چەند گیای بۆ ئازاری قوڕگ دەتوانن پشتگیری تەندروستی سیستەمی هەناسەدان بکەن و مەترسی تووشبوون بە هەوکردن و عەفونەتی ڤایرۆسی یان بەکتریایی کەم بکەنەوە.
لیستی گیای بۆ ئازاری قوڕگ و شێوازی بەکارهێنانیان
چەندین ڕووەک هەن کە دەتوانرێت بۆ پشتگیری تەندروستی قوڕگ بەکاربهێنرێن؛ لە گرنگترینیان:
- زەنجەفیل: نیشانەکانی ئەنفلۆنزا و سەرماخۆردن کەم دەکاتەوە و بە هاندانی ئارەقکردن یارمەتی دابەزاندنی پلەی گەرمی دەدات. دەتوانرێت نیو چەمچەی بچوکی زەنجەفیلی وشککراو بۆ ماوەی ١٠ خولەک لە پەرداخێک ئاوی کوڵاو دابنرێت، یان وەک غرغڕە بەکاربهێنرێت.
- دارچین: جەستە گەرم دەکاتەوە و یارمەتی لابردنی پڕبوونی موخاطی دەدات. دەتوانرێت بە خواردنەکان وەک گۆشت و برنج زیاد بکرێت، یان وەک خواردنەوەیەکی گەرم لەگەڵ شیر یان بێ شیر بخورێتەوە.
- سیر: دژ بە قارچ، ڤایرۆس و هەوکردن کار دەکات و ئەگەری تووشبوون بە سەرماخۆردن کەم دەکاتەوە. دەتوانرێت بە زەڵاتە و سەوزەکان زیاد بکرێت؛ هەروەها بە شێوەی پاشکۆی خۆراکی بەردەستە کە پێویستی بە ڕاوێژی پزیشکی هەیە.
- ڕووەکی ئێکیناسیا (Echinacea): فلافۆنۆید لەخۆدەگرێت کە بەرگریی جەستە بەهێز دەکەن و دژ بە سەرماخۆردن دەجەنگن. بۆ ئامادەکردنی چا، ڕەگ لغێنرێت و بۆ ماوەی ١٠ خولەک لە ئاو بکوڵێنرێت.
- ڕیحان: کۆکە و نیشانەکانی سەرماخۆردن و تا کەم دەکاتەوە.
- بیبەری ڕەش: یارمەتی دژایەتیکردنی عەفونەت و کەمکردنەوەی بەلغەم دەدات کە لەگەڵ سەرماخۆردندا دروست دەبێت؛ باشترە بە شۆربا یان زەڵاتە زیاد بکرێت.
- گوڵی بێلێسان: ئاوی کوڵاوی ئەم گوڵە پەردەی موخاطی قوڕگ و لووت بەهێز دەکات و بەرگرییان لە عەفونەت زیاد دەکات؛ هەروەها یارمەتی ئارامبوونەوە و دابەزاندنی پلەی گەرمی دەدات.
- گیای هۆرهەوند (Horehound): وەک چارەسەرێکی سروشتی بۆ کۆکە بەکاردێت؛ ٢٨ گرامی لە دوو پەرداخ ئاو بۆ ماوەی ١٠ خولەک دەکوڵێنرێت، پاشان پاڵێورێت و هەنگوین بۆ زیاد دەکرێت.
ڕووەکەکانی دیکە بۆ پشتگیری سیستەمی هەناسەدان
- ئۆکالیپتۆس: هەناسەدانی هەڵمی ڕۆنی بۆنداری ئۆکالیپتۆس یارمەتی کەمکردنەوەی هەوکردنی برۆنشی و سینوسەکان دەدات.
- گوڵی بەهار: ڕەگی وەک دەرکەرەوەی بەلغەم کار دەکات و پڕبوونی سنگ کەم دەکاتەوە. ٢٨ گرام لە ڕەگ لە پەرداخێک ئاو بۆ ماوەی ٢٠ خولەک بە ئاگری هێواش دەکوڵێنرێت.
- ڕووەکی بەلزەمی لیمۆ: ڤیتامین C لەخۆدەگرێت و یارمەتی ئارامبوونەوە دەدات. ٥ تا ٦ گەڵای تازە یان چەمچەیەکی بچوکی گەڵای وشککراو بۆ ماوەی ٥ خولەک لە ئاوی کوڵاو دابنرێت.
- پەودەنەی کێوی: بۆ چارەسەری تا بەکاردێت، چونکە ئارەقکردن هان دەدات؛ وەک چا دەخورێتەوە یان بە زەڵاتە زیاد دەکرێت.
- گیای ئەستراگالوس: بەرگریی جەستە بەهێز دەکات و بەرهەمهێنانی خانە تائییەکان و خانە سپییەکان زیاد دەکات. ڕەگی بە کاتی لێنانی شۆربا زیاد دەکرێت و پێش پێشکەشکردن دەرهێنرێت.
- تەماتە: ڤیتامین C و پێکهاتەیەکی لەخۆدەگرێت کە یارمەتی لابردنی موخاط دەدەن.
پرسیارە باوەکان
ئایا ژنان لە ماوەی دووگیانیدا دەتوانن هەموو ئەم گیایانە بخۆن؟
نەخێر، ئاگادارکردنەوەی ڕوون هەیە کە دارچین، پەودەنەی کێوی، گیای ئەستراگالوس، گوڵی بەهار، گیای هۆرهەوند و تەماتە بە بڕی زۆر لە ماوەی دووگیانیدا نەخورێن.
لە بەکارهێنانی گوڵی بەهاردا چ ئاگادارییەک هەیە؟
لە ماوەی دووگیانیدا، یان ئەگەر ئەسپرین یان دەرمانی دژەخوێنبەستن وەک وارفارین بەکاردەهێنرێت، نابێت بخورێت.
ئایا بەکارهێنانی بەلزەمی لیمۆ ڕێگریی هەیە؟
ئەگەر کەسێک کێشەی غودەی تیروئیدی هەبێت، پێویستە پێش خواردنی ئەم ڕووەکە ڕاوێژ بە پزیشک بکات.
کێ پێویستە لە خواردنی تەماتە خۆی بپارێزێت؟
پێشنیار دەکرێت ژنانی دووگیان و شیردەر، و ئەوانەی کێشەی گورچیلە یان سیستەمی هەرسکردنیان هەیە، بە بڕی زۆر لێی خۆ بپارێزن.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟
لە دۆخەکانی خوارەوەدا پێویستە داوای چاودێری پزیشکی بکرێت:
- ئەگەر لە کاتی بەکارهێنانی گیای ئێکیناسیادا هەستیاری بەرامبەر هەندێک جۆری ڕووەک دەرکەوێت.
- ئەگەر کەسێک بیەوێت پاشکۆی خۆراکی سیر بخوات.
- ئەگەر نیشانەکانی هەوکردنی قوڕگ بەردەوام بن یان ئازارەکە توندتر بێت.
- ئەگەر کاریگەریی نێوان دەرمانەکان و دەرمانە دژەخوێنبەستنەکان هەبێت.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- چارەسەری سروشتی سەرماخۆردن لە ماڵەوە
- جیاوازی کۆرۆنا و سندرۆمی هەناسەیی چییە؟
- هەناسەدانی هێلیۆم و مەترسییەکانی
- چارەسەری کۆکە: ڕێگاکانی ماڵەوە و پزیشکی
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی سییەکان
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team