هەندێک کەس بەهۆی کێشەی سییەکان دوای کۆرۆنا کورتەهەناسە و کۆکەی وشک دەبینن؛ ماوەی چاکبوونەوە بە توندی نەخۆشی و تەندروستی گشتییەوە پەیوەستە.
نیشانە و ئاڵۆزییەکانی کێشەی سییەکان دوای کۆرۆنا
لەوانەیە دوای چاکبوونەوە لە ڤایرۆسی کووید، نیشانەی هەناسەدانی درێژخایەن دەربکەون و توانای ئەنجامدانی چالاکییە ڕۆژانەکان یان وەرزش کەم بکەنەوە. گرنگترین ئەم نیشانانە بریتین لە:
- کورتەهەناسە کە لەوانەیە بە تێپەڕبوونی کات خراپتر ببێت.
- کۆکەی وشکی بەردەوام.
- دەنگی ویزەویز لە سنگ.
- هەستکردن بە ماندووبوونی گشتی و کەمبوونەوەی کێشی جەستە بەبێ هۆکاری دیاریکراو.
لە دۆخە توندەکاندا، لەوانەیە دۆخەکە ببێتە سندرۆمی زەحمەتی هەناسەدانی توند؛ لەم دۆخەدا دیواری کیسە هەواییەکان زیان دەبینێت و شلە و پرۆتین کۆدەبنەوە، ئەمەش گەیشتنی ئۆکسجین بە خوێن ئاڵۆز دەکات و دەبێتە هۆی هەوکردنی سی.
نەخۆشی شوشی بینابینی و فیبڕۆزی شوش
لەوانەیە هەوکردنی توند ببێتە هۆی برین‌پەیداکردن و ڕەقبوونی بافتی سی، کە بە نەخۆشی شوشی بینابینی ناسراوە. ئەم نەخۆشییە بافتی پشتگیری‌کەری کیسە هەواییەکان دەگرێتەوە و هەناسەدان ئاڵۆز دەکات.
فیبڕۆزی شوش لە ئاڵۆزییە نیگەرانکەرە درێژخایەنەکانە و پەیوەندی بە تێکچوونی کارکردی سییەکانەوە هەیە. ئەگەری ڕوودانی لای ئەم کەسانە زیاترە:
- کەسانی بەساڵاچوو و جگەرەکێشان.
- ئەوانەی قەڵەوییان هەیە یان بەرگریی جەستەیان لاوازە.
- ئەوانەی نەخۆشیی درێژخایەنیان هەیە، وەک شەکرە یان نەخۆشیی دڵ.
- ئەوانەی ماوەیەکی درێژ لە بەشی چاودێریی چڕدا مابوونەتەوە و لە هەناسەدانی دەستکردیان سوود وەرگرتووە.
هەڵبژاردەکانی چارەسەری سییەکان دوای کۆرۆنا
ڕێگاکانی مامەڵەکردن لەگەڵ کێشەکانی هەناسەدان بە پێی دەستنیشانکردنی نەخۆشی جیاوازن:
چارەسەری نەخۆشی شوشی بینابینی:
- بەکارهێنانی ستیرۆیدی کۆرتیکۆستیرۆیدی بۆ کەمکردنەوەی هەوکردن.
- دژەزیندەکان بۆ چارەسەری هەوکردنی سی.
- چارەسەری ئۆکسجین کاتێک ئاستی ئۆکسجین لە خوێندا دادەبەزێت.
- چاندنی سی لە دۆخە زۆر پێشکەوتووەکاندا.
مامەڵەکردن لەگەڵ فیبڕۆزی شوش:
لە ئێستادا هەڵبژاردەی چارەسەریی سەلمێندراو بە تەواوی بۆ چاکبوونەوەی تەواو لە فیبڕۆز نییە؛ بەڵام سەرنج دەخرێتە سەر کەمکردنەوەی نیشانەکان بە دژەهەوکردنەکان، دەرمانی دژەڤایرۆس یان دەرمانی دژەفیبڕۆز بۆ کەمکردنەوەی مەترسییەکان.
ڕێگای ماڵەوە بۆ کەمکردنەوەی نیشانەکان:
- ئەنجامدانی ڕاهێنانی کۆنترۆڵکردنی هەناسەدان و قووڵ هەناسەدان.
- خواردنەوەی شلەی گەرم، وەک زەنجەفیل، بابوونە و ئانیسون، بۆ تەڕکردنی سییەکان.
- هەڵم‌هەڵمژین بۆ ئارامکردنەوەی کۆکە.
- وەرگرتنی پشووی پێویست و خەوی بەشی پێویست، و دوورکەوتنەوە لە ماندووبوونی جەستەییی توند.
ماوەی چاکبوونەوە و ڕێگریکردن
دۆخە سووکەکان بە گشتی دوو هەفتە دەخایەنێت تا چاک ببنەوە، لە کاتێکدا دۆخە توندەکان لەوانەیە ٦ هەفتە یان زیاتر بخایەنن؛ چاکبوونەوەی تەواوی هەندێک نەخۆشیش لەوانەیە تا ٣ مانگ درێژ ببێتەوە. بەرنامەکانی توانبەخشیی پێشوەختەی سی یارمەتیدەرن بۆ خێراترکردنی ئەم پرۆسەیە.
بۆ ڕێگریکردن لە ئاڵۆزییەکان، پێشنیار دەکرێت واکسین وەربگیرێت، بەرگریی جەستە بە خواردنی زینک و ڤیتامین C و ڤیتامین D بەهێز بکرێت و لە سەرەتای تووشبووندا پابەندی ڕێنماییەکانی چارەسەری بن.
پرسیارە باوەکان
ئایا سییەکان دوای تووشبوون بە تەواوی چاک دەبنەوە؟
بەڵێ، زۆربەی نەخۆشان بە تێپەڕبوونی کات چاک دەبنەوە. خێرایی چاکبوونەوە بە خێرایی دەستپێکردنی چارەسەری و تەندروستیی گشتییەوە پەیوەستە؛ لە کاتێکدا لەوانەیە هەندێک کاریگەری لای ئەوانە بمێنێتەوە کە نەخۆشیی درێژخایەنیان هەیە.
فیبڕۆزی شوش چۆن دەستنیشان دەکرێت؟
بە ئەنجامدانی وێنەگرتنی سییەکان بە تیشکی CT، پشکنینی ئاستی ئۆکسجین لە خوێن، هەروەها تاقیکردنەوەی کارکردی جگەر و گورچیلە و وێنەگرتنی دەنگیی دڵ دەستنیشان دەکرێت.
سندرۆمی زەحمەتی هەناسەدانی توند چییە؟
دۆخێکی مەترسیدارە کە لە تووشبوونی توند بە کۆرۆناوە دروست دەبێت و دەبێتە هۆی هەوکردنی توندی سی، زەحمەتیی زۆری هەناسەدان و زیادبوونی لێدانی دڵ.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
لە کاتی دەرکەوتنی ئەم نیشانانەدا دەبێت دەستبەجێ پەنا بۆ چاودێریی پزیشکی ببەیت:
- زەحمەتیی توندی هەناسەدان یان کورتەهەناسەی توند.
- دابەزینێکی بەرچاو لە ئاستی ئۆکسجین لە خوێن.
- بەردەوامبوونی کۆکەی وشک و باشنەبوون، سەرەڕای چاودێریی ماڵەوە.
- هەستکردن بە ماندووبوونی زۆر کە ڕێگری لە ئەنجامدانی کارە سەرەکییەکان دەکات.
ڕەتکردنەوەی بەرپرسیاریەتیی پزیشکی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژ لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ یان وەرگرتنی دەستنیشانکردنی پزیشکی ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- هۆکاری زیادبوونی کۆخە لە کاتی خەوتندا
- هۆکارەکانی کۆکەی خەڵتەدار و چارەسەر
- شتە زیانبەخشەکانی سییەکان لە ماڵەوە
- دەرمانی کۆکە و شێوازی کاریان
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی سییەکان
approved by: Medica Health team