ئەنفلوەنزا و دووگیانی دەتوانن مەترسی تووشبوون بە ڤایرۆس، لەدایکبوونی پێشوەخت یان لەدەستدانی منداڵ زیاد بکەن، بە تایبەتی لە سێ‌مانگی یەکەمدا.
ئەنفلوەنزا و دووگیانی: بۆچی پێکەوە مەترسیدارن؟
لە ماوەی دووگانییدا بەرگریی جەستەی ژن لاواز دەبێت، ئەمەش وا دەکات زیاتر لە مەترسی تووشبوون بە هەوکردنی ڤایرۆسی بێت. ئەم تووشبوونە ڕەنگە ببێتە هۆی ئاڵۆزییە تەندروستییەکان، لەوانە:
- زیادبوونی ئەگەری لەدەستدانی منداڵ، بە تایبەتی لە سێ‌مانگی یەکەمی دووگیانیدا.
- زیادبوونی ئەگەری لەدایکبوونی پێشوەخت.
- زیادبوونی ئەگەری پێویستی بە چوونە نەخۆشخانە بۆ وەرگرتنی چارەسەر.
ڕێگاکانی خۆپاراستن لە ئەنفلوەنزا لە ماوەی دووگانییدا
دەتوانرێت مەترسیی تووشبوون بە پەیڕەوکردنی چەند ڕێوشوێنێکی خۆپارێزی کەم بکرێتەوە:
- ڤاکسین: ڤاکسینی ئەنفلوەنزا یارمەتی پاراستنی دایک دەدات. هەروەها ئەنتی‌بادییەکانی دروستبوو بەهۆی ڤاکسینەکەوە لە ڕێگەی کۆرپەوە دەگەنە کۆرپە و پاراستنێکی بۆ تا تەمەنی شەش مانگ دابین دەکەن.
- پاکوخاوێنی کەسی: دەستەکان بە ئاوی گەرم و سابون بۆ ماوەی لانیکەم ٢٠ چرکە بشۆرە؛ پەنجەکان، نینۆکەکان و پێشەوە و پشتەوەی دەستەکان بسڕە. ئەگەر ئاو بەردەست نەبوو، پاککەرەوەی دەستی کەحول‌دار بەکاربهێنە.
- خۆپاراستن لە دەستلێدانی ڕوو: پێش شۆردنی دەستەکان چاوت، لووتت و دەمت دەست مەلێ؛ چونکە ڤایرۆس بە ئاسانی لە ڕێگەی ئەم ناوچانەوە دەگوازرێتەوە.
- پاککردنەوەی ژینگەی دەوروبەر: ئەو ڕووانە پاک بکەرەوە کە لە ماڵ یان شوێنی کار زۆر دەستلێدەدرێن، بە تایبەتی ئەگەر کەسێکی تووشبوو هەبێت.
- دوورکەوتنەوە لە کۆبوونەوەکان: لە شوێنە قەرەباڵغەکان دوور بکەوە بۆ کەمکردنەوەی ئەگەری تووشبوون لە کەسانی ترەوە.
شێوازی ژیانی تەندروست بۆ بەهێزکردنی بەرگری
خووی ڕۆژانە یارمەتی بەهێزکردنی سیستەمی بەرگری دەدات بۆ بەرەنگاربوونەوەی ڤایرۆسەکان:
- خۆراک: ڕۆژانە لە نێوان ٥ تا ٩ پۆرسە سەوزە و میوە بخۆ بۆ وەرگرتنی دژە ئۆکسیدانەکان.
- ئارامیی دەروونی و جەستەیی: خەوی پێویست وەربگرە و چالاکییەکانی کەمکردنەوەی فشار، وەک مەراقبە و یۆگا، ئەنجام بدە.
پرسیارە باوەکان
ئایا ڤاکسینی ئەنفلوەنزا کۆرپە دەپارێزێت؟
بەڵێ، ئەنتی‌بادییەکان لە دایکەوە لە ڕێگەی کۆرپەوە دەگەنە منداڵ و یارمەتی پاراستنی دەدەن لە تووشبوون تا تەمەنی شەش مانگ.
چۆن دەستەکانم بە دروستی بشۆم بۆ خۆپاراستن لە ڤایرۆسەکان؟
پێویستە بە ئاوی گەرم و سابون دەستەکان بشۆیت و هەموو بەشەکانیان، نێوان پەنجەکان و ژێر نینۆکەکان بۆ لانیکەم ٢٠ چرکە بسڕیت.
لە ماوەی دووگانییدا چ خۆراکێک بەرگری بەهێز دەکات؟
پێشنیار دەکرێت ڕۆژانە لە نێوان ٥ تا ٩ پۆرسە سەوزە و میوە بخورێت بۆ بەهێزکردنی بەرگری بەهۆی دژە ئۆکسیدانەکانەوە.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
کاتێک هەر یەکێک لەم نیشانە مەترسیدارانە دەردەکەوێت، دەبێت دەستبەجێ چاودێریی پزیشکی داوا بکەیت:
- بەرزبوونەوەی زۆری پلەی گەرمی.
- هەناسەدانی قورس.
- دەرکەوتنی نیشانەی توندی ئەنفلوەنزا لە سێ‌مانگی یەکەمی دووگیانیدا یان لە هەر کاتێکی تری ماوەی دووگانییدا.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- پاراستن لە ئەنفلۆنزا بە ڕێگاکانی سادە
- ڕێنمایی چی بکەین و چی نەکەین لە کۆرۆنا
- نەخۆشی کۆرۆنا: نیشانە و ڕێگاکانی پاراستن
- کۆکەی بلغم‌دار و کاریگەری ئەنتیبیۆتیک
- زیاتر دەربارەی هەڵامەت، ئەنفلۆنزا و کۆڤید-١٩
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team