کێشەی خەو لە تەمەنی جیاوازدا ڕوودەدەن و بە قورسایی خەوتن یان کوالێتیی خەو پەیوەستن؛ هەندێک جار ئاڵۆزیی تەندروستی و دەروونیی جدی دروست دەکەن.
کاریگەرییەکانی کێشەی خەو لە کەسانی بەساڵاچوو
داتاکانی توێژینەوە نیشانیان داوە کە ئەو کەسانەی تەمەنیان ٦٥ ساڵ یان زیاترە و کێشەی خەویان هەیە، لە دە ساڵی داهاتوودا زیاتر لەوانەی خەوی باشیان هەیە ڕووبەڕووی مەترسیی خۆکوژی دەبنەوە. توێژەران زیاتر لە ١٤,٠٠٠ کەسیان بەدواداچوون بۆ کرد و دۆزییانەوە ئەوانەی خۆکوژییان کردبوو، لە کاتی پێداچوونەوە بە تۆمارەکانیان سەبارەت بە کارایی جەستەیی و مێشکی و نیشانەکانی خەمۆکی، تووشی ناڕێکیی خەو بووبوون.
هۆکارەکانی ناڕێکیی خەو لە قۆناغە جیاوازەکاندا
هۆکارەکانی نەتوانینی خەوتن بە پێی دۆخی تەندروستی و تەمەن جیاوازن:
- لە کاتی دووگیانیدا: ڕەنگە ژنان بۆ چوونە توالێت زۆر جار لە خەو هەڵبستن، یان بە پێشکەوتنی دووگیانی قورس بێت شوێنێکی ئاسوودە بدۆزنەوە؛ هەروەها ئازاری پشت، گرژیی قاچ و هەستکردن بە خورانیش ڕوودەدەن.
- لە منداڵاندا: ڕەنگە ناڕێکییەکان لە تەمەنی زووەوە دەست پێ بکەن و بۆ چەندین ساڵ بەردەوام بن. یەک منداڵ لە هەر ١٠ منداڵێکی خوار تەمەنی سێ ساڵ، تووشی خەونی ترسناک، خەوبەڕۆ یان قورسایی خەوتن لە جێگەی تایبەتی خۆی دەبێت.
- هۆکارە ڕەفتاری و ژینگەییەکان: جگەرەکێشان کاریگەریی نەرێنی لەسەر کوالێتیی خەو هەیە؛ توێژینەوەیەک ئاماژە بەوە دەکات کە ١٧%ی جگەرەکێشان شەوانە کەمتر لە ٦ کاتژمێر دەخەون، کە ڕەنگە بەهۆی کاریگەریی هاندەریی نیکۆتینەوە بێت. هەروەها دەنگە نائاساییەکان، فشاری کار و کێشە کەسییەکان بێخەوی زیاتر دەکەن.
مامەڵەکردن لەگەڵ بازنەی بێخەویی
نیگەرانی لە نەتوانینی خەوتن دەبێتە هۆی دڵەڕاوکێ و ئەمەش ئارامبوونەوە قورستر دەکات؛ بەو شێوەیە بازنەیەکی بێخەویی دروست دەبێت کە تێیدا هەرچی نیگەرانی زیاتر بێت، خەو کەمتر دەبێت. بۆ دەرچوون لەم دۆخە، پسپۆڕان ئەمانە پێشنیار دەکەن:
- هەوڵ بدەن مێشکتان لە بیرکردنەوە دەربارەی لەخەوبەئاگا بوون لاببەن، لەبری ئەوەی سەرنج بخەنە سەر هەوڵدان بۆ خەوتن.
- تەکنیکی ئارامبوونەوە وەک هەناسەدانی هاوسەنگ یان هیپنۆتایزکردن بە یارمەتی کتێبی دەنگی بەکاربهێنن؛ ئەمانە یارمەتی ئارامکردنەوەی مێشک دەدەن.
- بۆ ژنانی دووگیان، پێشنیار دەکرێت شێوازی خەوتن بگۆڕن: بە لا بخەون، ئەژنۆیان چەم بکەن و سکەکەیان بە سەرینێک پشتگیری بکەن. بە تەواوی لە بەکارهێنانی حەبی خەوتن خۆیان بپارێزن.
- بۆ منداڵان، ڕێکخستنی کاتی خەوتن و لەخەستنان پێشنیار دەکرێت تا ببێتە ڕۆتینێکی جێگیر.
پرسیارە باوەکان دەربارەی کێشەی خەو
هۆکاری کێشەی خەو چییە؟
هۆکارەکان جۆراوجۆرن و نیگەرانیی دەروونی، فشاری پیشەیی، گۆڕانکارییە فیزیۆلۆژییەکان وەک دووگیانی، یان کاریگەریی ماددە هاندەرەکان وەک نیکۆتین دەگرنەوە؛ هەروەها هۆکاری بۆماوەیی یان ژینگەیی وەک دەنگە نائاساییەکانیش لەوانەن.
کێشەکانی خەونەکردن لە شەودا چین؟
بێخەوی، قورسایی خەوتن یان زۆر جار لە خەو هەڵستان لەوانەن؛ ئەمانە ڕەنگە ببنە هۆی ماندووبوون یان سەرگێژییەک کە لە کاریگەریی مەی دەچێت، و کاریگەری لەسەر دۆخی دەروونی و سەرنجیش دادەنێن.
کەمخەوی چ کێشەیەکی دروست دەکات؟
کوالێتیی خراپی خەو و زیادبوونی کاتەکانی بەئاگایی، پەیوەندییان بە زیادبوونی ئەگەریی تووشبوون بە هەندێک کێشەی تەندروستییەوە هەیە؛ وەک قەڵەوی، نەخۆشییەکانی دڵ و نەخۆشیی شەکرە.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟
لە کاتی دەرکەوتنی ئەم نیشانانەدا پێویستە ڕاوێژی پزیشکی وەربگیرێت:
- بەردەوامبوونی بێخەوی بۆ چەند شەوێکی بەردەوام، بەبێ ئەوەی چارەسەرە ماڵییەکان کاریگەرییان هەبێت.
- کاریگەریی ناڕێکیی خەو لەسەر فێربوون، سەرنج و گەشەی منداڵان.
- دەرکەوتنی نیشانەکانی خەمۆکی یان بیرۆکەی تاریک کە پەیوەندییان بە کەمخەویی کەسانی بەساڵاچووەوە هەیە.
- هەستکردن بە ماندووبوونی زۆر کە توانای ئەنجامدانی ئەرکە ڕۆژانەکان تێکدەدات.
بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگای ڕاوێژ لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- تەختی جیاواز بۆ هاوسەران: سوودەکان
- پارچەکانی ئامێری CPAP و بەشە سەرەکییەکانی
- چارەسەری کێشەکانی خەوتن و خەوتنی باشتر
- هۆکار و چارەسەری ئازاری قاچ لە کاتی خەوتندا
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team