نیشانەکانی شێرپەنجەی چاو لە گۆڕانی بینین تا گرێی پلک دەگۆڕێن؛ دەستنیشانکردنی زوو دەرفەتی چاکبوونەوە و پاراستنی بینین زیاد دەکات.
شێرپەنجەی چاو چییە؟
ئەم نەخۆشییە گەشەی نائاسایی خانەکانە لە بەشەکانی چاو یان گۆی چاو، و حاڵەتێکی دەگمەنە کە لە گەورەساڵان و منداڵاندا ڕوودەدات. جۆرەکانی بە پێی شوێنی تووشبوون جیاوازن؛ لەوانەیە خانە ڕەنگدانەکان (میلانوما)، غوددە چەورییەکان، یان تۆڕەچاو (ورمی ڕەتیبۆبلاستوما) تووش بکات، هەروەها لیمفۆما و شێرپەنجەی خانە سنگفرشییەکان.
لە هەندێک حاڵەتدا، شێرپەنجەکە لاوەکییە؛ واتە لە ئەندامێکی تری جەستەوە بڵاو بووەتەوە بۆ چاو. ئەگەر چارەسەر نەکرێت، ڕەنگە ورمەکە بۆ ناوچەکانی تری وەک سییەکان، جگەر یان ئێسک بڵاوبێتەوە، کە ئەمە دەتوانێت مەترسی بۆ ژیان دروست بکات.
ناسینەوەی نیشانەکانی شێرپەنجەی چاو
ڕەنگە نەخۆشییەکە لە سەرەتا هیچ نیشانەیەکی ڕوونی نەبێت و بە ڕێکەوت لە پشکنینی بەردەوامدا بدۆزرێتەوە. نیشانە سەرەتاییەکانی شێرپەنجەی چاو هەمیشە دیار نین. بە پەرەسەندنی حاڵەتەکە، ڕەنگە ئەم نیشانانە دەربکەون:
- گۆڕانکارییە بینراوەکان: تەمبوونی بینین، بینینی بریسکەی ڕووناکی، دەرکەوتنی خاڵ یان هێڵی شەپۆلدار، یان لەدەستدانی لەناکاو و بەشەکیی بینین.
- گۆڕانکارییەکانی شێوە: دەرکەوتنی لەکەی تاریک لەسەر پەردەی ڕەنگی چاو، گۆڕانی قەبارە یان شێوەی کوڵمەی چاو، یان ئاوسانی چاو.
- نیشانەکانی پلک: دەرکەوتنی گرێ یان برینی کراوە کە ڕەنگە خوێنی لێ بێت، گۆڕانی دیمەنی پێستی پلک یان کەوتنی مژگ.
- نیشانە پێشکەوتووەکان: هەستکردن بە ئازار لە چاو یان دەوروبەری، یان دەرچوونی خوێن لەگەڵ فرمێسک.
نیشانەکانی شێرپەنجەی چاو لە منداڵاندا
تووشبوونی منداڵان زۆرجار لە تۆڕەچاوە، و لە گرنگترین نیشانەکانی ئەمانەن:
- سپیبوونی کوڵمەی چاو.
- لووچوونی چاو.
- هەوکردنی چاو یان بینینی خاڵی ڕەش.
ڕێگاکانی دەستنیشانکردنی شێرپەنجەی چاو
پزیشکان چەندین ڕێگا بەکار دەهێنن بۆ دڵنیابوون لە بوونی ورم و دیاریکردنی جۆرەکەی:
١. ئەلترەساوند: بۆ وێنەگرتنی بەشە ناوەوەکانی چاو.
٢. وێنەگرتنی ڕەگە خوێنییەکان بە فلۆرەسین: مادەیەکی ڕەنگی زەرد لە ڕێگەی دەمارییەوە دەپەڕێنرێت و ڕەگە خوێنییەکانی چاو وێنەیان لێ دەگیرێت.
٣. بایۆپسی: وەرگرتنی نموونەیەک لە شانە یان شلەی چاو بۆ شیکردنەوەی تاقیگەیی.
٤. تاقیکردنەوە جینییەکان: بە تایبەتی بۆ منداڵان بەکاردێن بۆ دیاریکردنی ئەوەی شێرپەنجەکە بۆماوەییە یان بە ڕێکەوت ڕوویداوە.
ڕێکارەکانی چارەسەری شێرپەنجەی چاو
هەڵبژاردەکانی چارەسەر بە پێی قەبارەی ورم، شوێنەکەی و کاریگەریی لەسەر بینین جیاوازن:
- چارەسەری تیشکی: ئاراستەکردنی کۆمەڵێک تیشکی ورد بۆ کوشتنی خانە شێرپەنجەییەکان، جا تیشکەکان ناوخۆیی بن یان دەرەکی.
- چارەسەری لەیزەر: بەکارهێنانی تیشکی ژێر سوور بە وزەی نزم بۆ داخستنی ڕەگە خوێنییەکانی دابینکەری خوێنی ورمە بچووکەکان.
- دەستێوەردانی نەشتەرگەری: لە لابردنی بەشێک لە چاوە تووشبووەکەوە دەست پێ دەکات و لە حاڵەتە پێشکەوتووەکاندا دەگاتە لابردنی تەواوی چاو و جێگرتنەوەی بە چاوێکی دەستکرد.
- هەڵبژاردەکانی تر بۆ منداڵان: چارەسەری کیمیایی، ساردکردنەوە، یان چارەسەری بە ڕووناکی لەوانەیە لەخۆ بگرێت.
پرسیارە باوەکان
نیشانەکانی شێرپەنجەی پلک چین؟
زۆرجار بە دەرکەوتنی گرێیەک دەردەکەوێت کە بە هێواشی گەشە دەکات و ڕەنگی سوور یان قاوەیی یان ڕەشە، یان بە دەرکەوتنی برینی پێستی خوێناوی و گۆڕانی شێوەی پێستی پلک.
نیشانەکانی شێرپەنجەی تۆڕەچاو چین؟
لە منداڵاندا بە شێوەی سەرەکی بە سپیبوونی کوڵمەی چاو، تەمبوونی بینین، یان لووچوونی چاو دەردەکەوێت.
شێرپەنجەی چاو لە منداڵاندا چۆن پەرە دەسێنێت؟
بەهۆی گۆڕانکارییەکانی جینی (RB1) دروست دەبێت؛ ئەم گۆڕانکارییانە ڕێگری لە بەرهەمهێنانی پرۆتینێک دەکەن کە کۆنترۆڵی دابەشبوونی خانەکان دەکات، و ئەمەش دەبێتە هۆی گەشەکردنی ورم. ئەم گۆڕانکارییە ڕەنگە بۆماوەیی بێت (کە زۆرجار هەردوو چاو تووش دەکات) یان بە ڕێکەوت ڕوو بدات (کە یەک چاو تووش دەکات).
ڕێکارەکانی چارەسەری شێرپەنجەی چاو چین؟
چارەسەرەکان چارەسەری تیشکی، بەکارهێنانی لەیزەر، یان نەشتەرگەری بۆ لابردنی ورم یان تەواوی چاو لەخۆ دەگرن؛ لە حاڵەتی منداڵاندا ڕەنگە چارەسەری کیمیایی بەکاربهێنرێت.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
ئەگەر هەر یەکێک لەم نیشانانەی خوارەوە تێبینی کرد، دەبێت دەستبەجێ ڕاوێژ بە پزیشکی چاو بکەیت:
- دەرکەوتنی لەکەیەکی تاریکی نوێ لەسەر پەردەی ڕەنگی چاو.
- بوونی گرێیەکی نائاسایی لە پلک یان بەردەوامبوونی ئاوسانی چاو.
- لەناکاو لەدەستدانی بەشێک لە مەودای بینین یان بینینی بریسکەی ڕووناکی.
- گۆڕانی ڕەنگی کوڵمەی چاو لە منداڵدا بۆ ڕەنگی سپی.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگای ڕاوێژی پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ڕێنمایی تەندروستی چاو و پاراستنی بینین
- هۆکاری سووربوونەوەی چاو لە منداڵان: چارەسەر
- هۆکارەکانی ڕۆزاسیا و نیشانەکانی
- چاوەکانت چی لە تەندروستیت دەڵێن؟ ٨ نیشانە
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی چاو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team