Mide yanması, mide asidinin yemek borusuna geri kaçması sonucu göğüste veya boğazda hissedilen yanma hissidir. Bu yaygın durum genellikle ciddi değildir ancak sık sık tekrarlıyorsa GÖRH (Gastroözofageal Reflü Hastalığı) belirtisi olabilir.
Mide Yanması Nedir?
Mide yanması, yemek borusunun alt kısmında bulunan kaslı bir kapakçık olan alt özofagus sfinkterinin (AÖS) düzgün kapanmaması durumunda meydana gelir. Bu durum, mide asitlerinin yemek borusuna girmesine ve tahrişe neden olur. Asit reflüsü asidin yukarı doğru hareket etmesi şeklindeki fiziksel süreçken, bu reflü sonucu ortaya çıkan semptom mide yanmasıdır.
Mide Yanması Belirtileri Nelerdir?
En yaygın his, boğazın ortasında ve göğüste duyulan yanma hissidir. Bu durumun diğer belirtileri şunlar olabilir:
- Yemekten sonra veya gece boyunca ortaya çıkan göğüs ağrısı.
- Uzanırken veya öne eğilirken artan rahatsızlık.
- Boğazın arkasında tuzlu, acı veya asidik bir tat.
- Yutma güçlüğü veya göğüste yemeklerin takıldığı hissi.
- Özellikle hamilelik döneminde şişkinlik, geğirme veya ağırlık hissi.
Bebeklerde ve çocuklarda belirtiler; beslenme sırasında huzursuzluk, sırtı yay gibi germe, öksürük veya yemek yemeyi reddetme şeklinde farklılık gösterebilir.
Yaygın Mide Yanması Nedenleri
Temel sebep, AÖS kapakçığının zayıflaması veya düzgün çalışmamasıdır. Buna katkıda bulunabilecek faktörler şunlardır:
- Diyet Tetikleyicileri: Kahve, alkol, çikolata, nane, turunçgiller, domates, sarımsak, soğan ve yağlı veya yağ oranı yüksek gıdalar.
- Yaşam Tarzı Faktörleri: Sigara kullanımı, elektronik sigara, dar kıyafetler giymek veya yatmadan hemen önce büyük porsiyonlu öğünler yemek.
- Fiziksel Durumlar: Fazla kilolu olmak, hiatus hernisi (mide fıtığı) veya hamilelik. Hamilelik sırasında hormonal değişiklikler AÖS’yi gevşetir ve büyüyen rahim mideye baskı yapar.
- Diğer Riskler: Stres, kabızlık ve bazı NSAİİ’ler veya antibiyotikler gibi belirli ilaçlar.
Mide Yanmasını Önleme ve Yönetme
Yaşam tarzınızda yapacağınız belirli düzenlemelerle atakların sıklığını azaltabilirsiniz:
- Yeme Alışkanlıkları: Küçük öğünleri yavaşça yiyin ve gece geç saatlerde yemekten kaçının.
- Yemek Sonrası Bakım: Uzanmadan önce yemekten sonra 3 saat bekleyin.
- Uyku Düzenlemeleri: Yatağınızın baş kısmını 15 ila 20 santimetre yükseltin.
- Genel Sağlık: Sağlıklı bir kiloyu koruyun ve tütün ürünlerinden uzak durun.
Mide Yanması Tedavi Seçenekleri
Birçok kişi reçetesiz (OTC) ilaçlar kullanarak rahatlama sağlar:
- Antasitler: Hızlı rahatlama için mide asidini nötralize ederler. İyice çiğnemek etkisini hızlandırabilir.
- H2 Blokörleri: Famotidin ve simetidin gibi ilaçlar asit üretimini azaltır ve antasitlerden daha uzun süreli rahatlama sağlar.
- Proton Pompası İnhibitörleri (PPI): Omeprazol, lansoprazol ve esomeprazol gibi ilaçlar asidi daha da azaltır.
Nadir durumlarda, ilaçlar yetersiz kaldığında veya AÖS ciddi şekilde işlev kaybına uğradığında cerrahi müdahale gerekebilir.
Mide Yanması Teşhisi ve Komplikasyonlar
Semptomlar devam ederse, bir doktor gastroözofageal reflü hastalığını (GÖRH) kontrol etmek için endoskopi, baryumlu röntgen veya pH izleme yöntemleriyle bu durumun teşhisini koyabilir.
Tedavi edilmeyen kronik reflü, şu mide yanmasının zararları ile sonuçlanabilir:
- Yemek Borusu Hasarı: İltihaplanma (özofajit), ülserler veya yemek borusunun daralması (striktürler).
- Barrett Özofagusu: Yemek borusu astarında kanser öncesi değişiklikler.
- Diğer Sorunlar: Asidin diş minesini aşındırması nedeniyle diş çürümeleri, ses kısıklığı veya kronik öksürük.
SSS
Mide yanması nedir?
Mide asidinin yemek borusuna geri kaçmasıyla oluşan, karnın üst kısmında veya göğüste hissedilen yanma şeklindeki rahatsızlıktır.
Bebeklerde ve çocuklarda mide yanması sebebi nedir?
Bebeklerde genellikle sindirim sisteminin henüz tam gelişmemiş olmasıyla ilgilidir. Daha büyük çocuklarda ise gevşemiş bir kas kapakçığı, fazla kilo veya pasif içiciliğe maruz kalma neden olabilir.
Hamilelikte hangi mide yanması ilaçları güvenlidir?
Kalsiyum karbonat ve magnezyum hidroksit antasitler genellikle güvenlidir. H2 blokörleri ve PPI’lar kullanılabilir ancak özellikle demir takviyesi alıyorsanız önce bir doktora danışmalısınız.
Hangi mide yanması ilacı geri çağrıldı?
Ranitidin, FDA’nın kanserojen bir madde ile kontamine olduğunu tespit etmesinin ardından 2020 yılında piyasadan kaldırılmıştır.
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlarda derhal tıbbi yardım alın:
- Geçmeyen göğüs ağrısı, baskı veya yanma (bunlar kalp krizi belirtisi olabilir).
- Kan kusmak veya kahve telvesine benzeyen materyaller çıkarmak.
- Siyah, bordo veya kanlı dışkı.
- Açıklanamayan kilo kaybı veya yutma güçlüğü.
- 2 haftadan uzun süre reçetesiz ilaç kullanımı gerektiren semptomlar.
Feragatname: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Teşhis ve tedavi için her zaman bir sağlık uzmanına danışın.
İlgili makaleler
- Tüp Mide Cerrahisi Nedir? Faydaları ve Riskleri
- Mide İltihabı Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
- Yemek Sonrası Mide Ağrısı Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
- Mide Ekşimesi Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
- Mide, Yemek Borusu ve Reflü hakkında daha fazlası
Photo: Nutrition, Food Safety & Health, CC0 1.0, via flickr.com
approved by: Medica Health team