کاریگەری دانیشتنی زۆر دەتوانێت لەسەر دڵ، شەکرە و سووڕی خوێن کاریگەری هەبێت؛ بێجووڵەیی بەردەوامیش زیان بە تەندروستی جەستە و دەروون دەگەیەنێت.
مەترسییە تەندروستییەکانی کاریگەری دانیشتنی زۆر
بەسەربردنی کاتژمێری زۆر بە دانیشتن و بێ جووڵە، کارایی جەستە کەم دەکاتەوە. گرنگترین کاریگەرییەکان بریتین لە:
- لاوازبوونی ماسولکە و جومگەکان: ماسولکەکانی کون و پێ بەهۆی کەم بەکارهێنانیانەوە لاواز دەبن، ئەمەش هاوسەنگی کەم دەکاتەوە و ئەگەری تووشبوون بە شینبوون زیاد دەکات. هەروەها دانیشتن دەبێتە هۆی ڕەقبوونی مل و شانەکان، بە تایبەتی کاتێک لەبەردەم کۆمپیوتەر خۆت دادەنوێنیت، و دەتوانێت ببێتە هۆی کورتبوونەوەی ماسولکەکانی پێشەوەی ڕان.
- کێشەکانی ستوونی پشت: دانیشتنی بە شێوەی هەڵە فشاری زیاتر دەخاتە سەر مهرەکانی پشت، کە دەتوانێت خێراتر بیانخەوشێنێت و ببێتە هۆی ئازاری درێژخایەن.
- زیادبوونی کێش و گۆڕانکارییەکانی میتابۆلیزم: کاتێک جووڵە نییە، سووتاندنی شەکر و چەوری کەم دەبێتەوە؛ ئەمەش دەبێتە هۆی زیادبوونی کێش لە ناوچەی کون و کەمەر، بە تایبەتی لە نێرەکاندا، و ئەگەری تووشبوون بە سندرۆمی میتابۆلیک زیاد دەکات.
- نەخۆشییە درێژخایەنەکان: توێژینەوەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەگەری تووشبوون بە شەکرە نزیکەی ١١٢% زیاد دەبێت و مەترسی نەخۆشییەکانی دڵ و هێرشی دڵ تا ١٤٧% زیاد دەبێت. هەندێک توێژەر هەروەها پەیوەندی لەنێوان دانیشتنی درێژخایەن و زیادبوونی ئەگەری تووشبوون بە شێرپەنجەی ڕیخۆڵەی گەورە و سییەکان دەبینن.
- تەندروستی دەروونی: ئەگەری تووشبوون بە بێخەوی و خەمۆکی زیاد دەبێت؛ زۆرجار ئەمە بە لەدەستدانی کاریگەرییە ئەرێنییەکانی وەرزش لەسەر باری دەروونی پەیوەست دەکرێت.
تێکچوونی سووڕی خوێن و پەڵەخوێن
بێجووڵەمانەوە بۆ ماوەیەکی درێژ دەبێتە هۆی کۆبوونەوەی خوێن لە قاچدا، کە ئەمانەی لێ دەکەوێتەوە:
١. ڤاریسی قاچ: دۆخێکە کە هەندێک جار دەتوانێت ببێتە هۆی دروستبوونی پەڵەی خوێن.
٢. پەڵەخوێنی دەمارە قوڵەکان: دروستبوونی پەڵەی خوێن لە پێکان کە دەتوانێت لە ڕێگەی خوێنەوە بگوازرێتەوە و ڕێڕەوی خوێن لە ئەندامەکانی دیکەدا ببەستێت، وەک سییەکان (ئیمبۆلیزمی سییەکان). ئەمە دۆخێکی فریاکەوتنە و دەتوانێت ببێتە هۆی مردن.
پرسیارە باوەکان
ئایا دانیشتنی درێژخایەن کاریگەری لەسەر باری دەروونی هەیە؟
بەڵێ، توێژینەوەکان پەیوەندی لەنێوان بەسەربردنی کاتی زۆر بە دانیشتن و زیادبوونی ئەگەری تووشبوون بە خەمۆکی و بێخەوی دەبینن.
بێجووڵەیی چۆن کاریگەری لەسەر کێش دادەنێت؟
دانیشتن دەرچوونی ئەو مۆلیکولانە کەم دەکاتەوە کە بەرپرسی سووتاندنی چەوری و شەکرن، و ئەمەش دەبێتە هۆی کۆبوونەوەی چەوری لە ناوچەی کەمەر و کون.
مەترسییەکانی دانیشتن بۆ دڵ و شەکرە چین؟
دانیشتنی درێژخایەن دەتوانێت ئەگەری تووشبوون بە شەکرە نزیکەی ١١٢% زیاد بکات و مەترسی هێرشی دڵ تا ١٤٧% زیاد بکات.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
کاتێک نیشانە مەترسیدارەکان دەردەکەون، دەبێت دەستبەجێ داوای چاودێری پزیشکی بکەیت، وەک:
- گومان لە ڕوودانی ئیمبۆلیزمی سییەکان (هەناسەتەنگی لەناکاو یان ئازاری توند).
- دەرکەوتنی نیشانەکانی پەڵەخوێنی دەمارە قوڵەکان لە قاچدا.
- هەستکردن بە ئازاری درێژخایەنی پشت یان ڕەقبوونی توندی جومگەکان کە جووڵە سنووردار دەکات.
بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- میدیتهیشنی ترانسندێنتاڵ: سوود و شێوازی ئەنجامدان
- پزیشکی چینیی نەریتی: بنەما و شێوازەکان
- خەوتن لە فڕۆکەدا: ڕێنمایی بۆ گەشتی ئاسوودە
- هۆکاری قسەکردن لە خەودا و نیشانەکان
- زیاتر دەربارەی باشی و کوالیتی ژیان
Photo: Healthy Living, CC0 1.0, via stocksnap.io
approved by: Medica Health team
