خوابیدن با دهان باز می‌تواند یک عادت ساده یا نشانه‌ای از مشکلات تنفسی باشد که اغلب منجر به خشکی دهان و کاهش کیفیت خواب می‌شود.
علت خوابیدن با دهان باز چیست؟
افراد ممکن است به دلایل مختلفی در شب از طریق دهان نفس بکشند. برخی از این دلایل موقتی هستند، مانند سرماخوردگی یا آلرژی‌هایی که منجر به گرفتگی بینی می‌شوند. عوامل دیگر مربوط به ساختار آناتومیک بدن هستند، از جمله:
- انسدادهای بینی: پولیپ‌های بینی (رشدهای مخاطی در lining بینی) یا انحراف تیغه بینی (کجی دیواره بین دو سوراخ بینی) می‌توانند جریان هوا را مسدود کنند.
- مشکلات دندانی: ناهماهنگی دندان‌ها ممکن است بستن کامل دهان را دشوار کند.
- اختلالات خواب: آپنه انسدادی خواب (OSA) اغلب باعث تنفس دهانی می‌شود. در کودکان، تورم آدنوئیدها در پشت گلو یکی از دلایل شایع OSA است.
- اجسام خارجی: کودکان خردسال ممکن است به‌طور تصادفی اشیایی را در سوراخ‌های بینی خود قرار دهند که باعث مسدود شدن مجاری تنفسی شود.
مضرات خواب با دهان باز
در حالی که تنفس دهانی گاه‌به‌گاه معمولاً بی‌ضرر است، موارد مزمن می‌تواند منجر به عوارض سلامتی متعددی شود. از آنجایی که بزاق برای محافظت از دهان و حل غذا ضروری است، کمبود آن می‌تواند باعث موارد زیر شود:
- مشکلات سلامت دهان: افزایش خطر پوسیدگی دندان، تحریک لثه‌ها و احتمال بروز عفونت‌های قارچی یا آفت دهان.
- ناخوشایندی گلو و دهان: بیدار شدن با خشکی دهان، ترک لب‌ها یا احساس گلودرد.
- اختلال در خواب: خواب تکه‌تکه، خرپف شدید و سردردهای صبحگاهی به دلیل کاهش سطح اکسیژن.
- خستگی عمومی: مه مغزی در طول روز و احساس خواب‌آلودگی.
- تداخل در درمان: برای کسانی که از درمان فشار مثبت مداوم (PAP) برای آپنه خواب استفاده می‌کنند، باز بودن دهان می‌تواند باعث نشت هوا شده و اثربخشی درمان را کاهش دهد.
برخی شواهد نشان می‌دهند که تنفس دهانی مزمن در کودکان ممکن است شکل صورت و دهان را تغییر دهد، هرچند نتایج تحقیقات در این زمینه متناقض است.
چگونه خوابیدن با دهان باز را متوقف کنیم؟
اگر شما مکرراً با خشکی دهان یا علت گلودرد بعد از خواب مواجه هستید، استراتژی‌های زیر می‌تواند به ترویج تنفس بینی کمک کند:
پاکسازی مجاری بینی
استفاده از دستگاه بخور، شست‌وشوی بینی با سرم شیلی یا اسپری‌های بینی قبل از خواب می‌تواند گرفتگی را کاهش دهد. داروهای ضد آلرژی نیز در صورت تجویز پزشک مفید خواهند بود.
اصلاح عادات خواب
- پوزیشن خواب: خوابیدن به پهلو یا در وضعیت نیم‌نشسته ممکن است مجاری تنفسی را باز کند.
- چسب‌های بینی: نوارهای چسبناک ممکن است سوراخ‌های بینی را باز کرده و جریان هوا را بهبود بخشند، هرچند نتایج مطالعات درباره اثربخشی آن‌ها متناقض است.
- چسباندن دهان: برخی از افراد از یک تکه چسب نرم برای بسته نگه داشتن دهان استفاده می‌کنند. با این حال، این کار برای افرادی که مجاری بینی‌شان مسدود است خطرناک است، زیرا راه جایگزین تنفس را می‌بندد و ممکن است آپنه خواب را بدتر کند.
مداخلات پزشکی
پزشکان ممکن است درمان CPAP یا دستگاه‌های دهانی را برای آپنه خواب توصیه کنند. در موارد شدید، جراحی برای برداشتن پولیپ‌های بینی یا آدنوئیدهای متورم ضروری است.
چه زمانی با پزشک مشورت کنیم؟
اگر علائم هشداردهنده زیر را تجربه می‌کنید، با یک متخصص بهداشت مشورت کنید:
- سردردهای صبحگاهی مکرر یا گلودرد مداوم.
- خرپف شدید، نفس‌نفس زدن یا توقف تنفس در هنگام خواب.
- گرفتگی مزمن بینی یا دشواری در تنفس از طریق بینی.
- پوسیدگی دندان یا مشکلات لثه مرتبط با خشکی دهان.
- خستگی بیش از حد در طول روز علی‌رغم استراحت کامل شبانه.
نکته ویژه برای والدین: اگر نوزاد با دهان باز می‌خوابد، فوراً با پزشک تماس بگیرید. همچنین اگر کودک شروع به خرپف کرد، پس از مدتی دوباره دچار شب‌ادراری شد، یا دچار مشکل در تمرکز و سردردهای صبحگاهی شد، از پزشک کمک بگیرید.
سوالات متداول
آیا با دهان باز خوابیدن ضرر دارد؟
تنفس دهانی گاه‌به‌گاه در زمان سرماخوردگی مضر نیست. اما خوابیدن با دهان باز به صورت مزمن مشکل‌آفرین است زیرا باعث کاهش بزاق می‌شود که می‌تواند منجر به پوسیدگی دندان، بوی بد دهان و اختلال در خواب شود.
خوابیدن با دهان باز نشانه چیست؟
این وضعیت اغلب به معنای وجود انسدادی در مجاری بینی یا یک بیماری زمینه‌ای مانند آپنه انسدادی خواب است. همچنین می‌تواند صرفاً یک عادت باشد.
آیا کم‌آبی بدن باعث می‌شود با دهان باز بخوابیم؟
کم‌آبی باعث باز شدن دهان نمی‌شود، اما تنفس دهانی باعث افزایش دفع مایعات می‌شود که در نتیجه کم‌آبی را تشدید کرده و باعث می‌شود دهان خشک‌تر احساس شود.
سلب مسئولیت پزشکی: این مقاله صرفاً برای اطلاع‌رسانی است و توصیه پزشکی محسوب نمی‌شود. برای هرگونه سوال در مورد شرایط پزشکی خود، همیشه با پزشک یا ارائه‌دهنده واجد شرایط خدمات بهداشتی مشورت کنید.
مقالات مرتبط
- بررسی تأثیر نوشابه بر خواب و کیفیت استراحت شبانه
- علت خواب رفتن دست‌ها در خواب و روش‌های درمان آن
- بررسی تأثیر بر عملکرد مدرسه و موفقیت تحصیلی
- آپنه خواب و تأثیر آن بر سلامت کلیه‌ها
- بیشتر درباره خواب و اختلالات خواب
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team