basit aktiviteler sırasında bile nefes darlığı hissetmek.
Tıbbi Sorumluluk Reddi: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve uzman tıbbi konsültasyonun yerini tutmaz.
İlgili makaleler
- Çocuk Aşıları ve Alerji Arasında İlişki Var mı?
- Suudi Öğrenci Astım Saati İcat Etti: Yeni Sağlık Teknolojisi
- Astım Kontrolünde Yapılan Hatalar ve Önlemler
- Kronik Mide Yanması ve Astım İlişkisi
- Astım hakkında daha fazlası
Photo: nenadstojkovicart, BY 2.0, via flickr.com
approved by: Medica Health team