کەم‌خەوی منداڵان و مەترسی نەخۆشی پەیوەندییان بە زیادبوونی نیشاندەری کۆتلەی جەستەوە هەیە و لەگەڵ گۆڕانی پێکهاتەی جەستە پەیوەندیدارە.
کەم‌خەوی منداڵان و مەترسی نەخۆشی: پەیوەندی بە کێشی زیادەوە
توێژینەوەکان ئاماژەیان بە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆ لە نێوان ژمارەی کاتژمێرەکانی خەو و نیشاندەری کۆتلەی جەستە (BMI) لە منداڵان کردووە. لە تەمەنی ٣ بۆ ٥ ساڵیدا، زیادکردنی کاتژمێرێک بۆ خەو وای دەکات نیشاندەری کۆتلەی جەستە بە ڕێژەی ٠.٤٨ دابەزێت. هەروەها، ئەگەر منداڵ تا تەمەنی حەوت ساڵی پشووی پێویستی وەربگرێت، مەترسی قەڵەویی بە ڕێژەی ٠.٣٩ کەم دەبێتەوە.
عادتەکانی خەو و خۆراکی قوتابیان
ڕاپرسییەک کە هەزاران منداڵی گرتبووەوە، کەمبوونەوەی کوالێتی خەوی دەرخست؛ لە ڕاپرسییەکەدا دەری کەوت کە:
- ٧٠%ی قوتابیانی ئامادەیی و ٣٢%ی قوتابیانی سەرەتایی شەوانە کەمتر لە ٩ کاتژمێر دەخەون.
- نیوەی قوتابیانی ئامادەیی لانیکەم جارێک لە شەودا لە خەو هەڵدەستن.
- ٥٩%ی قوتابیانی ئامادەیی و ٤٩%ی قوتابیانی سەرەتایی پێش خەوتن شاشە بەکاردەهێنن؛ زاناکان ئەمە بە دابەزینی کوالێتی خەوەوە دەبەستنەوە.
ئەم تێکچوونانە کاریگەری لەسەر ڕەفتاری خۆراکخواردن دادەنێن؛ خەوی خراپ منداڵان و گەورەکان بەرەو هەڵبژاردەی ناساغ دەبات، وەک خواردنی خواردنەوەی سووک و بێ‌سوود و خواردنی کالۆریی زیاتر بەهۆی هەستکردن بە نیگەرانی یان تووڕەیی.
مەترسییەکانی کەم‌خەوی بۆ تەندروستی گشتی
کاریگەرییەکان تەنها لەسەر کێش سنووردار نین؛ خەوی پچڕپچڕ یان کورت لەوانەیە لەگەڵ زیادبوونی ئەگەری تووشبوون بە چەندین کێشەی تەندروستی پەیوەندی هەبێت، لەوانە:
- شەکرەی جۆری ٢.
- بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن.
- سکته‌ی مێشک و نەخۆشییەکانی دڵ.
پرسیارە باوەکان
منداڵان شەوانە چەند کاتژمێر پێویستیان بە خەوە؟
کەمترین ماوەی پێشنیارکراو لە شەوێکدا ٩ کاتژمێرە.
شاشەکان چۆن کاریگەری لەسەر خەوی منداڵان دەکەن؟
زاناکان پێیان وایە بەکارهێنانی شاشە پێش خەوتن دەبێتە هۆی خراپبوونی کوالێتی خەو لای منداڵانی قۆناغی سەرەتایی و ئامادەیی.
خەو چ پەیوەندییەکی بە هەڵبژاردەکانی خۆراکەوە هەیە؟
کەم‌خەوی و تێکچوونی خەو دەبنە هۆی ئەوەی کەس هەڵبژاردەی خۆراکی ناساغ بکات، کە خواردنی خواردنی پڕ لە کالۆری زیاد دەکات.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟
پێشنیار دەکرێت ئەگەر ئەم نیشانانە لە منداڵدا ببینرێن، ڕاوێژ بە پسپۆڕ بکرێت:
- زیادبوونی بەرچاوی نیشاندەری کۆتلەی جەستە (BMI).
- زۆرجار لە شەودا هەڵسان، بە شێوەیەک کە کاریگەری لەسەر چالاکیی ڕۆژانەی هەبێت.
- سەختیی زۆر لە خەوتن، سەرەڕای پابەندبوون بە خشتەیەکی کاتی.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژی پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- ڕەگەز و کاریگەرییەکانی لەسەر نەخۆشییەکانی خەو
- دەرمانی دژەهەستیاری چی دەکات؟ بنادریل و خەوتن
- ئایا وەستانی هەناسە لە خەودا میراتییە؟
- ڕێنمایی بۆ ڕێکخستنی کاتی خەوتن
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team