Bilirubin testi, karaciğer hastalığı, anemi veya sarılık teşhisine yardımcı olmak için kanınızdaki sarı-turuncu pigment miktarını ölçer.
Bilirubin Testi Ne Demek?
Bilirubin, kırmızı kan hücreleri parçalandığında doğal olarak üretilen bir pigmenttir. Karaciğer, bu maddeyi suda çözünür hale getirerek idrar ve dışkı yoluyla vücuttan atılmasını sağlar. Bilirubin testi, karaciğerin bu pigmenti etkili bir şekilde temizleyip temizlemediğini veya kırmızı kan hücrelerinin çok hızlı parçalanıp parçalanmadığını belirler.
Doktorlar bu yöntemi şu durumları izlemek veya teşhis etmek için kullanır:
- Hepatit ve siroz
- Safra taşları ve safra yolu hastalıkları
- Orak hücreli anemi dahil hemolitik anemiler
Bilirubin Kan Testi Nasıl Yapılır?
Bu seviyeleri ölçmek için birkaç farklı yöntem vardır:
- Kan Alma: Bir teknisyen kolunuzdaki bir venden kan toplar. Yenidoğanlarda ise topuktan küçük bir iğne kullanılır.
- İdrar Analizi: Standart idrar testleri genellikle bu pigmentin varlığını kontrol eder.
- Transkütan Ölçüm: Cilde ışık tutan noninvaziv bir cihaz başa veya göğse yerleştirilir. Bu yöntem genellikle bebekler veya iğne korkusu olanlar için kullanılır.
Hazırlık için işlemden önceki 4 saat boyunca bir şey yiyip içmemelisiniz. Bazı ilaçlar sonucu değiştirebileceği için kullandığınız ilaçlar ve aktivite düzeyiniz hakkında sağlık sağlayıcınızı bilgilendirin.
Bilirubin Testi Sonuçlarını Anlamak
Test, iki türe ayrılan toplam bilirubini ölçer:
- Konjuge Olmayan (İndirekt): Karaciğere ulaşmadan önce kırmızı kan hücrelerinin parçalanmasıyla oluşur.
- Konjuge (Direkt): Karaciğer pigmenti işledikten sonra oluşan formdur.
Normal Aralıklar
Bilirubin değeri kaç olmalı sorusunun yanıtı yaşa göre değişir:
- Yetişkinler (18+): Toplam seviyeler 1,2 mg/dl’ye kadar.
- Çocuklar (18 altı): 1 mg/dl’ye kadar.
- Yenidoğanlar: 12 mg/dl’ye kadar çıkabilir.
- Direkt Bilirubin: 0,3 mg/dl’den düşük olmalıdır.
Genel olarak erkeklerde seviyeler kadınlara göre biraz daha yüksek, siyahi bireylerde ise diğer ırklara göre daha düşük olma eğilimindedir.
Bilirubin Yüksekliği Ne Anlama Gelir?
Yetişkinlerde 2,0 mg/dl üzerindeki seviyeler sarılığa işaret eder. Yenidoğan bilirubin testi sonuçlarında ise seviyeler 15 mg/dl’yi aşarsa genellikle tedavi önerilir.
Yetişkinlerdeki yüksek seviyelerin nedenleri şunlar olabilir:
- Alkolik karaciğer hastalığı veya viral hepatit
- Gilbert sendromu (kalıtsal bir enzim eksikliği)
- Maraton koşmak gibi ağır egzersizler
- Kan nakli reaksiyonları
Yenidoğanlarda kalıcı yüksek seviyeler; oksijen eksikliği, kalıtsal enfeksiyonlar, karaciğer hastalığı veya ebeveyn ile çocuk arasındaki kan grubu uyumsuzluğuna işaret edebilir.
Düşük Seviyeler
Düşük seviyeler (hipobilirubinemi) genellikle endişe kaynağı değildir. Kafein, belirli ilaçlar, kardiyovasküler hastalıklar veya lupus ve romatoid artrit gibi otoimmün durumlarla bağlantılı olabilir.
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki uyarı işaretlerini fark ederseniz bir sağlık kuruluşuna başvurun:
- Ciltte veya gözlerde sararma (sarılık)
- Koyu renkli idrar
- Kil renginde dışkı
- Karın şişliği veya ağrısı
- Geçmeyen mide bulantısı ve kusma
- Olağan dışı yorgunluk
SSS
Bilirubin testi nedir ve neyi ölçer?
Karaciğer fonksiyonlarını ve kırmızı kan hücresi sağlığını kontrol etmek için kandaki veya idrardaki sarı-turuncu pigment seviyesini ölçer.
Bilirubin kan testi nedir, nasıl yapılır?
En yaygın olarak koldan veya topuktan kan alınarak yapılır; ancak çocuklar için ışık tabanlı cilt taraması da kullanılabilir.
Sonuçların çıkması ne kadar sürer?
Numuneler laboratuvarda bir makine tarafından işlendiği için sonuçlar genellikle birkaç saat veya bir gün içinde çıkar.
Feragatname: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavyin yerini tutmaz.
İlgili makaleler
- Karaciğer Naklinde Verici Alıcı Eşleştirme Süreci
- Karaciğer Büyümesi Nedenleri ve Korunma Yolları
- Karaciğer İltihabı Tedavisinde Yeni Gelişmeler
- Kronik Hepatit B Tedavisi ve Karaciğer ve Hepatit Rehberi
- Karaciğer ve Hepatit hakkında daha fazlası
Photo: City Foodsters, BY 2.0, via flickr.com
approved by: Medica Health team