داروی آدوکانوماب یک آنتی‌بادی مونوکلونال بود که برای درمان مراحل اولیه بیماری آلزایمر استفاده می‌شد، هرچند تولیدکننده آن در سال ۲۰۲۴ تولید این دارو را متوقف کرد.
داروی آدوکانوماب چیست؟
این دارو برای افرادی با زوال عقل خفیف یا اختلال شناختی خفیف طراحی شده بود. مکانیسم اثر این درمان آدوکانوماب از طریق هدف قرار دادن پلاک‌های آمیلوئید-بتا است؛ این‌ها رسوبات پروتئینی هستند که در مغز تجمع می‌یابند و می‌توانند باعث مرگ سلول‌های مغزی شوند. این دارو با اتصال به این پلاک‌ها، سیستم دفاعی بدن را برای پاکسازی آن‌ها تحریک می‌کند تا روند کاهش حافظه و مهارت‌های تفکر کند شود.
این دارو به صورت تزریق وریدی (IV) یک بار در ماه تجویز می‌شد.
تأیید داروی آدوکانوماب و اثربخشی آن
سازمان FDA با وجود توصیه منفی پنل مشورتی خود، روند تأیید این دارو را تسریع کرد. این موضوع منجر به بررسی فرآیند تصمیم‌گیری این سازمان شد و باعث شد برخی بیمارستان‌ها تا زمان دسترسی به داده‌های بیشتر، از ارائه این درمان خودداری کنند.
تحقیقات درباره اثربخشی آن نتایج متناقضی داشت:
- یک مطالعه گسترده نشان داد که دوزهای بالا می‌تواند کاهش حافظه و عملکرد شناختی را تا حد کمی کند کند، اگرچه بیماری را معکوس یا متوقف نمی‌کرد.
- مطالعه گسترده دیگری هیچ سودی را نشان نداد و زودتر از موعد پایان یافت.
آدوکانوماب یا لکانماب؟
هر دو دارو آنتی‌بادی‌های مونوکلونالی هستند که پروتئین‌های آمیلوئید را از طریق تزریق وریدی از مغز حذف می‌کنند. با این حال، آن‌ها مراحل مختلفی از تشکیل پلاک را هدف قرار می‌دهند. برخلاف داروی متوقف شده، لکانماب می‌تواند به صورت تزریق زیرپوستی هفتگی در خانه تجویز شود. داده‌ها نشان می‌دهند که لکانماب پیشرفت بیماری را در افرادی با علائم اولیه طی ۱۸ ماه، حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد کند کرده است.
عوارض آدوکانوماب و هزینه آن
بیمارانی که از این درمان استفاده می‌کردند، ممکن بود دچار واکنش‌های نامطلوبی شوند، از جمله:
- تورم مغز (موقت)
- خون‌ریزی‌های کوچک در مغز
- گیجی و سردرگمی
- سردرد
- اسهال
- زمین خوردن
در مورد قیمت آدوکانوماب، هزینه این دارو سالانه تقریباً ۲۸,۲۰۰ دلار بود. این مبلغ شامل هزینه‌های اضافی برای آزمایش‌های خون یا تصویربرداری نمی‌شود.
توقف تولید دارو
در ژانویه ۲۰۲۴، تولیدکننده اعلام کرد که برای انتقال منابع به سایر تحقیقات آلزایمر، تولید این دارو را متوقف می‌کند. این تصمیم بر اساس ایمنی یا اثربخشی نبود.
- کارآزمایی‌های بالینی: این دارو از می ۲۰۲۴ برای شرکت‌کنندگان در آزمایشات در دسترس نیست.
- نسخه‌ها: بیماران پس از اول نوامبر ۲۰۲۴ دیگر قادر به دریافت این دارو از طریق نسخه نخواهند بود.
- وضعیت FDA: این دارو علی‌رغم توقف تولید، همچنان تأیید شده توسط FDA باقی مانده است.
سوالات متداول
آدوهل (Aduhelm) چگونه عمل می‌کند؟
این دارو پلاک‌های آمیلوئید-بتا در مغز را هدف قرار داده و به آن‌ها متصل می‌شود تا سیستم ایمنی را برای حذف آن‌ها و محافظت از سلول‌های مغزی تحریک کند.
داروی آدوکانوماب چیست؟
یک آنتی‌بادی مونوکلونال است که پیش‌تر برای کند کردن روند زوال شناختی در افراد مبتلا به مراحل اولیه بیماری آلزایمر استفاده می‌شد.
چرا تولید این دارو متوقف شد؟
تولیدکننده تصمیم گرفت منابع خود را برای سایر پروژه‌های مربوط به بیماری آلزایمر اولویت‌بندی کند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم
اگر شما یا یکی از عزیزانتان علائم زوال شناختی را تجربه می‌کنید، با یک ارائه‌دهنده خدمات بهداشتی مشورت کنید؛ علائمی مانند:
- افزایش دشواری در به خاطر آوردن موارد (مشکلات حافظه).
- تغییرات در تفکر یا توانایی عملکرد روزانه.
- شروع تازه گیجی و سردرگمی.
سلب مسئولیت: این محتوا صرفاً برای اطلاع‌رسانی است و توصیه پزشکی محسوب نمی‌شود. همیشه برای هرگونه وضعیت پزشکی از راهنمایی یک متخصص بهداشت و درمان واجد شرایط بهره بگیرید.
مقالات مرتبط
- نحوه برخورد با بیمار آلزایمری و مراقبت‌های لازم
- دمانس پیشانی گیجگاهی چیست؟ علائم و روش‌های تشخیص
- سردرد میگرنی چیست؟ علائم، علت و روش‌های درمان
- راهنمای جامع علت و درمان گردن درد
- بیشتر درباره زوال عقل، آلزایمر و پارکینسون
Photo: nenadstojkovicart, BY 2.0, via flickr.com
approved by: Medica Health team