شناخت علائم سرطان چشم از تغییرات بینایی تا ظهور توده‌ها در پلک متغیر است و تشخیص به‌موقع راهکاری مؤثر برای افزایش شانس بهبودی و جلوگیری از نابینایی است.
سرطان چشم چیست؟
این بیماری به عنوان رشد غیرطبیعی سلول‌ها در بخش‌های مختلف چشم یا کره چشم شناخته می‌شود و وضعیتی نادر است که می‌تواند بزرگسالان و کودکان را درگیر کند. انواع آن بر اساس محل درگیری متفاوت است؛ برخی سلول‌های رنگ‌دانه (ملانوما)، غدد سباسه یا شبکیه (رتینوبلاستوما) را هدف قرار می‌دهند و برخی دیگر شامل لنفوم و سرطان سلول squamous هستند.
در برخی موارد، سرطان ثانویه است، به این معنا که از اندام دیگری در بدن به چشم منتقل شده است. اگر به این وضعیت رسیدگی نشود، تومور ممکن است به نواحی دیگر مانند ریه، کبد یا استخوان‌ها گسترش یابد و تبدیل به یک خطر مرگبار شود.
شناسایی علائم سرطان چشم
ممکن است بیماری بدون هیچ نشانه واضحی شروع شود و به‌طور اتفاقی در طول معاینات دوره‌ای کشف گردد. با پیشرفت وضعیت، ممکن است علائم اولیه سرطان چشم شامل موارد زیر باشد:
- تغییرات بینایی: تاری دید، مشاهده جرقه‌های نوری، ظهور نقاط یا خطوط موج‌دار، یا از دست دادن ناگهانی و جزئی بینایی.
- تغییرات ظاهری: ظهور لکه‌های تیره روی عنبیه، تغییر در اندازه یا شکل مردمک، یا تورم چشم.
- علائم پلک: ظهور توده‌ای یا زخم‌هایی که ممکن است خونریزی کنند، تغییر در ظاهر پوست یا ریزش مژه‌ها.
- علائم پیشرفته: احساس درد در چشم یا اطراف آن، یا خروج خون همراه با اشک.
علائم سرطان چشم در کودکان
در کودکان، این بیماری اغلب در شبکیه ظاهر می‌شود و برجسته‌ترین نشانه‌های آن عبارتند از:
- سفید دیده شدن مردمک چشم.
- ابتلا به استرابیسم (لوچی).
- التهاب چشم یا مشاهده نقاط سیاه.
روش‌های تشخیص سرطان چشم
پزشکان برای تأیید وجود تومور و تعیین نوع آن از ابزارهای مختلفی استفاده می‌کنند:
۱. سونوگرافی: برای تصویربرداری از بخش‌های داخلی چشم.
۲. فلوروسین آنژیوگرافی: تزریق ماده رنگی زرد از طریق رگ و تصویربرداری از عروق خونی چشم.
۳. بیوپسی (نمونه‌برداری): برداشتن نمونه‌ای از بافت‌ها یا مایعات چشم برای تحلیل آزمایشگاهی.
۴. تست‌های ژنتیک: به‌ویژه برای کودکان استفاده می‌شود تا مشخص شود سرطان ارثی است یا تصادفی.
اقدامات درمان سرطان چشم
گزینه‌های درمانی بسته به اندازه تومور، مکان آن و میزان تأثیر بر بینایی متفاوت است:
- پرتودرمانی (رادیوتراپی): تاباندن پرتوهای دقیق برای کشتن سلول‌های سرطانی، چه به صورت موضعی و چه خارجی.
- درمان با لیزر: استفاده از اشعه مادون قرمز با انرژی پایین برای بستن عروق خونی تغذیه‌کننده تومورهای کوچک.
- مداخلات جراحی: طیفی از برداشتن بخشی از چشم آسیب‌دیده تا برداشتن کامل چشم در موارد پیشرفته و جایگزینی آن با چشم مصنوعی.
- سایر گزینه‌ها برای کودکان: ممکن است شامل شیمی‌درمانی، سرمای‌درمانی (Cryotherapy) یا درمان با نور باشد.
سوالات متداول
علائم سرطان چشم چیست؟
این بیماری بسته به نوع تومور متفاوت است؛ در پلک به صورت توده‌های قرمز، قهوه‌ای یا سیاه و زخم‌های خونریز، در شبکیه (به‌ویژه در کودکان) به صورت مردمک سفید و در موارد کلی با تاری دید یا لکه‌های تیره در عنبیه شناخته می‌شود.
علائم سرطان پلک چشم چیست؟
غالباً به صورت ظهور توده‌ای است که به‌تدریج رشد می‌کند و رنگ آن قرمز، قهوه‌ای یا سیاه است، یا ایجاد زخم‌های پوستی خونریز و تغییر در بافت پوست پلک.
علائم سرطان شبکیه چشم چیست؟
در کودکان عمدتاً به شکل مردمک سفید رنگ، تاری دید یا ایجاد لوچی در چشم ظاهر می‌شود.
سرطان چشم در کودکان چگونه پیشرفت می‌کند؟
در نتیجه جهش در ژن (RB1) ایجاد می‌شود که مانع تولید پروتئینی می‌شود که تقسیم سلول‌ها را کنترل می‌کند و منجر به رشد تومور می‌گردد. این روند می‌تواند ارثی (غالباً هر دو چشم) یا تصادفی (یک چشم) باشد.
مراحل درمان سرطان چشم کدامند؟
شامل رادیوتراپی، استفاده از لیزر، یا جراحی برای برداشتن تومور یا کل چشم است و در موارد کودکان ممکن است شیمی‌درمانی به کار رود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده هر یک از هشدار‌های زیر، فوراً با متخصص چشم و بینایی مشورت کنید:
- ظهور لکه تیره جدید روی عنبیه.
- وجود توده غیرطبیعی در پلک یا تورم مداوم چشم.
- از دست دادن ناگهانی بخشی از میدان بینایی یا مشاهده جرقه‌های نوری.
- تغییر رنگ مردمک چشم کودک به سفید.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً برای اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشورت پزشکی تخصصی نمی‌باشد.
مقالات مرتبط
- راهنمای جامع سلامت چشم و روش‌های مراقبت از آن
- بررسی علت قرمزی چشم کودکان و درمان التهاب ملتحمه
- علت روزاسه چیست؟ بررسی causes و درمان روزاسه چشمی
- چشم‌ها درباره سلامتی چه می‌گویند؟ ۸ نشانه مهم
- بیشتر درباره بیماری‌های چشم
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team