ئەم وتارە ڕێنمایی بۆ پاراستنی خێزان لە تووشبوون بە کۆرۆنا دەخاتەڕوو، ڕێگاکانی پاککردنەوەی دروست ڕوون دەکاتەوە و هەندێک باوەڕی هەڵە دەکاتەوە.
ڕێگاکانی پێشگیری و ڕێنمایی بۆ پاراستنی خێزان لە کۆرۆنا
تووشبوون بە شێوەیەکی سەرەکی لە ڕێگەی پەیوەندیی ڕاستەوخۆ لەگەڵ کەسێکی تووشبووەوە ڕوودەدات کە کۆکە دەکات یان دەپاڵێتەوە؛ بەڵام هەروەها لەوانەیە بە دەستدان بە ڕووی پیسبوو و دواتر دەستدان بە چاو، لووت یان دەمەوە بگوازرێتەوە. بۆ کەمکردنەوەی مەترسییەکانی ماڵەوە، ئەم خاڵانە پێشنیار دەکرێن:
- دژەعەفونی‌کردنی ڕوویەکان: گرنگە سەرنج بدرێت بەو شوێنانەی زۆر دەست لێدەدرێت، وەک دەستگرتەکانی دەرگا، دوگمەکانی ڕووناکی، تەختەکلیلەکان و مێزەکان.
- هەنگاوەکانی پاککردنەوە: ئەگەر ڕوویەکە پیس بێت، سەرەتا بە ئاو و سابون پاکی بکەنەوە، پاشان بە محلولێکی کحولی بە ڕێژەی لانیکەم ٧٠% یان محلولی سپی‌کەرەوەی ئاودراو دژەعەفونی بکەن.
- ڕێکارەکانی سەلامەتی: باشترە لە کاتی پاککردنەوەدا دەستکێشی یەکجار بەکاربهێنرێت، شوێنەکە باش هەوا بگۆڕێت و بە یەکجاریش دوای تەواوبوونی کار دەستەکان بشۆردرێن.
- چاودێریی جلەکان: پێشنیار دەکرێت جلەکان بەردەوام بە گەرمترین پلەی گونجاو بشۆردرێن و بە تەواوی وشک بکرێنەوە. پێش شۆردنەوەیان، لە هەژاندنیان خۆ بپارێزن بۆ ئەوەی میکرۆبەکان بڵاو نەبنەوە.
ڕاستییەکان دەربارەی گواستنەوەی ڤایرۆس
- ڕوویەکان: لەوانەیە ڤایرۆسەکە لەسەر پۆڵای نەزەنگ‌نەگر و ڕووی پلاستیکی بۆ ماوەی دوو تا سێ ڕۆژ بمێنێتەوە، لە کاتێکدا لەوانەیە لەسەر کارتۆن تا ٢٤ کاتژمێر بمێنێتەوە.
- خواردن و ئاو: هیچ بەڵگەیەک نییە کە ڤایرۆسەکە لە ڕێگەی ئاوی خواردنەوە یان مەلەوانگەوە بگوازرێتەوە. هەروەها پێیان وایە بە خواردن بڵاو نابێتەوە، چونکە کاریگەری لەسەر سیستەمی هەناسەدان هەیە، نەک سیستەمی هەرسکردن؛ بەڵام پێویستە پابەندیی ڕێنماییەکانی سەلامەتیی خواردن بن و پێش ئامادەکردنی خواردن دەستەکان بشۆرن.
- پێست: مەترسییەکە لە دەستەکانە، چونکە میکرۆبەکان لە ڕوویەکانەوە بۆ ڕوو دەگوازنەوە؛ بۆیە دەستەکان بەردەوام بشۆرن، لە کاتێکدا بۆ بەشەکانی دیکەی جەستە تەنها خۆشۆردنی ئاسایی بەسە.
ڕاستکردنەوەی هەندێک باوەڕی هەڵەی باو
هەندێک زانیاریی هەڵە بڵاودەکرێتەوە، بەڵام ڕاستیی زانستی ئەمانەن:
- گەرما: وشککەرەوەی قژ ڤایرۆسەکە ناکوژێتەوە و کەشوهەوای گەرم یان شێدار لە تووشبوون ناپارێزێت؛ چونکە ڤایرۆسەکە لە هەموو ناوچەکاندا دەتوانێت بگوازرێتەوە.
- ناقلەکان: پشیلەبۆن ڤایرۆسەکە ناگوازێتەوە، چونکە ڤایرۆسەکە بۆ ماوەیەکی درێژ لە خوێنی مرۆڤدا نامێنێتەوە.
- گرووپە مەترسیدارەکان: مەترسییەکە تەنها بۆ ساڵمەندان نییە؛ گەنجانی بیست، سی و چل ساڵیش دەتوانن بە تووشبوونێکی توند تووش بن، بۆیە پێویستە ئاگادار بن.
- دەرمانەکان: هیچ بەڵگەیەک نییە پشتگیری لەوە بکات کە دەرمانی ئیبۆپرۆفین نەخۆشییەکە خراپتر دەکات.
پرسیارە باوەکان
ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ چەند ماوە لەسەر ڕوویەکان دەمێنێتەوە؟
لەوانەیە بۆ ماوەی دوو تا سێ ڕۆژ لەسەر پلاستیک و پۆڵای نەزەنگ‌نەگر بمێنێتەوە، و نزیکەی ٢٤ کاتژمێر لەسەر کارتۆن.
ئایا خواردن پێویستی بە شێوازێکی تایبەتی پاککردنەوە هەیە؟
پێویستی بە پاککردنەوەی تایبەت نییە، چونکە ڤایرۆسەکە لە ڕێگەی خواردنەوە ناگوازرێتەوە؛ بەڵام پێشنیار دەکرێت پابەندیی ڕێنماییە گشتییەکانی سەلامەتیی خواردن بن و دەستەکان بشۆرن.
ئایا پاکەتەکانی خواردن سەلامەتن و ڤایرۆسی کۆرۆنایان تێدا نییە؟
ئەگەری بڵاوبوونەوەی ڤایرۆس لە پاکەتەکانەوە کە بە پلەی گەرمیی کۆنترۆڵکراو گواستراونەتەوە، کەمە.
ئایا ڤایرۆسی کۆرۆنا لە ڕێگەی ئاوەوە دەتوانێت بڵاو ببێتەوە؟
هیچ بەڵگەیەک نییە کە ئاماژە بە گواستنەوەی ڤایرۆسەکە لە ڕێگەی ئاوی خواردنەوە، حەوزی خۆشۆردن یان مەلەوانگەوە بکات.
ئایا ڤایرۆسی کۆرۆنا دەتوانێت لەسەر جل بمێنێتەوە؟
توێژینەوەی تایبەت لەبارەی ماوەکەوە نەکراوە، بەڵام پێشنیار دەکرێت جلەکان بەردەوام و بە بەرزترین پلەی گەرمیی گونجاو بشۆردرێن.
ئایا ڤایرۆسی کۆرۆنا لەسەر پێست دەمێنێتەوە؟
میکرۆبەکان دەتوانن لەسەر جەستە بمێننەوە، بەڵام سەرنجی سەرەکی لەسەر دەستەکانە، چونکە تووشبوون بۆ ڕوو دەگوازنەوە؛ بۆیە دەستەکان بەردەوام بشۆرن.
کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت؟
کاتێک نیشانەکانی هەناسەدان توند دەردەکەون، یان گومان لە تووشبوون بە نەخۆشییەکە هەیە، پێویستە داوای چاودێریی پزیشکی بکرێت؛ بە تایبەتی بۆ ئەو گرووپانەی زیاتر مەترسیی تووشبوونیان بە ئاڵۆزییەکان هەیە، وەک ساڵمەندان.
بەرپرسیارێتی: ئەم ناوەڕۆکە تەنها بۆ مەبەستی زانیارییە و جێگرەوەی ڕاوێژکردن بە پزیشکی پسپۆڕ نییە.
وتارە پەیوەندیدارەکان
- نیشانەکانی نەخۆشییە مزمنەکانی سییەکان و چارەسەر
- نیشانە ئاگادارکەرەوەکان لە ئەمبولی سییەکان
- پاککردنەوەی هەوا بۆ تەندروستی ماڵ
- ڕێگریکردن لە نۆبەکانی ئەسم بەهۆی سەرماخۆردنەوە
- زیاتر دەربارەی نەخۆشییەکانی سییەکان
Illustration: AI-generated
approved by: Medica Health team