کاتی خەوتن لە ڕووی زانستییەوە بزانە بۆ بەهێزکردنی تەندروستی جەستەیی و دەروونیت، و بزانە جەستەت بە پێی تەمەن چەند کاتژمێر خەوی پێویستە.
باشترین کات بۆ خەوتن: کاتی خەوتن لە ڕووی زانستییەوە چۆنە؟
توێژینەوەکان پشتڕاستی دەکەنەوە کە چالاکیی جووڵەیی و مێشکی مرۆڤ بە هاتنی شەو هێواش هێواش کەم دەبێتەوە و کاتێک خۆر هەڵدێت زیاد دەکات. بۆیە، باشترین کات بۆ خەوتن لە کاتژمێرەکانی شەودایە؛ ئەو کەسانەی زوو دەخەون زیاتر هەستی بە چاڵاکی و وزە دەکەن و بە بەراورد لەگەڵ ئەوانەی تا درەنگانی شەو بێدار دەمێننەوە، کەمتر تووشی بیرکردنەوەی نەرێنی یان خەمۆکی دەبن.
بۆ نموونە، باشترە کەسێکی ٢٥ ساڵە لە نێوان کاتژمێر ٩ و ١٠ی شەو بخەوێت و لە نێوان کاتژمێر ٤ و ٥ی بەیانی هەستێتەوە.
ژمارەی کاتژمێرەکانی خەو بەپێی تەمەن
پێویستیی جەستە بە پشوودان بەپێی تەمەن دەگۆڕێت، و ژمارەی کاتژمێری پێویست لە ڕۆژێکدا بەم شێوەیەیە:
- منداڵی شیرخۆر (٠-٣ مانگ): لە ١٤ تا ١٧ کاتژمێر.
- لە ٤ مانگ تا ٢ ساڵ: لە ١١ تا ١٦ کاتژمێر.
- لە ٣ تا ٥ ساڵ: لە ١٠ تا ١٣ کاتژمێر.
- لە ٦ تا ١٣ ساڵ: لە ٩ تا ١٢ کاتژمێر.
- لە ١٤ تا ١٧ ساڵ: لە ٨ تا ١٠ کاتژمێر.
- لە ١٨ تا ٦٤ ساڵ: لە ٧ تا ٩ کاتژمێر.
- ٦٥ ساڵ و زیاتر: لە ٧ تا ٨ کاتژمێر.
سوودەکانی پابەندبوون بە خشتەیەکی تەندروستی خەو
خەوی بەقەدەر دەرفەت بە جەستە دەدات لە ماندووبوونی ڕۆژانە چاک ببێتەوە و ئەم سوودانەی هەیە:
- پشتگیریکردنی بەرگریی جەستە: کاتێکی پێویست بۆ خانەکان و پرۆتینە بەرگرییەکان دابین دەکات تا ڤایرۆس و میکرۆبەکان، وەک سەرماخواردن، بجەنگن.
- کۆنترۆڵکردنی کێش: خەو یارمەتی ڕێکخستنی هۆرمۆنەکانی ئیشتیها دەدات؛ کەمخەوی هۆرمۆنی «گرێلین» زیاد دەکات کە ئارەزووی خواردن زیاد دەکات، لە کاتێکدا خەوی بەقەدەر دەرچوونی هۆرمۆنی «لێپتین» کەم دەکاتەوە، کە هەستی تێربوون دروست دەکات.
- تەندروستی دڵ: دڵ لە ماندووبوونی ئەنجامی دەرچوونی هۆرمۆنی سترێس (کۆرتیزۆڵ) دەپارێزێت؛ ئەو هۆرمۆنە دەکرێت ببێتە هۆی بەرزبوونەوەی فشاری خوێن.
- تواناکانی مێشک: مێشک لە کاتی خەودا بیرەوەرییەکان چارەسەر و یەکگرتوو دەکات؛ هەروەها خەو یارمەتی باشترکردنی دۆخی دەروونی و زیادکردنی بەرهەمهێنان دەدات.
ئامۆژگاری بۆ باشترکردنی کوالێتی خەو
بۆ سوودوەرگرتنی زۆرترین لە کاتی خەوتن لە ڕووی زانستییەوە، دەتوانیت ئەم ڕێنماییانە جێبەجێ بکەیت:
- ڕێکخستنی کاتەکان: هەموو ڕۆژێک پابەند بە کاتێکی جێگیر بۆ خەوتن و هەستانەوە بە، و خەوی پێگەیشتووان لە ٨ کاتژمێر زیاتر مەکە.
- چاودێریکردنی خواردن: دوو کاتژمێر پێش خەوتن لە خواردنی قورس دوور بکەوە و لە ئەلکول، جگەرەکێشان و ماددە هۆشیارکەرەکان کە خەو دەبەن دوور بکەوە.
- ئامادەکردنی ژینگە: ڕووناکییەکی کاڵ بەکاربهێنە، لە دەنگ و ژاوەژاو دوور بکەوە و پێش خەوتن خۆت بە ئارامکردنەوە یان خۆشوشتن بە ئاوی گەرم تاقی بکەوە.
پرسیارە باوەکان دەربارەی باشترین کات بۆ خەوتن
باشترین کات بۆ خەوتن کەیە؟
خەوتن لە کاتژمێرەکانی شەودایە، چونکە لەگەڵ کەمبوونەوەی چالاکیی مێشکی و جووڵەیی جەستە دەگونجێت، و ئەمەش چالاکی و وزە لە ڕۆژدا زیاد دەکات.
کەسێکی پێگەیشتوو چەند کاتژمێر دەبێت بخەوێت؟
کەسانی تەمەنی ١٨ تا ٦٤ ساڵ پێویستیان بە ٧ تا ٩ کاتژمێر خەو هەیە لە هەر شەوێکدا.
خەو چۆن کاریگەری لەسەر کێش دەکات؟
خەو بە ڕێکخستنی هۆرمۆنەکان یارمەتی ڕێگریکردن لە زیادبوونی کێش دەدات؛ کەمخەوی دەرچوونی هۆرمۆنی گرێلین زیاد دەکات، کە ئیشتیها دەکاتەوە و سترێس و ئارەزووی خواردنی خێرا زیاد دەکات.
ئایا خەو کاریگەری لەسەر بیرەوەری هەیە؟
بەڵێ، مێشک لە کاتی خەودا بیرەوەرییەکانی ڕۆژ چارەسەر و یەکگرتوو دەکات، و کەمخەوی لەوانەیە ببێتە هۆی لەبیرکردنی ئەو بیرەوەریانە یان دروستکردنی بیرەوەریی هەڵە.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟
پێشنیار دەکرێت ئەگەر نیشانەکانی تێکچوونی درێژخایەنی خەو دەرکەوتن، یان ئەگەر کەسێک تووشی بێخەوی بەردەوام بوو کە کاریگەری لەسەر بەرهەمهێنانی ڕۆژانە و تەندروستی دەروونیی هەیە، سەرەڕای جێبەجێکردنی ئامۆژگارییەکانی باشترکردنی خەو، سەردانی پسپۆڕان بکات.
بەرپرسیاریەتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- هۆکاری قسەکردن لە کاتی خەو چییە؟
- توهمی پێش خەوتن: هۆکار و چارەسەر
- چارەسەری ئەپنیا و سترێسی دوای ڕووداو بەیەکەوە
- یوگای نیدرا بۆ خەو؛ ئارامی و خەوی باشتر
- زیاتر دەربارەی خەو و تێکچوونەکانی خەو
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team