ئەگەر کۆرۆنات گرت چی بکەیت: لەم ڕێنماییەدا گرنگترین هەنگاوەکان بۆ کەمکردنەوەی بڵاوبوونەوەی تووشبوون و پاراستنی ئەوانەی دەوروبەرتن دەخەینەڕوو.
ئەگەر کۆرۆنات گرت چی بکەیت: ڕێکارە پارێزگارییەکان
ئەگەر تووش بوویت یان گومان دەکەیت تووش بوویت، ئەم هەنگاوانە بە وردی جێبەجێ بکە بۆ کەمکردنەوەی گواستنەوەی ڤایرۆس بۆ کەسانی تر:
- خۆجیاکردنەوە لە ماڵەوە: لە ماڵەوە بمێنەوە و ئەگەر بکرێت ژوورێکی تایبەت و ئاودەستێکی جیاواز بۆ خۆت دابین بکە. لە شوێنە گشتییەکان، وەک قوتابخانە یان شوێنی کار، دوور بکەوە و پاس و گواستنەوەی گشتی بەکارمەهێنە.
- دوورکەوتنەوە لەوانی تر: لە ماڵەوەش لە ئەندامانی خێزانەکەت دوور بکەوە، پەیوەندیت لەگەڵ ئاژەڵە ماڵییەکان کەم بکەوە و کەلوپەلی کەسی، وەک جلوبەرگی خەو، خاولی و پەرداخی خواردن، هاوبەش مەکە.
- پاکوخاوێنی کەسی:
- دەستەکانت بە ئاو و سابون بۆ ماوەی لانیکەم ٢٠ چرکە بشۆ، بە تایبەتی پێش و دوای خواردن، دوای بەکارهێنانی ئاودەست یان دوای کۆکەکردن.
- ئەگەر ئاو و سابون بەردەست نەبوو، ماددەی پاککەرەوەی دەستی بە ڕێژەی لانیکەم ٦٠% ئەلکۆڵ بەکاربهێنە.
- پێش پاککردنەوەی دەستەکانت، چاوان و لووت و دەم مەدەستێنە.
- پاراستنی هەناسەدان: کاتێک ناچاریت لەگەڵ کەسانی تر بیت، ماسک بپۆشە. کاتی کۆکە یان پژمین، دەستمال بەکاربهێنە و پاشان دەستبەجێ بیخەرە ناو سەتڵێکی داپۆشراو؛ ئەگەر دەستمالت بەردەست نەبوو، ناوچەی ئەنجووت بەکاربهێنە.
- پاککردنەوە: ڕووەکان و کەلوپەلە بەکارهاتووەکان بە ئاو و سابون و ماددەی پاککەرەوە پاک بکەرەوە، چونکە ڤایرۆس دەتوانێت بۆ چەندین کاتژمێر یان ڕۆژ لەسەر ڕووەکان بمێنێتەوە.
چاودێریکردنی تەندروستی و نیشانەکان
بە وردی چاودێری گۆڕانکارییەکانی تەندروستیت بکە؛ نیشانە باوەکان تا و کۆکە و هەناسەتەنگی دەگرنەوە. لەبارەی چارەسەرەوە، دژەزیندەکان لە دژی ڤایرۆسەکان سوودبەخش نین، چونکە بۆ بەکتریا بەکاردێن.
سەبارەت بە دەرمانی هایدرۆکسی‌کلۆرۆکین، ڕاسپاردەکان لەبارەی بەکارهێنانی جیاوازن؛ لە سەرەتادا لە بەرنامەکانی چارەسەردا بەکارهێنرا، بەڵام دواتر ئەو ڕێکارە پێشووە پەسەند نەکرا. هەروەها ئاگادارکردنەوە هەیە کە ڕەنگە ڕێژەی مردن لە نێوان تووشبوواندا زیاد بکات.
کەی دەبێت دەستبەجێ سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر ئەم نیشانانەی مەترسیدارەت هەبوو، داوای یارمەتی پزیشکی بە پەلە بکە:
- هەناسەدانی زۆر دژوار یان هەناسەتەنگی.
- هەستکردن بە پەستان لە ناوچەی سنگدا.
- شینبوونەوەی ڕەنگی ڕوو یان لێوەکان.
پرسیارە باوەکان
ئەگەر نیشانەکانی ڤایرۆسی کۆرۆنات دەرکەوت، چی بکەیت؟
زوو داوای یارمەتی پزیشکی بکە، بە تەواوی خۆت لە ماڵەوە جیا بکەرەوە و کاتێک بۆ چوونە لای پزیشک دەڕۆیت، تاکسی یان گواستنەوەی گشتی بەکارمەهێنە.
چۆن پارێزگاری لە کەسانی بەساڵاچوو یان خاوەن نەخۆشییە درێژخایەنەکان بکەم؟
ئەوانەی تەمەنیان لە ٦٠ ساڵ زیاترە، یان نەخۆشیی شەکرە، نەخۆشیی دڵ یان نەخۆشیی درێژخایەنی هەناسەدانیان هەیە، دەبێت وریایی زیاتر بنوێنن و لە کۆبوونەوە گشتییەکان دوور بکەونەوە، چونکە مەترسیی تووشبوونیان زیاترە.
کاتی نەخۆشبوون چۆن مامەڵە لەگەڵ گەشت بکەم؟
ئەگەر تاوت هەیە، نابێت گەشت بکەیت. ئەگەر لە کاتی گەشتدا نیشانەی نەخۆشیت دەرکەوت، دەستبەجێ کارمەندانی فڕۆکەکە ئاگادار بکەرەوە.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگای ڕاوێژ لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ یان وەرگرتنی چاودێریی پزیشکیی پیشەیی ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- نیشانەکانی ئەنفلۆنزای بەراز و چارەسەر
- جۆرەکانی ڤاکسینی کۆرۆنا و کاریگەرییان
- باوکبوون مەترسی سەرماخۆردن کەم دەکات
- جۆرەکانی ئەنفلۆنزا و نیشانەکانیان
- زیاتر دەربارەی هەڵامەت، ئەنفلۆنزا و کۆڤید-١٩
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team