پیاز تامێکی تایبەت و بەهایەکی خۆراکی بەرز بە خواردنەکانت دەبەخشێت؛ لێرەدا ڕێچکەی خواردنی پیاز و چەند خواردنێکی جۆراوجۆر دەبینیت.
بەهای خۆراکی لە ڕێچکەی خواردنی پیازدا
پیاز توخمە خۆراکییە پێویستەکان بە جەستە دەبەخشێت، لەوانە:
- ڤیتامینەکان: C، K، B1، B6 و فۆلیک ئەسید.
- کانزا و توخمەکانی تر: کەلسیۆم، کرۆم، بایۆتین و ڕیشاڵی خۆراکی.
مادەی گوگردی ناوی پشتگیری لە تەندروستی جەگەر دەکات، و پێشنیار دەکرێت پیاز لەگەڵ پرۆتین بخورێت بۆ چالاککردنی ئەمینۆئاسیدەکان لە مێشک و سیستەمی دەمار. هەروەها پێکهاتەی فلاڤۆنۆیدەکانی تێدایە کە وەک دژە ئۆکسیدان کار دەکەن بۆ بەهێزکردنی بەرگریی جەستە و پاراستن لە شێرپەنجە. ئەو فرمێسکانەی کە لە کاتی بڕینی پیازدا دەڕژێن، لە ئەنجامی دەرچوونی ئەنزایمی دیاریکراو لەو پرۆسەیەدا دروست دەبن.
چۆنیەتی ئامادەکردنی شۆربای پیازی فەڕەنسی
ئەم ڕێچکەیە لە تێکەڵکردنی جۆرە جیاوازەکانی پیاز پێکدێت بۆ چڕکردنەوەی تامەکە، و پێکهاتووە لە:
-
پێکهاتەکان: ٢ سەری پیازی سوور، ٢ سەری پیازی سپی، ١٢ پیازی بچووک و ٣ سەری پیازی شالۆت (بە شێوەیەکی زبر وردکراو). لەگەڵ ئەمانەدا، پڕەییەک بە بازنە بڕدراو، ٤ دەستە سیرەوەری وردکراو، ٢ کەوچکی خواردنی ڕۆنی زەیتوونی بکر، ٦ پەرداخ شۆربای گۆشتی مانگا کە لە ماڵەوە ئامادە کراوە، چارەک پەرداخ سەرکە، دوو کەوچکی خواردنی قارچی پۆرسینیی وشک، و گەڵا و ساقی ئاگرەکەی تازە.
-
هەنگاوەکانی ئامادەکردن:
١. پیازی سوور و سپی، شالۆت و پیازە بچووکەکان لە ڕۆنی زەیتووندا بە ئاگری مامناوەند سوور دەکرێن تا کەمێک ڕەنگی زێڕینیان بگرێت.
٢. پڕەیی و سیرەوەر زیاد دەکرێن و بۆ ٥ خولەکی دیکە لێدەدرێن.
٣. سەرکە بە جووڵاندن زیاد دەکرێت و بۆ دوو خولەک لێدەدرێت تا بجۆشێت.
٤. شۆرباکە هێواش هێواش زیاد دەکرێت (٣ پەرداخ لە هەر چارەک کاتژمێرێکدا) بۆ ماوەی ٤٥ خولەک؛ هەر جارەش ڕێگە دەدرێت شلەکە هەڵم بێت.
٥. قارچ و سیرەوەر لەگەڵ دوا پشکی شۆرباکەدا زیاد دەکرێن.
٦. کاتێک پیازەکان ڕەنگی قاوەیی تۆخیان گرت، شۆرباکە لەناو قاچی پێشکەشکردندا دەکرێت و بە ئاگرەکەی ڕازێندرێتەوە.
چۆنیەتی ئامادەکردنی پیازی پڕکراو
ئەم شێوازە یەکێکە لە ڕێچکە نوێکان، و بەم شێوەیە ئامادە دەکرێت:
پێکهاتە پێویستەکان:
٨ پیازی مامناوەند، سەری سیرێک، ٣ دانە پەتاتە، پەرداخێک ڕیحانێکی تازە، نیو پەرداخ خورفە، دوو کەوچکی خواردن و نیو خوێ، چارەک کەوچکی چای فلفلی ڕەش، چارەک پەرداخ سەرکە و ڕۆنی زەیتوون.
قۆناغەکانی ئامادەکردن:
- ئامادەکردنی سیر و پیاز: سیرەکە بە کاغەزی ئەلەمنیۆم دەپێچرێت و لە فڕنێکدا بە پلەی گەرمی ٢٣٠ پلەی سیلیزی بۆ ماوەی ٤٥ خولەک دەبرژێنرێت، پاشان دوای ساردبوونەوە ورد دەکرێت. چارەکی سەرەوەی پیازەکان دەبڕدرێت، بە ئەلەمنیۆم دەپێچرێن و بۆ ماوەی کاتژمێرێک و نیو دەبرژێنرێن؛ پاشان بۆ ١٥ خولەک سارد دەکرێنەوە و پێست و چینە ناوەکییەکانیان لادەبرێت، بەجۆرێک تەنها دوو چینە دەرەکییەکە بمێننەوە.
- ئامادەکردنی ناوەڕۆک: نیوەی بڕی پیازەکە لەگەڵ ڕیحان، خورفە، سیری برژاو، یەک کەوچکی خوێ و یەک هەشتەمی کەوچکی چای فلفلی ڕەش لە بلێندەر دەخرێت.
- ئامادەکردنی پەتاتە: پارچە پەتاتەکان بۆ ماوەی ٢٠ خولەک دەکوڵێنرێن، پاشان ورد دەکرێن و لەگەڵ تێکەڵەی پیاز و بەهاراتەکاندا تێکەڵ دەکرێن.
- هەنگاوە کۆتاییەکان: قارچ لەگەڵ ئەو بڕەی ماوەی پیازی بڕدراو لە ڕۆنی زەیتووندا دەبرژێنرێت. پیازەکان بە نۆرە بە پەتاتە وردکراو و تێکەڵەی قارچ پڕ دەکرێن؛ پاشان لە قاچی لێناندا دادەنرێن، ڕۆنی زەیتوون و سەرکەیان بەسەردا دەکرێت و بۆ ماوەی نیو کاتژمێر لە فڕندا دەبرژێنرێن تا زێڕین و نەرم ببن.
پرسیارە باوەکان
سوودە تەندروستییەکانی پیاز چین؟
پیاز بەهۆی پێکهاتەی فلاڤۆنۆیدەوە سیستەمی بەرگریی جەستە بەهێز دەکات و دژی شێرپەنجە دەوەستێتەوە، ڤیتامینەکانی C و B6 دابین دەکات، و مادەی گوگردیش پشتگیری لە کارکردنی جەگەر دەکات.
بۆچی کاتی بڕینی پیاز فرمێسکمان دێت؟
کاتێک پیاز دەبڕدرێت، ئەنزایمی دیاریکراو دەردەچن و ئەوانەش فرمێسک دەهێنن.
پیازی پڕکراو چۆن ئامادە دەکرێت؟
سەرەتا پیاز و سیر دەبرژێنرێن، پاشان پیازەکە بە تێکەڵەی پەتاتەی وردکراو لەگەڵ سەوزە و بەهارات پڕ دەکرێت، یان بە تێکەڵەی قارچ و پیازی برژاو؛ لە کۆتاییدا لەگەڵ سەرکە و ڕۆنی زەیتوون لە فڕندا دەبرژێت.
کەی پێویستە ڕاوێژ بە پزیشک بکەیت؟
پێشنیار دەکرێت کاتێک دوای خواردنی پیاز یان سیر نیشانەکانی هەستیاریی خۆراکی دەردەکەون، وەک ئاوسانی لێو یان زمان، دەرکەوتنی لەپی پێستیی لەناکاو، یان هەناسەتەنگی، سەردانی پسپۆڕ بکەیت.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕانە نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- کرێمی کاجو و سوودە تەندروستییەکانی
- چارەسەری سروشتی وشکبوونی دەست
- ڕێچکەی خواردنی تەندروست و پێکهاتە جێگرەوەکان
- ژەهراویبوونی منداڵان بەهۆی دەرمانی گەورەساڵان
- زیاتر دەربارەی ڕەچەتەی خواردنی تەندروست
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team