کەسی کوێر چی دەبینێت؟ بە حەسەکانی تر، بە تایبەتی بیستن و دەستلێدان، ژینگەی دەوروبەری دەناسێت و وێنەیەکی مێشکی لێ دروست دەکات.
کەسی کوێر چی دەبینێت و چۆن حەسەکانی تری بەکاردەهێنێت؟
حەسی بیستن ئامرازی سەرەکییە کە کەسی نەبین بە پشتبەستن پێی زانیاری بەدەست دەهێنێت و ژینگە دەناسێت. توێژینەوەکان ئاماژە دەکەن کە مرۆڤ زۆر زیاتر لەوەی دەبینێت، دەبیستێت. ئەم حەسە بەهێواشی پەرە دەسەنێت، چونکە کەس بەردەوام پشت بە بیستن دەبەستێت بۆ وەرگرتنی زانیاری لە خەڵک یان تۆمارە دەنگییەکان.
کەسی کوێر بە یارمەتی بیستن دەتوانێت:
- دووری، ئاراستە و دۆخە جیاوازەکان دیاری بکات.
- لە ڕێگەی ئاوازی دەنگەوە کەسی بەرامبەر بناسێتەوە و دۆخی دەروونی و هەستەکانی هەڵبسەنگێنێت.
- جۆری باڵندەکان لە دەنگیانەوە بناسێتەوە، یان دارەکان لە دەنگی با لە نێو گەڵاکانیاندا جیا بکاتەوە.
حەسی دەستلێدانیش ڕێگایەکی سەرەکییە بۆ جیاکردنەوەی ڕووبەر، قەبارە و شێوەکان؛ دەست هەم وەک ئەندامی وەرگر کار دەکات و هەم سەرچاوەی دۆزینەوەیە. بەڵام ئەم حەسە سنووردارە، چونکە پێویستی بە پەیوەندیی ڕاستەوخۆ لەگەڵ شتەکە هەیە؛ بۆیە ناسینی شتە زۆر دوورەکان، وەک هەور، یان شتە زۆر گەورەکان، وەک چیا، قورس دەبێت.
جیاوازییەکانی هەستکردن
لە شێوازی تێگەیشتن لە جیهاندا جیاوازیی بنەڕەتی لە نێوان کەسی بینا و کەسی کوێر هەیە؛ گرنگترینیان ئەمانەن:
- ڕەنگەکان: تایبەتمەندییەکی بینایین کە پەیوەندی بە تۆڕی چاوەوە هەیە؛ بۆیە کەسی کوێر ناتوانێت ڕەنگەکان جیا بکاتەوە، تەنانەت ئەگەر جێگرەوەش هەبن.
- تایبەتمەندییە دەستلێدراوەکان: دەستلێدان لە ناسینی تایبەتمەندییەکانی وەک پلەی گەرمی و دەقوپێچیی ڕووی دەرەوەدا لە بینین باشترە.
- هەستکردنی شوێنی: کەسی کوێر ئاگادارکردنەوە هەستییە دەنگی و دەستلێدراوەکان تێکەڵ دەکات؛ ئەمانە دەبنە پەڵەی دەمار، مێشکیش کاریان لەسەر دەکات بۆ دروستکردنی وێنەیەکی مێشکی لە شوێنەکە.
ڕێنماییی مامەڵەکردن لەگەڵ کەسی کوێر
بۆ دڵنیابوون لە ئاسوودەیی و ڕێزگرتن لە کاتی یارمەتیدان، باشترە ئەم هەنگاوانە جێبەجێ بکرێن:
- پەیوەندیی ڕاستەوخۆ: کاتێک دەچیتە ژوورەوە سڵاو بکە و خۆت بناسێنە؛ ڕاستەوخۆ لەگەڵی قسە بکە و کەسێکی تر وەک ناوبژیوان مەهێنە. هاوار مەکە، چونکە زۆرجار بیستنی ئاساییە.
- وردی لە وەسفکردندا: بۆ وەسفکردنی ئاراستەکان وشەی دیاریکراو بەکاربهێنە (وەک: لای ڕاستت، لای چەپت، پێنج هەنگاو)، نەک وشەی ناڕوون یان ئاماژەکردن بە دەست.
- ڕێکخستنی شوێن: شوێنی کەلوپەلەکان مەگۆڕە بێ ئەوەی پێی بڵێیت، و دڵنیا بە دەرگاکان بە تەواوی دەکەیتەوە یان بە تەواوی دادەخەیت.
- یارمەتیدانی جەستەیی: ڕێگەی پێ بدە بازووت بگرێت، نەک ئەوەی تۆ دەستی بگریت. قامچیی تایبەتی مەدەستێنە و کاتێک مەترسی هەیە، وشەی «وەستە» بەکاربهێنە.
پرسیارە باوەکان
ئایا کەسی کوێر هیچ شتێک نابینێت؟
کەسی کوێر تووشی لەدەستدانی بینین دەبێت، بەڵام بۆ تێگەیشتن لە جیهانی دەوروبەری و دروستکردنی وێنەیەکی مێشکی لە ڕووداوەکان، بە حەسەکانی بیستن و دەستلێدان و بۆنکردن و تامکردن قەرەبوو دەکاتەوە.
ئایا کەسی کوێر بە گوێی دەبینێت؟
مەبەست لێرە بینینی بە چاو نییە، بەڵکو هەستکردن بە دەنگە؛ ئەمە یارمەتی دەدات ئاراستە و دووری بزانێت و شتەکان و کەسەکان جیا بکاتەوە، بۆیە بە یارمەتی دەنگ «وردەکارییەکانی» ژینگەکەی دەبینێت.
کەسی کوێر چۆن ڕەنگەکان دەناسێت؟
کەسی کوێر ناتوانێت ڕەنگەکان جیا بکاتەوە، چونکە تایبەتمەندییەکی بینایین و پەیوەست بە تۆڕی چاوە. بەڵام کەسانی بینا دەتوانن یارمەتی بدەن و ڕەنگ و شێوەکان بە وردی وەسف بکەن، بۆ ئەوەی وێنەیەکی بینراو لە مێشکیدا دروست بکەن.
کەی پێویستە ڕاوێژ بە پزیشک بکرێت؟
کاتێک نیشانەی خراپتربوونی بینین دەبینرێت، پێشنیار دەکرێت سەردانی پسپۆڕان بکرێت؛ وەک:
- هەستکردن بە وشکی یان ماندووبوونی بەردەوامی چاو.
- دەرکەوتنی سووربوونەوە یان شلەی نائاسایی.
- ڕوودانی گۆڕانکاریی لەناکاو لە توانای بینینی شتەکان بە ڕوونی.
بەرپرسیارنەبوون: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- نەشتەرگەری گۆڕینی ڕەنگی چاو: ڕاستی و مەترسی
- پاراستنی چاو: ڕێنمایی بۆ چاوی تەندروست
- تەندروستی چاو بۆ بەساڵاچووان: ڕێنمایی پاراستن
- چاو ئاوێنەی تەندروستییە
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی چاو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team
