بزانە CPAP و کۆرۆنا چۆن کاریگەری لەسەر یەکتر دەکەن، مەترسییەکانی وەستانی هەناسە لە خەودا و ڕێنمایی بەکارهێنانی ئامێرەکە لە کاتی تووشبووندا.
تێگەیشتن لە وەستانی هەناسە لە خەودا و کۆرۆنا
وەستانی هەناسەی گیرکەری لە خەودا (OSA) و ڤایرۆسی کۆرۆنا هەردووکیان کاریگەری لەسەر سیستەمی هەناسەدان دەکەن و دەتوانن ئاستی ئۆکسجینی خوێن کەم بکەنەوە. بەهۆی ئەم کاریگەری هاوبەشە لەسەر هەناسەدان و تەندروستی دڵ و خوێنبەرەکان، پەیوەندییەک لەنێوان ئەم دوو دۆخەدا هەیە.
بەڵگەکان دەربارەی مەترسی تووشبوون جیاوازن. سەرچاوەیەک دەڵێت ئەو کەسانەی OSA یان هەیە، زیاتر لە مەترسی تووشبوون بە ڤایرۆسەکەدان. سەرچاوەیەکی تر پێشنیار دەکات کە وەستانی هەناسە لە خەودا مەترسی تووشبوون زیاد ناکات. بەڵام بە گشتی ڕێککەوتن هەیە کە ئەوانەی OSA یان چارەسەر نەکراوە، ڕەنگە ڕووبەڕووی مەترسییەکی زیاتر ببنەوە بۆ نەخۆشییەکی توند، نەخۆشخانەخستن یان خستنە بەشی چاودێریی چڕ (ICU).
بەکارهێنانی چارەسەری CPAP بەپێی ڕێنماییەکان، ڕەنگە مەترسی تووشبوون کەم بکاتەوە. بۆ باشترین ئەنجام، بە گشتی پێشنیار دەکرێت بەکارهێنەرەکان ئامێرەکەیان لانیکەم پێنج شەو لە هەفتەدا و هەر شەوێک لانیکەم چوار کاتژمێر بەکاربهێنن.
بەکارهێنانی CPAP و کۆرۆنا لە کاتی تووشبووندا
بۆ زۆربەی کەسان، بەردەوامبوون لە چارەسەرکردن لە کاتی نەخۆشیدا سەلامەتە. وەستاندنی چارەسەر بۆ چەند هەفتەیەک دەتوانێت ببێتە هۆی زیادبوونی لێدانی دڵ و بەرزبوونەوەی فشاری خوێن. ئەگەر نیشانەکانی کۆرۆنات هەیە یان ئەنجامی تاقیکردنەوەی کۆرۆنات ئەرێنییە، ڕاوێژ بە دابینکەری چاودێریی تەندروستییەکەت بکە بۆ ئەوەی بەپێی پێداویستییە تەندروستییە تایبەتەکانت بڕیار بدەن بەردەوام بە بەکارهێنانی ئامێرەکە یان نا.
ڕێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆس
بەڵگەی کەم هەیە کە ئەم ئامێرانە زیاتر لە کۆکەکردن یان قسەکردن ڤایرۆس بڵاو بکەنەوە. هەرچەندە ئامێرەکان هەوای دەرکراوی هەناسەدان دەردەدەن کە ڕەنگە هەڵگری هەڵمی وردی پێکەوەبەستراو بن، بەڵام وا دیار نییە ببنە هۆی بڵاوبوونەوەی بەربڵاوی ڤایرۆس لەسەر ڕووی شتەکان یان لە هەوادا. بۆ پاراستنی کەسانی دیکەی ماڵەکەت:
- لە ژوورێکی جیاواز بخەوە.
- پێش دانانی ماسکەکەت، دەستەکانت بە سابون و ئاو بشۆ.
- پەنجەرەکان بکەرەوە بۆ باشترکردنی گەڕانی هەوا.
- دەرگای ژووری خەوتنت داخە.
چاودێری ئامێرەکە
ڕێنمایی بەرهەمهێنەر بۆ ئامێری تایبەتی خۆت جێبەجێ بکە. هەنگاوە گشتییەکانی پاککردنەوە بریتین لە:
- ڕۆژانە: ماسک، بۆری و مەخزەنی شێدارکەری بە ئاوێکی گەرم و سابوونی نەرم بشۆرەوە و با بە هەوا وشک ببنەوە.
- هەفتانە: ئامێرەکە بەپێی ڕێنماییە پێدراوەکان پاک و بێهۆش بکەرەوە.
- لە کاتی نەخۆشیدا: دەتوانیت هەڵبژێریت هەموو ڕۆژێک کەرەستەکانت پاک و بێهۆش بکەیتەوە.
ئامێرەکانی CPAP وەک چارەسەرێکی کلینیکی
لە نەخۆشخانەدا، پزیشکان ڕەنگە ئەم چارەسەرە وەک ڕێگایەکی ناپزیشکیی دەستتێوەردەر بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی ئۆکسجینی نەخۆشانی تووشبوو بە لەکارکەوتنی هەناسەدان بەکاربهێنن. ئەمە هەندێک جار دەتوانێت پێویستی بە نێوکردنی لوولەی هەناسەدان و بەکارهێنانی هەناسەدەرە میکانیکییەکان کەم بکاتەوە، کە دەستتێوەردەری زیاتر دەخوازن.
هەندێک نەخۆش لە کاتی چارەسەردا بە پاڵکەوتن بەسەر سکیان و لە کاتی بێداری ئەنجامی باشتر دەبینن. بەڵام ئەمە بۆ هەمووان کاریگەر نییە. ڕەنگە لە گەورەساڵان یان ئەوانەی لەکارکەوتنی هەناسەدانی توندیان هەیە، کەمتر سەرکەوتوو بێت. لە هەندێک حاڵەتدا، دواخستنی نێوکردنی لوولەی هەناسەدان و هەڵبژاردنی چارەسەری ناپزیشکیی دەستتێوەردەر لەبری ئەوە، دەتوانێت مەترسی مردن زیاد بکات یان زیانی سییەکان خراپتر بکات.
پرسیارە باوەکان دەربارەی چارەسەری CPAP و کۆرۆنا
ئایا کۆرۆنا دەتوانێت ببێتە هۆی وەستانی هەناسە لە خەودا؟
ناسراو نییە کە ڤایرۆسەکە ببێتە هۆی وەستانی هەناسەی گیرکەر لە خەودا. بەڵام گیربوونی لووت بەهۆی تووشبوونەکەوە دەتوانێت هەناسەدان قورستر بکات.
ئایا ئامێری CPAP دەتوانێت کۆرۆنا بە کەسانی دیکە بگەیەنێت؟
هەرچەندە ئامێرەکان هەڵمی وردی پێکەوەبەستراو دەردەدەن، بەڵگەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە بە بەراورد بە هەناسەدانی ئاسایی، بڵاوبوونەوەی ڤایرۆس بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد ناکەن.
ئەگەر کۆرۆنام هەبێت، بەردەوامبوون لە بەکارهێنانی ئامێری CPAP سەلامەتە؟
بە گشتی، بەڵێ؛ بەڵام دەبێت بارودۆخی تایبەتی خۆت لەگەڵ پزیشکێک باس بکەیت و ڕێوشوێنی پێویست بگریتەبەر بۆ ڕێگریکردن لە تووشکردنی ئەندامانی ماڵەوە.
ئایا ئامێرەکانی CPAP جۆرێک لە چارەسەری کۆرۆنان؟
لە هەندێک حاڵەتی نەخۆشخانەدا بۆ باشترکردنی ئاستی ئۆکسجینی خوێن و چارەسەرکردنی لەکارکەوتنی هەناسەدان بەکاردەهێنرێن، بەڵام چارەسەرێکی گشتگیر نین.
کەی پێویستە پزیشک ببینیت؟
ئەگەر تاقیکردنەوەت بۆ ڤایرۆسەکە ئەرێنی بوو، دەستبەجێ پەیوەندی بە دابینکەری سەرەکی چاودێریی تەندروستییەکەتەوە بکە، چونکە ئەوانەی OSA یان هەیە ڕەنگە مەترسییەکی زیاتر بۆ ئاڵۆزییەکان هەبێت.
ئەگەر ئەمانەت بەسەردا هات، داوای چاودێریی پزیشکیی فریاکەوتن بکە یان پەیوەندی بە ٩١١ بکە:
- سەختیی توندی هەناسەدان.
- ئازاری سنگ.
- شێواوی یان کێشە لە بەئاگا مانەوە.
- گۆڕانی ڕەنگی پێست.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاری: ئەم زانیارییانە بۆ مەبەستی فێرکارییە و ڕاوێژی پزیشکی پێکناهێنێت. هەمیشە بۆ دەستنیشانکردن و چارەسەرکردن ڕاوێژ بە پسپۆڕێکی تەندروستی بکە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- کەم خەوتن چەوری زیاد دەکات؟
- چارەسەری خڕە: کەی CPAP پێویستە؟
- زانیاری دەربارەی پشکنینی خەو و جۆرەکانی
- چەسپاندنی دەم لە کاتی خەوتندا؛ سوود و مەترسی
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team